Phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” (GVN-ĐVN) do Tổng LĐLĐVN phát động từ năm 1989 đã trở thành “thương hiệu” truyền thống của nữ CNVCLĐ. Tuy nhiên, hiện nay, việc triển khai và bình xét danh hiệu GVN-ĐVN còn lúng túng, chưa đều khắp, đặc biệt, tỉ lệ nữ CNLĐ trực tiếp sản xuất được khen thưởng chưa tương xứng.

Chưa “đến” được khối CNLĐ trực tiếp

Kết quả, hàng năm có trên 90% nữ CNVCLĐ đăng ký danh hiệu thi đua GVN-ĐVN và đạt danh hiệu ở 3 cấp. Đặc biệt, nữ CNVCLĐ khi đạt danh hiệu, được coi là một trong những căn cứ đề đề nghị được xét các danh hiệu của Nhà nước, các giải thưởng như Giải thưởng Tài năng sáng tạo nữ Tổng LĐLĐVN, Giải thưởng Phụ nữ Việt Nam, Giải thưởng Kovalevskaia...

Danh hieu “Gioi viec nuoc, dam viec nha”: Den nhieu hon voi lao dong truc tiep - Anh 1

Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban Nữ công Tổng LĐLĐVN, thời gian qua, phong trào phát triển chưa đồng đều, tập trung chủ yếu trong đội ngũ nữ CNVCLĐ khối hành chính sự nghiệp, khối giáo dục.

Tại khối doanh nghiệp (DN), nhất là DN ngoài nhà nước, công ty cổ phần, DN có vốn đầu tư nước ngoài, tỉ lệ công nhân trẻ đăng ký thi đua GVN-ĐVN và đạt danh hiệu thi đua còn thấp. Việc triển khai và bình xét danh hiệu GVN-ĐVN còn lúng túng, tỉ lệ nữ CNLĐ trực tiếp sản xuất được khen thưởng chưa tương xứng.

Theo đánh giá của Ban Nữ công Tổng LĐLĐVN, thời gian qua, phong trào phát triển chưa đồng đều, tập trung chủ yếu trong đội ngũ nữ CNVCLĐ khối hành chính sự nghiệp, khối giáo dục.

Tại khối doanh nghiệp (DN), nhất là DN ngoài nhà nước, công ty cổ phần, DN có vốn đầu tư nước ngoài, tỉ lệ công nhân trẻ đăng ký thi đua GVN-ĐVN và đạt danh hiệu thi đua còn thấp.

Chị Đỗ Thị Tuyết Huệ- công nhân Công ty TNHH Yamaha Motor Việt Nam cho biết: Ở Công ty chị chưa có phong trào thi đua này.

Nhưng qua tìm hiểu thực tế, việc triển khai phong trào GVN-ĐVN đối với nữ đoàn viên CĐ Công ty gặp phải một khó khăn, rào cản trong cuộc sống như: Quan niệm phải sinh con trai; người phụ nữ chưa có sự chia sẻ cùng làm công việc nhà, cùng nuôi dạy con cái từ phía người chồng; chị em không được tự chủ, độc lập về vấn đề tài chính; thậm chí nhiều chị em âm thầm, cam chịu bạo lực gia đình. Đó là chưa kể đến các vấn đề về sức khỏe sinh sản, đời sống văn hóa, tinh thần cũng chưa được quan tâm.

Nguyên nhân của những vấn đề trên, theo chị Huệ vẫn tồn tại quan điểm cổ hủ, phong kiến trong cách sống, cách suy nghĩ của một bộ phận không nhỏ của người dân có suy nghĩ trọng nam, khinh nữ.

“Chính những tồn tại trên khiến cho người phụ nữ sống khép kín, chịu đựng và không muốn tham gia các hoạt động xã hội, không có cơ hội phát triển nghề nghiệp, phát triển bản thân khiến gia đình có thể thực sự không còn là mái ấm, mà chỉ là chỗ nương thân”, chị Huệ bày tỏ.

Bà Nguyễn Thùy Nga – Phó Ban Nữ công Công ty TNHH Freetrend (KCN Linh Trung, Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh) cho biết: Công ty có 22.300 công nhân, trong đó công nhân nữ là 18.500 người.

Năm 2014, Công ty mới đưa phong trào GVN-ĐVN vào, tuy nhiên, đầu tiên chỉ áp dụng với vào đối tượng là Ban Chấp hành CĐ bộ phận trở lên, từ năm 2015 mở rộng đến đối tượng là tổ trưởng CĐ trở lên.

“Thực tế, công nhân ai cũng muốn tăng ca vì nếu chưa tăng ca, mức lương phổ biến của công nhân chỉ là 5,2 triệu đồng. Nhưng khi đã tăng ca, nếu xét ở góc độ tăng sản lượng cho DN, nghĩa là GVN thì có tới 70% công nhân đều đảm bảo. Song xét ở góc độ đảm việc nhà (ĐVN) thì hơi khó khi phần lớn công nhân sống nhập cư, thuê phòng trọ nhỏ, thời gian dành cho gia đình hạn chế, nhiều em phải gửi con ở quê cho bố mẹ trông giúp. Nếu tính tiêu chí ĐVN, khối công nhân cũng sẽ đạt, nhưng tỉ lệ không cao”, bà Nga phân tích.

Cũng theo bà Nga, khi triển khai phong trào tại các DN có vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là DN đông lao động sẽ gặp hạn chế do cán bộ CĐ chủ yếu là kiêm nhiệm, không có thời gian để tổng kết báo cáo, làm công tác khen thưởng. Đó là chưa kể đến nguồn kinh phí khen thưởng cũng khá lớn.

Chia sẻ với quan điểm này, bà Trịnh Thị Mai Thanh – Chủ tịch CĐCS Công ty TNHH Giầy FuLuh (Long An) cho biết: Tại FuLuh có 23.000 CNLĐ, trong đó hơn 80% CNLĐ là nữ. Công ty đã thành lập 230 tổ CĐ và CB nữ công hoạt động.

Tuy nhiên, từ thực tế DN, bà Thanh kiến nghị, với những DN nước ngoài, có đông CNLĐ, việc triển khai phong trào là hạn chế, vì vậy, chỉ nên khuyến khích chị em tham gia chứ không phải bắt buộc.

Nhiều tiêu chí chưa phù hợp

Từ thực tế triển khai tại địa phương, đại diện nhiều LĐLĐ tỉnh, thành phố cho rằng, phong trào GVN-ĐVN chỉ triển khai được ở các đơn vị hành chính sự nghiệp, còn ở khối DN, do CNLĐ phải làm tăng ca, không còn đủ thời gian tham gia hoạt động.

Mặt khác, không biết lấy tiêu chí nào để xét ĐVN vì phần lớn LĐ nữ là người từ nơi khác đến, thuê trọ không ổn định, không có tiêu chí đánh giá cụ thể và không ai xác nhận được việc LĐ nữ đó có làm tốt việc nhà hay không.

Tuy nhiên, mấu chốt của việc phong trào thi đua GVN-ĐVN chưa được triển khai rộng khắp là tiêu chí đăng ký đạt danh hiệu thi đua GVN-ĐVN chưa cụ thể hóa, chưa phù hợp với loại hình đơn vị nên chưa phát huy đúng mức hiệu quả phong trào.

Từ thực tế triển khai phong trào tại DN, bà Phạm Thị Vân Anh - Chủ tịch CĐ Công ty TNHH Canon Việt Nam (KCN Bắc Thăng Long) cũng cho rằng, bản thân LĐ nữ khi tham gia vào sản xuất kinh doanh khu vực DN FDI cũng chịu sức ép lớn. Vì vậy, khi tính toán triển khai các hoạt động của CĐ, phải lồng ghép rất nhiều.

Riêng với phong trào GVN-ĐVN, theo bà Vân Anh, Công ty Canon đang xây dựng danh hiệu “Phụ nữ thời hiện đại” trình lãnh đạo Công ty xem xét, trong đó có 8 tiêu chí cụ thể. Ví dụ như, phụ nữ phải tự tin trong công việc. Cụ thể hóa của tiêu chí này là phụ nữ đứng trước nhóm, tổ như thế nào, có đóng góp tích cực cho hoạt động của nhóm, tổ hay không, 1 tháng có bao nhiêu ý kiến đóng góp giúp triển khai công việc tốt hơn..

Bà Vũ Thùy Linh - Trưởng Ban Nữ công Công ty Yamaha Motor Việt Nam (KCN-CX Hà Nội) cũng đề xuất: Tiêu chí thi đua không nên khép kín, CĐ cấp trên chỉ đưa ra khung tiêu chí, còn các tiêu chí cụ thể nên để từng DN xây dựng, sau đó sẽ báo cáo lên CĐ cấp trên. Có như vậy, phong trào thi đua mới đảm bảo tính sát thực và hiệu quả.

Bảo Duy