Hơn 6 năm qua, người dân xã Nam Chính, huyện Tiền Hải, Thái Bình đổ xô đi bắt ốc bươu vàng về bán cho các đầu nậu xuất sang Trung Quốc. Có rất nhiều gia đình nhờ nguồn thu từ ốc mà giàu lên nhanh chóng. Tuy nhiên, hệ lụy của việc này là hàng nghìn tấn vỏ ốc không còn chỗ chứa và chính quyền xã đang ngày đêm loay hoay tìm cách đi... đổ vỏ!

Dan “an oc”, chinh quyen... do vo! - Anh 1

Nhiều người dân đã thành triệu phú, còn xã thì "oằn lưng" đi... đổ vỏ. Ảnh: Trọng Tài

Dân giàu vì ốc

Xã Nam Chính, huyện Tiền Hải có 1.835 hộ dân. Hiện nay, cả xã có khoảng 70% số hộ đi bắt ốc bươu vàng, tập trung chủ yếu ở 2 thôn Hữu Vi Nam và Hữu Vi Bắc.

Một ngày làm việc của người dân nơi đây thường bắt đầu từ 4 giờ sáng và kết thúc vào khoảng 5 giờ chiều. Từ sáng sớm, người dân với xe máy, bao tải, rổ... đã tỏa đi khắp các nẻo đường để "tìm hàng".

Những năm trước, khi ốc bươu vàng còn nhiều, người dân thường không phải đi xa, nhưng thời gian gần đây, khi ốc trong huyện và các huyện lân cận đã hết, họ chuyển địa bàn sang các vùng khác như: Nam Định, Hải Dương, Hà Nam, Hải Phòng... để bắt hoặc thu mua ốc.

Theo anh Trần Văn Trí, chủ cơ sở thu mua miệng ốc bươu vàng lớn nhất xã Nam Chính, do thị trường Trung Quốc chỉ thu mua miệng ốc nên người dân muốn bán ốc phải luộc ốc và khêu lấy miệng. 1kg ốc ruột tương đương với 4kg ốc tươi; giá thành phẩm trung bình dao động khoảng 15.000 đồng/kg, lúc cao điểm lên tới 20.000 đồng/kg. Mỗi ngày, riêng cơ sở của anh thu mua khoảng từ 1 - 2 tấn ốc miệng. Số lượng này được anh đóng đông lạnh rồi xuất sang Trung Quốc.

Ông Đào Văn Thạo, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Chính cho biết: "Người dân ở đây bắt ốc quanh năm. Mùa chính bắt ốc bươu vàng thường kéo dài từ tháng 4 - 10 Dương lịch, cuối năm người dân lại tập trung đi bắt ốc hột. Vào dịp cao điểm trung bình mỗi hộ thu nhập khoảng hơn 1 triệu/ngày, những ngày bình thường dao động từ 300.000 - 500.000 đồng/hộ. Từ bắt ốc, đã có rất nhiều người dân trong xã trở thành triệu phú, có điều kiện để xây nhà mới khang trang, mua sắm đồ dùng tiện nghi và nuôi con ăn học. Trong những năm gần đây bộ mặt của xã, đặc biệt ở 2 thôn Hữu Vi Nam và Hữu Vi Bắc thay đổi rõ rệt".

Chính quyền "oằn lưng"… đổ vỏ!

Người dân Nam Chính đã gắn bó với "nghề ốc" được 6 năm và cho đến nay công việc này vẫn đang được tiếp diễn. Cùng với lợi nhuận kinh tế từ ốc bươu vàng đem lại, người dân nơi đây vẫn đang ngày đêm phải chấp nhận sống chung với mùi hôi thối do ruột ốc còn sót trong vỏ để lại.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Ngọc Trìu, Chủ tịch UBND xã Nam Chính cho biết, sau khi lấy miệng, toàn bộ vỏ ốc được người dân bỏ vào bì mang vứt ra bãi rác. Tuy nhiên, vẫn có những hộ vứt tùy tiện.

Cả xã Nam Chính trước đây có 2 bãi rác, bãi Hữu Vi rộng 5.400m 2 , bãi Thủ Chính rộng 2.400m 2 . Vừa qua, địa phương đã phải quy hoạch thêm bãi rác Năng Tĩnh rộng 12.000m 2 . Tuy nhiên, do khối lượng vỏ ốc hàng ngày đổ ra quá lớn nên hầu hết các bãi rác đều bị ùn ứ. Hiện nay, UBND xã đã phải đóng cửa bãi rác Thủ Chính do không còn đủ chỗ chứa. Bãi rác Hữu Vi cũng đang trong tình trạng quá tải nghiêm trọng.

Trung bình mỗi năm xã Nam Chính phải chi khoảng 40 triệu đồng cho việc xử lý vỏ ốc ở 1 bãi rác. Cùng với việc thường xuyên tuyên truyền cho nhân dân đập nát vỏ ốc trước khi đi đổ và đổ đúng nơi quy định, UBND xã cũng đã thuê riêng một người trông coi bãi rác với nhiệm vụ chính là xếp bao tải vỏ ốc gọn gàng, chồng lên nhau để tận dụng diện tích của bãi rác.

Bên cạnh đó, hàng năm, địa phương vẫn phải dùng hóa chất để khử mùi hôi thối. Đồng thời, phải thuê máy xúc, máy ủi ép nát vỏ ốc và đẩy lên cao để người dân có thêm diện tích sử dụng.

Ông Trìu cho biết: "Tất cả các biện pháp này cũng chỉ là giải pháp tạm thời. Trong tương lai không xa, Nam Chính sẽ không còn diện tích có vị trí phù hợp để quy hoạch bãi rác. UBND tỉnh Thái Bình đã có chủ trương hỗ trợ để các xã xây dựng lò đốt rác. Tuy nhiên, Nam Chính là đơn vị khó khăn về tài chính nên phương án này là rất khó để thực hiện. Vì thế, đến nay chính quyền vẫn mãi loay hoay với việc "đổ vỏ" và người dân vẫn phải tiếp tục chấp nhận sống chung với ô nhiễm".

Trọng Tài