Hôm nay 1/11, Quốc hội họp phiên toàn thể tại hội trường thảo luận các nội dung liên quan đến vấn đề tài chính, ngân sách, đầu tư công… Các đại biểu Quốc hội đã đưa ra nhiều ý kiến thẳng thắn trên tinh thần xây dựng, đưa ra nhiều đề nghị, giải pháp thiết thực góp phần “gỡ khó” cho các vấn đề kinh tế quan trọng, đặc biệt là vấn đề nợ công.

Quốc hội thảo luận về tài chính, ngân sách, đầu tư công…

Theo đó, chương trình thảo luận ở hội trường bàn về các vấn đề như: kế hoạch tài chính 5 năm; mục tiêu, định hướng huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2016 – 2020 (trong đó có đánh giá toàn diện các mặt công tác huy động, sử dụng vốn vay và quản lý nợ công giai đoạn 2011-2015); kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 – 2020; kết quả thực hiện ngân sách nhà nước năm 2016; dự toán ngân sách nhà nước và phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2017. Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng và Bộ trưởng Bộ kế hoạch và đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu giải trình, làm rõ vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Dai bieu Quoc hoi quan ngai ve no cong - Anh 1

Đáng chú ý, về Báo cáo Kế hoạch tài chính 5 năm, Báo cáo thẩm tra tình hình thực hiện kế hoạch tài chính – ngân sách Nhà nước 5 năm 2011-2015 và định hướng kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016 -2020 của Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội được trình bày trong phiên họp toàn thể chiều ngày 20/10 khẳng định thống nhất với Báo cáo của Chính phủ về đánh giá kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân các mặt hạn chế của việc thực hiện nhiệm vụ tài chính-ngân sách nhà nước 5 năm (2011-2015).

Đồng thời, Báo cáo cũng nêu lên những vấn đề cụ thể liên quan đến Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016-2020, trong đó về các giải pháp cơ bản, Ủy ban cơ bản tán thành với nhiều nhóm giải pháp thực hiện kế hoạch tài chính 5 năm đề ra trong Báo cáo của Chính phủ và nhấn mạnh thêm một số giải pháp như: cần triển khai đồng bộ, hiệu quả các biện pháp về quản lý ngân sách Nhà nước; hoàn thiện hệ thống pháp luật về thuế; quản lý chặt chẽ chi ngân sách Nhà nước; quản lý chặt chẽ bội chi; đa dạng hóa các kênh huy động vốn cho đầu tư phát triển kinh tế -xã hội, đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, chú trọng tái cơ cấu đầu tư công; tăng cường và nâng cao chất lượng công tác đổi mới, sắp xếp, cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước…

Dai bieu Quoc hoi quan ngai ve no cong - Anh 2

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng phát biểu và giải trình (ảnh: VPQH)

Bên cạnh đó, báo cáo cũng nhận xét: hiệu quả đầu tư công trong giai đoạn vừa qua chưa cao, chưa tương xứng với nguồn lực đầu tư. Vẫn còn tình trạng bố trí vốn cho dự án chưa đủ điều kiện; phê duyệt dự án khi chưa cân đối đủ vốn, đủ nguồn lực; bố trí vốn dàn trải, thiếu tập trung, chậm trễ, dẫn đến nhiều mục tiêu trọng tâm chưa hoàn thành, nhiều công trình dở dang, phải đình, giãn, hoãn tiến độ, lãng phí nguồn lực…Trong khi đó, bội chi tăng cao trong nhiều năm, không đạt mục tiêu Quốc hội đề ra; nợ công tăng nhanh, mặc dù vẫn trong giới hạn cho phép nhưng bắt đầu có dấu hiệu rất khó khăn về trả nợ trong ngắn hạn và có biểu hiện không an toàn trong dài hạn.

Báo cáo trước Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính đã nêu ra một số giải pháp để giảm nợ công là hoàn thiện thể chế về nợ công. Theo đó, Bộ Tài chính đang xây dựng chiến lược về nợ công, và sắp tới Bộ sẽ trình dự thảo Nghị quyết nợ công. Đồng thời thực hiện các giải về tái cơ cấu lại nợ công theo hướng tăng nợ trong nước và giảm dần nợ nước ngoài, đồng thời tái cơ cấu lại kỳ hạn, lãi suất nợ công…

Chính phủ phải có chiến lược nợ rõ ràng

Đại đa số đại biểu Quốc hội quan ngại về tình trạng nợ công tăng cao trong khi nhiều dự án đầu tư lãng phí, gây thất thoát lớn cho ngân sách. Đại biểu Phùng Đức Tiến – Hà Nam cho rằng, tỉ lệ nợ công đã ở mức gần vượt ngưỡng an toàn (65% GDP), tăng mạnh trong nhiều năm qua từ mức 47% lên gần 65%. Trong trường hợp nếu mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm nay không đặt sẽ gây khó khăn đến áp lực trả nợ, nguy cơ mất an toàn cho tài chính công có thể xảy ra, nghĩa vụ trả nợ, đảo nợ gây áp lực lên nghĩa vụ ngân sách càng tăng lên.

Dai bieu Quoc hoi quan ngai ve no cong - Anh 3

Đại biểu Phùng Đức Tiến (Ảnh: VPQH)

Ông Tiến nhấn mạnh: Việc quản lý sử dụng vốn vay cũng chưa thực sự đạt hiệu quả cao, thể hiện qua các dự án chậm tiến độ làm tăng tổng mức đầu tư, tăng chi phí lãi vay kéo dài thời gian thu hồi vốn, tạo thêm gánh nặng trả nợ. Trong giai đoạn 2016-2020 nhu cầu vốn vay còn rất lớn song nếu tiếp tục đầu tư như cách làm trong thời gian qua dàn trải, thất thoát, lãng phí, tham nhũng thì hệ quả không chỉ dừng lại ở việc tăng rủi ro cho hệ thống tài chính, mất an toàn nợ công, góp phần gây mất ổn định kinh tế vĩ mô.

“Trước tình hình trên, tôi đề nghị Chính phủ phải có chiến lược nợ rõ ràng, có những điều kiện cụ thể để đảm bảo hiệu quả đầu tư, khả năng trả nợ hàng năm, chi tiêu thường xuyên của nhà nước triệt để tiết kiệm, nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị trong tiết kiệm chi thường xuyên”- ông Tiến đề nghị.

Dai bieu Quoc hoi quan ngai ve no cong - Anh 4

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương của Quảng Bình cũng cho biết báo cáo của Chính phủ, thẩm tra của Ủy ban Tài chính Ngân sách đã chỉ ra được những nét cơ bản như tình trạng nợ công tăng nhanh, áp lực trả nợ cao, vốn đầu tư công đang dàn trải… Dù vậy, vị đại biểu này cho rằng báo cáo vẫn chưa chỉ ra được hiện trạng đầu tư thực tế của các dự án “Cái chung chỉ ra được nhưng cái cụ thể trong vốn đầu tư thì thất thoát, lãng phí, trách nhiệm tổ chức, cá nhân không chỉ ra được và không tạo ra bước đột phá làm chuyển biến nhận thức trong quản lý vốn đầu tư trong thời gian tới. Đặc biệt là việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết 04 về chống tham nhũng, lãng phí”– Ông Phương cho biết. Theo ông, nếu không làm cụ thể như thế sẽ không truy đến cùng trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức để xử lý.

Hà Vân