Nhiều người trong làng lên cơn co giật, máu nhiễm độc chì vượt ngưỡng cho phép nghi do hít phải khí thải từ nhà máy chế biến chì thỏi.

Chiều ngày 17/7, ông Vi Văn Thàng - Phó Chủ tịch xã Bình Trung, huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) chia sẻ với Báo Đất Việt câu chuyện ô nhiễm từ một nhà máy chế biến chì thỏi thuộc thôn An Tri khiến nhiều hộ dân lâm vào cuộc sống khó khăn, sức khỏe cũng bị ảnh hưởng.

Dan song khong yen canh nha may chi: Loi that xot long - Anh 1

Nhà máy chế biến chì thải ở thôn An Tri của Công ty CP Kim loại màu Bắc Bộ. Ảnh: Tiền Phong

Theo lời kể của ông Thàng, những năm gần đây, người dân trong xã phản ánh về nhà máy chế biến chì thải thuộc Công ty Cổ phần Kim loại màu Bắc Bộ đặt tại thôn An Tri xả khói đen ra môi trường.

Nhà máy này bắt đầu xây dựng và hoạt động từ năm 2009 tới nay. Từ đó, ở địa xảy ra hiện tượng hoa màu không phát triển, cây ăn quả không cho trái, gia súc, gia cầm ốm bệnh. Đặc biệt, khi người dân đi xét nghiệm máu tại Bệnh viện Bạch Mai phát hiện bị nhiễm độc chì vượt quá mức ngưỡng cho phép theo quy định của Bộ Y tế.

Lo lắng về tình trạng sức khỏe như vậy, thôn An Tri đã liên hệ với Viện 69 thuộc Bộ Tư lệnh bảo vệ lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh về làng lấy mẫu máu để kiểm tra thì có 169/172 mẫu cho kết quả máu chứa hàm lượng chì cao, vượt gấp 4 đến 7 lần mức cho phép.

Phía xã và các cấp cũng tạo điều kiện để người dân được đối thoại trực tiếp với nhà máy. Nhưng phía nhà máy không công nhận kết quả mà người dân tự tổ chức ra để lấy mẫu.

Sau khi báo cáo lên các cấp huyện, tỉnh, Trung tâm Y tế dự phòng thuộc Sở Y tế đã trực tiếp về lấy mẫu máu đối với khoảng 60- 70 hộ dân.

"Ngày 11/5 vừa qua, phía Trung tâm Y tế dự phòng thuộc Sở Y tế Lạng Sơn đã về lấy mẫu máu của người dân, cả trẻ em và người lớn để mang đi xét nghiệm. Tới nay đã 2 tháng, chúng tôi chưa thấy có thông báo mới gì" - ông Thàng khẳng định.

Theo ông Thàng, trước đây, vào mùa khô, người dân phát hiện nhà máy xả nước thải đen ngòm ra ngoài môi trường và phản ánh với chính quyền xã. Phía xã cũng tới hiện trường, lập biên bản và phản ánh về Sở Tài nguyên - Môi trường, các cấp trên chứ không xử lý được trường hợp này.

Phía Sở Tài nguyên - Môi trường yêu cầu công ty chấp hành các quy định về xả thải ra ngoài môi trường, nhưng sau đó, tình hình không có cải thiện đáng kể.

"Sau khi vụ việc được phản ánh lên các cấp trên, các Sở liên quan, tới nay đã có các công ty về lấy mẫu không khí, mẫu nước, mẫu đất và cả mẫu máu của người dân để đi xét nghiệm. Giờ này xã vẫn chưa nhận được thông báo gửi lại từ cấp trên về các giấy tờ xét nghiệm trên" - Phó Chủ tịch xã khẳng định.

Trẻ em, người lớn co giật...?

Bày tỏ bức xúc hơn, ông Vi Văn Coỏng, trưởng thôn An Tri cho hay: "Ban đầu, khi biết có nhà máy đặt trên địa bàn, người dân không có ý kiến gì, lúc giải phóng mặt bằng vẫn vui vẻ, nhưng cho tới khi nhà máy xây dựng, bắt đầu hoạt động, xả khói đen ra môi trường thì có nhiều ý kiến phản ánh đi xét nghiệm phát hiện máu bị nhiễm chì cao".

Theo lời ông Coỏng, tháng 12/2016, có trường hợp cả trẻ em và người lớn lên cơn co giật, sốt cao, xuống bệnh viện xét nghiệm máu mới biết máu bị nhiễm chì cao và gửi đơn phản ánh lên xã. Đa số trẻ em ở khu vực này khi xét nghiệm đều phát hiện nhiễm chì trong máu. Thậm chí, mới trong tuần này, có trường hợp người đàn ông 30 tuổi lên cơ co giật thành nhiều lần rồi tử vong.

Sau khi phản ánh, phía Sở Tài nguyên- Môi trường, Chi cục Bảo vệ Bảo vệ môi trường tỉnh, đã về kiểm tra nhà máy cùng với sự tham gia của xã, thôn... đều ghi nhận các mẫu xét nghiệm đều trong giới hạn cho phép.

Dan song khong yen canh nha may chi: Loi that xot long - Anh 2

Đoàn ĐBQH khảo sát tại nhà máy chế biến chì thỏi ở xã Bình Trung. Ảnh: Báo Lạng Sơn

Ông Coỏng cho biết, có duy nhất 1 lần, người dân đi làm đồng thấy nhà máy xả nước đen, phản ánh lên và nhà máy bị lập biên bản. Còn những lần khác nếu phía cơ quan môi trường xuống kiểm tra, người ở xã, thôn không được đi cùng. Nếu những lần được đi cùng thì đều có kế hoạch trước, kiểm tra định kỳ.

"Cứ mỗi lần có đoàn nào xuống lấy mẫu không khí thì hôm đó nhà máy dường như giảm thiểu hoạt động, ít thấy khói đen hơn hẳn. Có lần vừa xuống tới nơi để kiểm tra thì mất điện" - Trưởng thôn An Tri nói.

Vị này cho biết thêm, đây là một công ty liên doanh với Trung Quốc. Giám đốc công ty này là do một người Trung Quốc đứng tên.

"Chúng tôi là người dân chẳng biết ai cấp phép hay dự án từ đâu ra nhưng bây giờ cuộc sống của bà con bị ảnh hưởng rất nhiều. Nếu không thay đổi, bà con chỉ biết sống trong mối lo bệnh tật" - ông Coỏng chia sẻ.

Cúc Phương