Các ngành công nghiệp ở tỉnh Kampot (Campuchia) đang bị thiệt hại nặng nề vì dự án đập Kamchay do Cty Trung Quốc Sinohydro xây dựng.

Ngày 26/9, báo Phnom Penh Post, dẫn kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học ở Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi tại London (Anh) về dự án đập Kamchay ở tỉnh Kampot (Campuchia) do Công ty Trung Quốc Sinohydro xây dựng.

Trong đó, báo cáo nghiên cứu ghi nhận các ngành du lịch, khai thác tre nứa bị thiệt hại nặng nề: "Dân làng cho biết từ khi có đập, họ chỉ thu hoạch được một ít tre. Rừng tre trước đây đã bị ngập còn khu vực khai thác tre mới lại ở xa và khó đi lại.

Cách duy nhất chuyển đổi sinh kế của người dân là đi làm công nhân xây dựng. Trong khi đó, thu nhập của họ không đủ đáp ứng nhu cầu gia đình”.

Nhà nghiên cứu Guiseppina Siciliano, tác giả chính của công trình nghiên cứu nêu trên, ghi nhận khi thực hiện các hợp đồng xây đập kiểu BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao) vốn được ưa chuộng ở Campuchia thì địa phương không có giám sát nên công ty nước ngoài thường bỏ qua luật bảo vệ môi trường. Với loại hợp đồng này, rất khó quy cho ai chịu trách nhiệm.

Ví dụ trong dự án xây đập Kamchay, Công ty Sinohydro đã vi phạm quy định về đánh giá tác động môi trường vì 7 tháng sau khi hoàn thành dự án công ty mới công bố bảng đánh giá tác động môi trường.

Dan Campuchia thiet hai nang ne vi thuy dien Trung Quoc xay - Anh 1

Chi phí xây đập Kamchay là khoảng 370 triệu đô la Mỹ

Cùng với đó, cũng cung cấp thông tin, nhà hoạt động Mory Sar ở tổ chức Cambodian Youth Network (tổ chức chuyên tuyên truyền cho thanh niên về tác động của đập thủy điện) ghi nhận: “Họ không công khai bảng đánh giá tác động môi trường cho cộng đồng địa phương. Quy trình tham vấn cũng không công khai và tiếng nói người dân không được lắng nghe”.

Một thông tin quan trọng khác, được ông Hun Vannak, lãnh đạo nhóm Thanh niên Bảo vệ xã hội và môi trường (SEPY) tiết lộ, đó là nếu con đập này được xây dựng thì đây sẽ là con đập lớn nhất của Campuchia và đập có thể gây nguy hiểm cho loài cá heo sông Mekong cũng như ảnh hưởng đến nơi cư trú của khoảng 2.000 cư dân địa phương.

Ông giải thích: “Nếu chính phủ phê duyệt dự án này, chúng tôi sẽ yêu cầu nghiên cứu rõ ràng hơn. Tuy nhiên hiện nay, chúng tôi chỉ muốn biết liệu dự án này có được xây dựng không bởi nó sẽ ảnh hưởng đến nhiều cư dân cũng như khu vực Kampi là nơi sinh sống của loài cá heo Mekong”.

Ông Hun Vannak cho rằng đập Sambo do công ty Trung Quốc xây dựng sẽ tác động đến 70.000 ha đất thuộc huyện Sambo cũng như gây ảnh hưởng lớn đến con người và động vật tại đây.

Chính vì thế, theo báo Khmer Times, nhiều nhóm thanh niên và các nhà hoạt động môi trường đã yêu cầu chính phủ Campuchia công bố tài liệu liên quan đến công trình này.

Đến nay, kiến nghị đã được gửi lên Bộ Mỏ và Năng lượng cùng Bộ Môi trường Campuchia với chữ ký của các thành viên SEPY, Liên đoàn sinh viên Khmer và tổ chức môi trường phi chính phủ Mother Nature, ngày 26/9.

Về phía chính quyền, người phát ngôn của Bộ Mỏ và Năng lượng Meng Saktheara xác nhận: “Nhìn chung, kiến nghị mà nhóm sinh viên gửi đến để yêu cầu bộ trưởng cung cấp kế hoạch dự án cụ thể là yêu cầu hợp lý bởi các kế hoạch và hoạt động nghiên cứu môi trường là thông tin công khai, chúng tôi không thể giấu và cần giải thích về dự án cho các bạn trẻ”.

Trước đó, năm 2015, chính phủ Campuchia đã từng ký một thỏa thuận xây con đập khổng lồ ở tỉnh Koh Kong với công ty quốc doanh Sinohydro (Trung Quốc).

Việc xây dựng đã vấp phải sự phản đối từ người dân, phe đối lập và các nhóm hoạt động môi trường ở Campuchia. Ông Hun Sen trở thành tâm điểm chỉ trích.

Các tổ chức môi trường cho rằng việc xây dựng con đập sẽ phá hủy một vùng rộng lớn diện tích rừng, một trong những khu vực đa dạng sinh học nhất còn sót lại của châu Á. Nơi này cũng là môi trường sống của quần thể cá sấu Xiêm lớn nhất thế giới, loại vật có nguy cơ tuyệt chủng cao.

Sau đó, Thủ tướng Hun Sen đã phải tuyên bố chính thức: “Từ giờ đến năm 2018, đập thủy điện ở tỉnh Koh Kong sẽ không được cấp phép xây dựng".

Sơn Ca (Tổng hợp)