Tại phiên khai mạc cuộc họp cấp cao về kinh tế ở Bắc Kinh, Bí thư Trùng Khánh Tôn Chính Tài vẫn xuất hiện tươi cười, chụp ảnh cùng các thành viên Bộ Chính trị. Chiều 15/7, tại phiên bế mạc, người ta không còn nhìn thấy ông xuất hiện trên ống kính truyền hình. Ngay tối đó, Tân Hoa xã đưa tin: "Bí thư thị ủy Trùng Khánh Tôn Chính Tài đã bị điều tra vì vi phạm kỷ luật".

Dang sau viec 'ngoi sao dang len' Ton Chinh Tai bi dieu tra - Anh 1

Bí thư Trùng Khánh Tôn Chính Tài lúc đương chức. Ảnh: SCMP

Theo các nguồn tin của tờ South China Morning Post, Bí thư Trùng Khánh Tôn Chính Tài có thể sẽ không được tiếp tục trọng dụng trước thềm Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc thứ 19 sẽ diễn ra vào mùa thu năm nay.

Ông Tôn Chính Tài, 54 tuổi, từng là một trong ba ứng cử viên trẻ nhất cho vị trí Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc trong tương lai. Hai ứng viên còn lại là Bí thư tỉnh ủy Quý Châu Trần Mẫn Nhĩ, sinh năm 1960, và Bí thư tỉnh ủy Quảng Đông Hồ Xuân Hoa, sinh năm 1963.

Ngay sau khi thông báo ông Tôn Chính Tài không còn là Bí thư của Trùng Khánh, ông Trần Mẫn Nhĩ đã được bổ nhiệm làm Bí thư thành phố này. Ông Tôn Chính Tài cũng không có mặt tại lễ bàn giao chức vụ. Đây được cho là một dấu hiệu bất thường.

Ông Tôn từng được coi là ứng viên tiềm năng cho chức thủ tướng Trung Quốc. Tuy nhiên cơ quan giám sát chống tham nhũng Trung Quốc đã chỉ trích ông và nhà chức trách Trùng Khánh vì chưa nỗ lực hết mình để loại bỏ ảnh hưởng của ông Bạc Hy Lai. Ông Bạc, cựu bí thư thành ủy Trùng Khánh, đã bị tuyên án tù chung thân vì tội tham nhũng và lạm quyền.

Vắng mặt bất thường

Theo một nguồn tin ở Trùng Khánh, ông Tôn Chính Tài là thành viên trẻ tuổi nhất trong số 25 ủy viên Bộ chính trị, bị cho là "vi phạm nghiêm trọng kỷ luật của Đảng".

Cuộc họp nội bộ vừa diễn ra tài Trùng Khánh không nêu rõ ông Tôn đã chính thức bị điều tra hay chưa., nhưng việc ông Tôn không có mặt tại lễ bàn giao chức vụ là dấu hiệu bất bình thường. Trong khi đó, một nguồn tin khác khẳng định ông Tôn đã bị Ủy ban Kiểm tra kỷ luật Trung Quốc cho miễn nhiệm.

Ông Trần Đạo Ấn, nhà nghiên cứu chính trị thuộc Đại học Khoa học chính trị và luật Thượng Hải (Trung Quốc) cho biết, tên của ông Tôn Chính Tài không được đề cập trong lễ chuyển giao quyền lực cũng là chuyện bất thường và nó cho thấy ông Tôn có thể đang gặp rắc rối.

“Thông thường, quy trình cuộc họp là tổng kết hoạt động của người tiền nhiệm, sau đó người kế nhiệm cảm ơn người tiền nhiệm", ông Trần nói.

Nhà bình luận chính trị tại Bắc Kinh Trương Lập Phàm cho biết: "Riêng lời phê bình 'Trùng Khánh chưa quét sạch tầm ảnh hưởng độc hại của Bạc Hy Lai-Vương Chí Quân' của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật trung ương đã có thể hiểu rằng đường quan lộ của ông Tôn Chính Tài khó có thể diễn ra suôn sẻ".

Tuy nhiên, các phương tiện truyền thông Trung Quốc cũng không đưa tin vị trí sắp tới của ông Tôn Chính Tài là gì. Nhưng chắc chắn, con đường vào Bộ Chính trị của ông Tôn đang bị thu hẹp lại.

Ông Tôn Chính Tài được cho là người thân tín của cựu Thủ tướng Ôn Gia Bảo. Ông là Bộ trưởng trẻ nhất của Trung Quốc dưới thời cựu Thủ tướng này, khi trở thành Bộ trưởng Nông nghiệp lúc 43 tuổi.

Năm 2009, ông Tôn được chuyển sang làm Bí thư tỉnh Cát Lâm và sau đó được bổ nhiệm làm Bí thư Trùng Khánh vào năm 2012 sau khi cựu Bí thư Trùng Khánh Bạc Hy Lai bị điều tra vì tham nhũng.

Tân Bí thư Trùng Khánh là ai?

Dang sau viec 'ngoi sao dang len' Ton Chinh Tai bi dieu tra - Anh 2

Tân Bí thư Trùng Khánh Trần Mẫn Nhĩ. Ảnh: SCMP

Ông Trần Mẫn Nhĩ được xem là một trong những người thân tín nhất của Tổng Bí thư Tập Cận Bình. Ông hiện là một trong 205 ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, nhưng chưa phải là ủy viên Bộ Chính trị.

Ngay từ tháng 3/2017, giới thạo tin đồn đoán, ông Trần Mẫn Nhĩ sẽ nhảy "2 cấp" để vào Bộ Chính trị. Việc ông Nhĩ được bổ nhiệm làm Bí thư Trùng Khánh cũng đồng nghĩa với việc ông chắc chân vào Bộ Chính trị. Bởi lẽ, Trùng Khánh với hơn 30 triệu dân và là một trong bốn thành phố trực thuộc trung ương, bên cạnh Bắc Kinh, Thượng Hải và Thiên Tân, và theo truyền thống, Bí thư luôn là uỷ viên Bộ Chính trị.

Ông Trần Mẫn Nhĩ đã từng phụ trách cơ quan tuyên giáo tỉnh Triết Giang khi ông Tập Cận Bình làm Bí thư tỉnh này, giai đoạn từ 2002 - 2007. Ở vai trò này, ông Trần thường cho đăng các bài viết của ông Tập trên báo tỉnh. Đã có hơn 200 bài xã luận được in thành sách, được xem là khởi nguồn cho các tư tưởng chính trị của ông Tập.

Vào tháng 11/2012, chỉ 33 ngày sau khi ông Tập Cận Bình nhậm chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, ông Trần Mẫn Nhĩ được bầu làm Chủ tịch tỉnh Quý Châu, tỉnh nằm ở phía đông nam Trung Quốc. Vào tháng 7/2015, ông Trần được chỉ định làm Bí thư tỉnh này và trở thành một trong những bí thư tỉnh ủy trẻ nhất Trung Quốc.

Giáo sư Lôi Cường thuộc khoa chính trị ở Đại học Nhân dân Bắc Kinh, nói: “Ông Trần được cho là người ủng hộ ông Tập trong chiến dịch xóa nghèo và gặt hái được những kết quả ở một trong những chương trình làm việc của ông Tập. Ông Trần luôn ủng hộ các chủ trương của ông Tập”.

Hà Thu

SCMP, Wall Street Journal

Hà Thu