Mặc dù, từ năm 2013 đến nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) yêu cầu các trường sư phạm trên cả nước mỗi năm phải giảm 10% chỉ tiêu tuyển sinh nhằm khắc phục tình trạng sinh viên sư phạm ra trường không có việc làm hiện nay.

Vẫn chưa hết cảnh “nấm mọc sau mưa”

Theo các chuyên gia giáo dục, hiện không chỉ có các trường chuyên sư phạm đào tạo mà thực tế có nhiều trường đa ngành (như dân lập và tư thục) cũng mở lớp đào tạo giáo viên (GV). Cụ thể, hiện nay Bộ GDĐT chỉ chủ quản 10 trường có đào tạo sư phạm (bằng khoảng 10% cơ sở đào tạo sư phạm), còn lại là các trường CĐ sư phạm do địa phương và các trường do các bộ ngành khác quản lý nên việc khống chế chỉ tiêu sư phạm bằng biện pháp hành chính là rất khó khăn. PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính (Bộ GDĐT) cho biết, hiện nay Bộ chỉ làm nhiệm vụ kiểm tra việc xác định chỉ tiêu có phù hợp với điều kiện đảm bảo chất lượng, chứ không có quyền can thiệp vào quyền tự chủ xác định chỉ tiêu, kể cả chỉ tiêu sư phạm.

Dao tao nganh su pham: Bao gio cung het vuot cau? - Anh 1

Ngoài ra, một điểm đáng chú ý, thừa nhận tình trạng dư thừa giáo viên, Bộ GDĐT đặt ra quy định giảm dần chỉ tiêu đào tạo sư phạm, nhưng trên thực tế mức kinh phí từ ngân sách dùng để cấp bù học phí cho trường sư phạm vẫn tăng đều đặn hàng năm. Đơn cử, năm 2012, tổng mức chi bù học phí thực tế từ nguồn ngân sách cho các trường sư phạm trực thuộc Bộ GDĐT đã nâng lên con số hơn 354 tỉ đồng. Đến năm 2013, dự toán của Bộ GDĐT về mức chi ngân sách bù học phí sinh viên sư phạm các trường ĐH, CĐ và cấp bù miễn giảm học phí tăng lên hơn 440 tỉ đồng và năm 2014 dự toán ngân sách phân bổ cho nhiệm vụ này lại tăng lên hơn 484 tỉ đồng.

Quy hoạch lại hệ thống đào tạo giáo viên

Thời gian tới, để khắc phục tình trạng thừa nhân lực sư phạm, không còn cách nào khác là quy hoạch lại các trường sư phạm, chỉ giữ lại một số cơ sở đào tạo sư phạm đảm bảo chất lượng và phù hợp nhu cầu đào tạo. Bởi theo Hiệu trưởng trường ĐH Sư Phạm Hà Nội 2 Nguyễn Văn Tuyến, việc cho phép mở ngành đào tạo tràn lan không dựa trên nhu cầu thực tế là nguyên nhân khiến mỗi năm có hàng ngàn sinh viên sư phạm ra trường bị thất nghiệp. Bởi đối với 7 trường ĐH sư phạm trọng điểm thì tổng chỉ tiêu đào tạo chưa đến 10.000, còn lại phần lớn chỉ tiêu là các trường sư phạm của địa phương, thậm chí các trường dân lập, tư thục. Đã đến lúc chúng ta cần phải có quy hoạch nhân lực, phê duyệt chỉ tiêu sát với nhu cầu thực tế và đặc biệt quản lý việc đào tạo để đảm bảo chất lượng.

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Ngọc Vũ cho rằng, đối với các trường trực thuộc Bộ GDĐT quản lý thì cùng với việc giảm chỉ tiêu sẽ tạm dừng xem xét hồ sơ mở ngành đào tạo sư phạm ở các trình độ ĐH, CĐ và dừng việc thực hiện đào tạo giáo viên hệ đào tạo từ xa; tạm dừng việc cấp chứng chỉ nghiệp vụ sư phạm giáo viên trung học cho các cử nhân ở các ngành đào tạo khác có nhu cầu trở thành giáo viên…

Tuy nhiên, TS Nguyễn Tùng Lâm - Chủ tịch Hội Tâm lý Giáo dục Hà Nội, Hiệu trưởng trường THPT Đinh Tiên Hoàng lại băn khoăn về chất lượng sinh viên sư phạm ra trường còn thấp nếu theo chuẩn. Và không có thầy giỏi thì không có trò giỏi, đó là chân lý không thể chối bỏ. Bởi người thầy giỏi thu phục học trò bằng chính trái tim và trí tuệ của mình... Do đó, nếu các trường không chọn lọc kỹ thí sinh ngay từ đầu thì sẽ gây lãng phí cho người học, cho xã hội. “Nhà nước cần có chính sách mới nhằm thu hút người giỏi vào học các ngành sư phạm, tập trung quy hoạch lại hệ thống trường đào tạo sư phạm, tạo cơ chế để tăng cơ hội việc làm đối với sinh viên sư phạm khi tốt nghiệp”- PGS. TS Nguyễn Văn Đệ, Hiệu trưởng Trường ĐH Đồng Tháp nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, về cơ cấu đội ngũ, thừa giáo viên phổ thông nhưng lại thiếu giáo viên ở mầm non và giảng viên những ngành đặc thù. Vì vậy, không thế cứ thấy dư thừa thì hạn chế mà cần phải có sự rà soát, quy hoạch lại tổng thể ngành này bài bản và chặt chẽ hơn.

H. Thành