(Toquoc) –Sáng 18/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thảo luận về chuyên đề giám sát chính sách đầu tư công trong nông nghiệp, nông dân và nông thôn.

Đầu tư mới đạt 55-60%

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu đã dành một thời lượng không nhỏ trình bày những đánh giá về chính sách pháp luật trong đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Trong đó ông chỉ ra những hạn chế như: thiếu tính hệ thống do việc ban hành trong nhiều giai đoạn khác nhau; cơ chế chính sách chưa đồng bộ.

Trong khi đó, theo kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về đầu tư công cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn giai đoạn 2006-2011, ông Giàu cho rằng, hầu hết các Bộ, ngành, địa phương đều thiếu vốn cho nhu cầu đầu tư.

Báo cáo cho hay, đầu tư cho khu vực này thực tế mới chỉ đáp ứng được khoảng 55-60% yêu cầu. Nguồn lực đầu tư vẫn chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước, chưa huy động được nguồn lực đầu tư của toàn xã hội.

Mức đầu tư còn thiếu nhưng tình trạng đầu tư dàn trải, kéo dài, hiệu quả sử dụng vốn lại chưa cao; một số nơi còn xảy ra sai phạm trong quản lý đầu tư, thời gian thi công kéo dài gây lãng phí, thất thoát nguồn lực tài chính của Nhà nước.

Ngoài ra, báo cáo cho hay, việc xóa đói giảm nghèo đã đạt nhiều kết quả quan trọng nhưng chưa thực sự bền vững, nguy cơ phát sinh nghèo và tái nghèo vẫn ở mức cao đặc biệt ở các tỉnh miền núi phía Bắc; chênh lệch giàu nghèo vẫn còn lớn, còn tiềm ẩn nhiều yếu tố gây mất ổn định an ninh trật tự nông thôn. Các hình thức tổ chức sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn chậm đổi mới, chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất hàng hóa...

Đầu tư tam nông:Tiền chưa liền với hiệu quả (ảnh: S.Đào)

Phải xem lại năng lực

Trái với nhận định về thiếu vốn đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn, các đại biểu cho rằng điều quan trọng là sử dụng hiệu quả đồng vốn nhà nước ra sao.

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Phùng Quốc Hiển đặt vấn đề, vì sao đầu tư cho nông nghiệp, nông thôn rất lớn, thậm chí năm sau còn cao hơn năm trước, riêng năm 2011 còn chiếm tới 46,9% GDP mà kết quả đem lại chưa tương xứng?

Ông Hiển cũng đưa ra loạt câu hỏi: đầu tư của nhà nước thì rất lớn còn doanh nghiệp nước ngoài rất hạn chế đầu tư vào đây; vấn đề bảo quản sau thu hoạch, nâng cao chất lương sản phẩm của nông dân, lao động, cây con giống trong nông nghiệp…

Một nguyên nhân nữa, theo các đại biểu, còn do chính sách chưa hiệu quả, tư tưởng chờ đợi hỗ trợ giúp đỡ của trung ương, khá nặng nề tại các địa phương. “Phải để người dân tự lực cánh sinh. Thực tế, những cái gì là bao cấp, cho không thì thường không hiệu quả. Có nhiều hộ nghèo vẫn muốn mãi mãi ở trong hộ nghèo, câu chuyện bình bầu hộ nghèo cũng có mâu thuẫn có phải do chính sách của chúng ta không?” – ông Hiển nói.

Vấn đề đầu tư thiếu trọng tâm, dàn trải, chưa trúng, chưa đi vào cuộc sống nhưng cũng nhiều chương trình lại chồng chéo nhau… cũng được các đại biểu mổ xẻ. Theo ông Ksor Phước, Chủ nhiệm Hội đồng Dân tộc của Quốc hội dẫn ra ví dụ, có địa phương mấy chương trình đều có nội dung làm một cái giếng. Còn một vị đại biểu khác lại lấy dẫn chứng, mỗi phó chủ tịch tỉnh phải chủ trì mấy chương trình mà không biết cách lồng ghép. Địa bàn cần giường bệnh nhưng lại cung cấp tới 3,4 cái máy tính.

Mấu chốt trong phát biểu của mình, ông Ksor Phước cho rằng, chúng ta đã đầu tư rất nhiều cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn và phải đánh giá cho đúng lại xem có thực sự thiếu vốn hay không? “Thiếu so với nhu cầu thì đúng nhưng thiếu so với năng lực thì phải xem lại” – ông Phước nói.

Còn theo Bộ trưởng Bộ NNPTNT Cao Đức Phát cho hay, thời gian tới phải điều chỉnh lại cơ cấu đầu tư theo hướng tăng đầu tư cho khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực, tăng đầu tư cho dịch vụ công như thú y, bảo vệ thực vật, duy tu bảo dưỡng hạ tầng và giảm thiểu rủi ro.

Về đầu tư hạ tầng cho nông nghiệp, tiếp tục đầu tư cho thủy lợi nhưng nghiêng hơn về thủy lợi cho thủy sản. Thủy sản vẫn là là tiềm năng lớn của nông nghiệp Việt Nam nên cần tập trung.

Ông Phát cũng cho rằng, điều chỉnh cơ cấu đầu tư, kết hợp đầu tư nhà nước và đầu tư của doanh nghiệp, tạo điều kiện nhiều hơn để doanh nghiệp đầu tư vào nông thôn.

Báo cáo cho hay, giai đoạn tới sẽ phải rà soát, sửa đổi quy định về tiêu chí phân bổ nguồn vốn đầu tư, tăng ngân sách nhà nước cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn đảm bảo 5 năm từ 2011-2015 cao gấp 2 lần giai đoạn 2006-2010.

Về bố trí, phân bổ nguồn vốn đầu tư công, có chính sách cân đối bố trí vốn theo định hướng khung kế hoạch hoặc kế hoạch 3-5 năm và giao quyền chủ động cho địa phương phân bổ chi tiết cho từng dự án, công trình cụ thể theo tiêu chí quy định và dưới sự giám sát, kiểm tra của trung ương.

Phân bổ vốn ngân sách nhà nước tập trung, ưu tiên cho các công trình trọng điểm về cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội có tác động lớn đến phát triển các ngành, lĩnh vực, địa phương; đặc biệt là ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực xã hội, các huyện có tỷ lệ hộ nghèo cao.

Song Đào