Hiện nay, chất thải rắn xây dựng có khối lượng ngày càng lớn, để có thể tái chế sử dụng thì quy trình xử lý phải được đặt lên hàng đầu. Nhằm đảm bảo tính thực tế, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến của các cơ quan chuyên môn cho Dự thảo Thông tư Quy định về quản lý chất thải rắn xây dựng.

Dam bao quy trinh quan ly, su dung chat thai ran xay dung - Anh 1

Nhu cầu thực tế đòi hỏi cần thiết phải ban hành Thông tư quy định về quản lý chất thải rắn xây dựng. (Ảnh: TL)

Dự thảo Thông tư Quy định về quản lý chất thải rắn xây dựng quy định chi tiết Điều 50 Nghị định số 38/2015/NĐ-CP ngày 24/4/2015 của Chính phủ về quản lý chất thải rắn và phế liệu, trong đó quy định việc phân loại, lưu giữ, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế, xử lý chất thải rắn xây dựng. Thông tư này áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước có hoạt động liên quan đến chất thải rắn xây dựng (CTRXD).

Theo đó, để quản lý chất thải rắn xây dựng (CTRXD) hiệu quả thì nguyên tắc về xử lý cần được quy định rõ ràng. Trong đó, CTRXD phải được phân loại, thu gom, lưu giữ, vận chuyển, tái chế, tái sử dụng và xử lý đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định. Khi thiết kế công trình phải có giải pháp công nghệ, lựa chọn sử dụng vật liệu phù hợp nhằm hạn chế tối đa lượng chất thải phát sinh, tiết kiệm tài nguyên, năng lượng. Đối với các dự án, công trình phải xin cấp giấy phép xây dựng, phải có thông báo kế hoạch quản lý. Quy hoạch đô thị hoặc quy hoạch xử lý chất thải rắn cần xác định vị trí, quy mô các điểm tập kết, trạm trung chuyển và cơ sở xử lý. Dự án đầu tư xây dựng các cơ sở xử lý CTRXD được hưởng ưu đãi theo các quy định về bảo vệ môi trường, sản xuất vật liệu xây dựng và các ưu đãi khác.

Việc lưu giữ chất thải rắn cũng được quy định rõ, khi tiến hành thi công xây dựng công trình phải bố trí thiết bị lưu giữ hoặc khu vực chứa CTRXD trong khuôn viên công trường hoặc tại địa điểm theo quy định của chính quyền địa phương. Địa điểm lưu giữ phải được che chắn chống mưa, ngập nước. Thiết bị, khu vực lưu giữ phải đảm bảo không gấy cản trở giao thông của khu vực và đảm bảo mỹ quan đô thị. Các thùng, thiết bị lưu chứa CTRXD phù hợp theo đặc tính của loại chất thải rắn và quy mô, khả năng lưu chứa của thiết bị, địa điểm lưu giữ. Các loại CTRXD có thể tái chế, tái sử dụng phải được phân loại, lưu giữ riêng trong các phương tiện, thiết bị hoặc khu vực lưu chứa tại chỗ.

Việc thu gom, vận chuyển chất thải rắn xây dựng CTRXD được thu gom, vận chuyển đến điểm tập kết, trạm trung chuyển và cơ sở xử lý theo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Bên cạnh đó, việc vận chuyển cũng phải theo thời gian và lộ trình về tuyến đường, an toàn giao thông và tuân thủ các quy định của cơ quan có thẩm quyền về phân luồng giao thông. Các phương tiện vận chuyển CTRXD phải là phương tiện chuyên dụng, bảo đảm các yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn, đã được kiểm định và được cơ quan chức năng cấp phép lưu hành theo quy định. Trong quá trình vận chuyển, phương tiện vận chuyển phải đảm bảo không làm rò rỉ, rơi vãi chất thải, gây phát tán mùi, bụi.

Trước những quy định cụ thể nêu trên, trách nhiệm của các bên liên quan về quản lý, sử dụng CTRXD cũng đặc biệt được chú trọng. Cụ thể, đối với chủ nguồn thải là nhà thầu chính phải có trách nhiệm lập kế hoạch quản lý, hướng dẫn các nhà thầu phụ (nếu có). Thực hiện quản lý CTRXD theo kế hoạch quản lý, thực hiện phân loại, lưu giữ, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý phát sinh trên công trường xây dựng theo đúng kế hoạch quản lý. Chủ nguồn thải cũng sẽ phải bố trí cán bộ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm về an toàn và vệ sinh lao động theo quy định của pháp luật về xây dựng để hướng dẫn, kiểm tra việc quản lý CTRXD trong công trường xây dựng. Ký hợp đồng với chủ thu gom, vận chuyển và chủ xử lý CTRXD để vận chuyển, xử lý CTRXD theo quy định.

UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý cho UBND các cấp về quản lý CTRXD tại địa phương. Ban hành các quy định cụ thể về quản lý CTRXD. Tổ chức hướng dẫn, kiểm tra giám sát công tác quản lý CTRXD trên địa bàn.

UBND theo phân cấp của UBND cấp tỉnh theo đó sẽ giám sát quá trình thu gom, vận chuyển chất thải rắn xây dựng trên địa bàn của mình. Trong trường hợp phát hiện những vi phạm pháp luật về quản lý CTRXD cần thông báo cho cơ quan có thẩm quyền của địa phương để xử lý theo quy định của pháp luật hoặc xử lý theo thẩm quyền. Phối hợp với các đơn vị liên quan trong việc thanh tra, kiểm tra công tác tuân thủ các quy định bảo vệ môi trường của các công trình xây dựng và cơ sở tái chế, xử lý CTRXD trên địa bàn quản lý. Lập danh sách các công trình xây dựng sẽ phá dỡ, khởi công xây dựng trên địa bàn và thông báo công khai để các tổ chức, cá nhân liên quan biết và phối hợp trong công tác thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế và xử lý CTRXD…

Hiện nay, nhịp độ phát triển của đô thị đang ngày càng lớn, các công trình xây dựng mọc lên nhiều khiến cho lượng CTRXD ngày càng gia tăng mạnh. Trong khi các ngành chức năng chưa xây dựng được một chế tài cụ thể để có thể quản lý cũng như xử lý các loại chất thải này. Điều này đòi hỏi cần thiết phải có sự ra đời của một thông tư hướng dẫn cụ thể về quản lý, sử dụng CTRXD.

Đại diện Cục Hạ tầng kỹ thuật, Bộ Xây dựng cho biết, để đáp ứng nhu cầu thực tế, quá trình đô thị hóa hiện nay rất cần phải có những quy định cụ thể về quản lý chất thải rắn và phế liệu, với mật độ xây dựng lớn như hiện nay, ngành xây dựng cần sớm cho ban hành thông tư hướng dẫn về quản lý sử dụng chất thải rắn, đặc biệt là việc phân loại, lưu giữ, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng và tái chế, xử lý chất thải rắn xây dựng.

Thành Luân