Khoảng 900 thường dân đã chạy thoát khỏi thành phố Mosul của Iraq và bằng qua biên giới để đến Syria kể từ khi chính phủ Iraq bắt đầu chiến dịch tấn công lớn hôm đầu tuần nhằm giải phóng thành phố này khỏi tổ chức phiến quân Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).

Dan trong thanh Mosul thao chay sang Syria - Anh 1

Nhiều người dân tháo chạy khỏi Mosul, vượt biên sang lãnh thổ Syria. (Nguồn: AP).

Hiện có khoảng 1,5 triệu người ở thành phố Mosul, trong đó có 5.000 chiến binh IS. Giới quan sát lo ngại rằng tổ chức này sẽ sử dụng thường dân như lá chắn sống của chúng khi lực lượng vũ trang Iraq tiến sát thành phố Mosul.

Một người phát ngôn của Văn phòng Cao ủy LHQ về người tị nạn (UNHCR) cho hay tính đến nay đã có trên 900 người dân ở Mosul đã trốn thoát khỏi đây và bằng qua biên giới sáng lãnh thổ Syria. Hiện số người này đã đến được một trại tị nạn một cách an toàn.

UNHCR cho hay họ sẽ sử dụng trại tị nạn này làm nơi trú ẩn tạm thời cho số người nói trên và sau đó chuyên họ trở lại một địa điểm an toàn ở Iraq. Thông tin về số người trốn chạy khỏi Mosul đã chỉ ra rằng phiến quân IS không đủ khả năng để ngăn chặn tất cả người dân trong thành phố này tháo chạy. Ngoài ra, cũng không loại trừ khả năng một bộ phận chiến binh của IS đang cố gắng hòa mình vào đoàn người này để thoát khỏi Mosul.

Trước đó, trong tuyên bố khai mạc chiến dịch tấn công, chính phủ Iraq đã khuyến cáo người dân trong thành phố Mosul rằng họ sẽ an toàn hơn khi lựa chọn ở lại thành phố này, do lo ngại rằng chiến binh IS có thể đã đặt bẫy xung quanh các tuyến đường ra khỏi thành phố và bố trí nhiều tay bắn tỉa.

Giới chuyên gia cũng lo ngại rằng IS có thể sử dụng thường dân như lá chắn sống của chúng bằng cách ẩn mình trong các khu dân cư, thậm chí một số ý kiến cho rằng IS có thể sẽ sử dụng cả vũ khí hóa học. Hãng tin Reuters dẫn lời một số thường dân trong thành Mosul, xác nhận rằng IS đang ngăn chặn người dân chạy thoát khỏi thành phố này và ép buộc họ phải đi vào các tòa nhà có khả năng cao sẽ là “đích” của các cuộc không kích.

Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm 18/10 nói rằng việc đảm bảo sự an toàn cho thường dân ở Mosul khi chạy thoát khỏi đây là điều quan trọng. “Nếu chúng ta không giúp đỡ được thường dân khi họ đang chạy trốn khỏi IS, điều này có thể khiến IS trở lại lần nữa”, Tổng thống Obama nói trước báo giới tại Washington.

LHQ hiện đang tích cực thiết lập thêm một số địa điểm tập trung người tị nạn mới ở khu vực phía Nam, phía Đông và phía Bắc thành phố Mosul, họ dự kiến có khoảng 200.000 người sẽ cần tới nơi tạm trú trong những tuần đầu tiên triển khai chiến dịch tái chiếm thành phố này.

Tuy nhiên, rất nhiều người trong số này lại lựa chọn tuyến đường phía Tây, băng qua biên giới để vào lãnh thổ Syria, đến trại tị nạn Al Hol. Trại tị nạn này vốn chỉ được xây dựng để tiếp nhận 7.500 người, nhưng giờ đã là nơi ở của 9.000 người, trong khi dòng người tị nạn ngày càng đổ về nhiều hơn.

Trong khi Al Hol đang được mở rộng để có thể tiếp nhận khoảng 50.000 người, Quỹ từ thiện vì trẻ em (Save the Children) cho hay trại tị nạn này đang gặp vấn đề vệ sinh nghiêm trọng, rác chất đầy, thiếu nhà vệ sinh, thiếu cả nước sạch.

“Các gia đình này đến đây trong khi không có gì trong tay ngoài quần áo, trong khi không nhận được sự trợ giúp nào” - Tarik Kadir, thành viên Quỹ từ thiện, cho hay - “Trại tị nạn này đã bị quá tải”.

Được biết, binh sỹ chính phủ Iraq đang áp sát thành Mosul từ phía Nam, trong khi đồng minh người Kurd của họ đang tiếp cận thành phố này từ phía Đông. Các lực lượng đã tái chiếm được khoảng 10 ngôi làng và giờ chỉ còn cách “thành trì” của IS khoảng 30-40 km.

Tuy nhiên, chiến dịch này được dự kiến sẽ diễn ra chậm chạp, và theo ước tính sẽ phải mất thêm khoảng 2 tuần nữa quân đội Iraq mới có thể tiến quân vào bên trong thành phố Mosul, và 2 tháng nữa mới có thể giải phóng nó hoàn toàn. Điều này là do các chiến binh của IS đang chống trả rất quyết liệt ở một số vị trí. Chúng còn công bố đoạn băng có cảnh đang đốt các xe thiết giáp của liên quân.

Mosul, thành phố giàu dầu mỏ và là thủ phủ của tỉnh Nineveh, là thành phố lớn thứ hai của Iraq. Nó bị IS chiếm đóng từ hồi tháng 6/2014 và là nơi mà thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghdadi tuyên bố thành lập “Nhà nước kiểu Caliphate” trên vùng lãnh thổ chúng cướp được ở Iraq và nước láng giềng Syria.

Cuộc chiến thành Mosul

Thành phố hiện chỉ còn khoảng 700.000 người dân sinh sống

Ước tính có khoảng 3.000 - 5.000 chiến binh IS cố thủ

25.000 binh sỹ, tay súng tham gia chiến dịch tái chiếm Mosul mà chính phủ Iraq phát động.

Linh Chi