Tràn ngập ngày cuối tuần là những hình ảnh xót xa của dân miền Trung khi phải dỡ ngói leo lên nóc nhà chờ cứu trợ.

Dan leo noc nha, thuy dien xa lu van dung quy trinh - Anh 1

Hai cụ già ngồi chênh vênh trên nóc nhà tranh

Thương quá miền Trung ơi, đó là câu cảm thán xót xa được viết nhiều nhất trên mạng xã hội những ngày này. Đi kèm với đó là những hình ảnh khiến đau thắt trái tim, những em bé phải dỡ ngói chui lên nóc nhà chờ cứu trợ, những người già ngồi run rẩy trên nóc căn lều tranh bên cạnh con chó, một đám tang trong lũ, đứa con đứng bên này vái vọng mà không có cách nào vượt lũ đi đưa tiễn mẹ đến nơi an nghỉ cuối cùng.

Thương miền Trung đói khổ phải hứng chịu quá nhiều thiên tai. Năm nào cũng lũ lụt, năm nay lại thêm sự cố môi trường biển, thật là “nghèo lại gặp cái eo”. Trời cứ dúi xuống vài cái nạn thế này, bao giờ người dân nghèo miền Trung mới ngóc đầu lên được?

Dan leo noc nha, thuy dien xa lu van dung quy trinh - Anh 2

Hai anh em phải dỡ ngói để leo lên nóc nhà chờ cứu trợ

Nhưng thiên tai vẫn chưa đáng ngại bằng “nhân tai”. Chuyện lũ ở miền Trung năm nào cũng có một tác nhân gây tồi tệ thêm, đó là thủy điện xả lũ. Ông Lê Ngọc Huấn, Chủ tịch UBND huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) cho biết: “Hàng nghìn hộ dân bị ngập sâu "không kịp trở tay" ngoài nguyên nhân mưa lớn còn do nhà máy thủy điện Hố Hô xả lũ bất ngờ mà không thông báo trước đúng theo quy định”.

Thế nhưng đáp lời ông Chủ tịch huyện, ông Vũ Mạnh Hùng, Giám đốc Nhà máy thủy điện Hố Hô (Công ty cổ phần thủy điện Hồ Bốn) phúc đáp "việc xả lũ là đúng quy trình". Rằng "Hồ thủy điện dung tích 38 triệu m3. Nước đổ về thời điểm đó khoảng 1.800 m3/s, cứ một tiếng là nước dâng, nếu không xả giọt nào thì lòng hồ tăng lên 7 triệu m3 nước, nguy cơ mất an toàn rất cao".

Than ôi, khi dân hạn thì thủy điện chỉ lo tích nước, khi dân mưa lũ tràn về gây ngập úng thì thủy điện lại bồi thêm cho một cú “xả đúng quy trình” vào đầu dân, ai mà trở tay cho kịp? Người còn không cứu nổi hết, mấy chục sinh mạng mất đi trong lũ, nói gì đến gia súc, của cải, lợn gà, vườn tược?

Bao nhiêu năm rồi vẫn thế, vẫn cái điệp khúc thủy điện “xả lũ đúng quy trình” và dân “ngập đúng quy trình” mà không thể thay đổi. Bởi vì chẳng có ai phải chịu trách nhiệm về chuyện này. Bộ Công thương vài năm trước cũng đã kết luận “xả lũ đúng quy trình” trước những thiệt hại to lớn của dân vùng hạ lưu các nhà máy thủy điện đó thôi.

Chỉ những phận người là mong manh trong nước lũ, thiên tai ập xuống đầu họ bất cứ lúc nào, chưa kịp gượng dậy từ mùa lũ trước lại bị nhấn chìm ở mùa lũ này. Họ cứ nai lưng gánh chịu mà chẳng biết kêu ai. Còn biết kêu với ai khi người chết, nhà mất, của cải tiêu tan mà chỉ nhận về được 3 chữ “đúng quy trình”.

Dan leo noc nha, thuy dien xa lu van dung quy trinh - Anh 3

Một con bò chuẩn bị chìm trong nước, chủ nhà cố cột dây kéo mũi lên cho khỏi ngạt.

Đã quá muộn để xem xét lại quy hoạch hệ thống các nhà máy thủy điện dày đặc trên hệ thống sông đầu nguồn các tỉnh miền Trung. Kiểu làm thủy điện vô tội vạ, tàn phá rừng đầu nguồn không theo quy hoạch là một tội ác. Bởi chúng ta đang phải trả giá bằng tính mạng người dân và sự khốn khổ của họ mỗi khi lũ về.

Không thể vô cảm. Cũng đừng bao giờ đưa ra lý do “đúng quy trình” thêm nữa. Làm gì có cái quy trình nào vô cảm với bi kịch của người dân khu vực hạ lưu khi nhà máy thủy điện xả lũ như vậy?

May mà người dân còn có cái nóc nhà để mà leo lên, nói dại, nếu lũ về nhanh quá cuốn phăng đi tất cả thì có khác nào một cơn đại hồng thủy hay không?

Mi An