Các đại biểu Quốc hội nhận xét, bản Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 2017 và Đề án tái cơ cấu nền kinh tế năm năm tới mà Chính phủ trình Quốc hội là còn "nhiều tham vọng", "quá tầm với" tại phiên thảo luận ở hội trường ngày 2-11.

Dai bieu Quoc hoi: "Nhieu muc tieu kinh te qua tam” - Anh 1

Đại biểu Nguyễn Thị Yến, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Ảnh: TL.

Tái cơ cấu cần tôn trọng nguyên tắc thị trường

Đại biểu Phạm Phú Quốc, TPHCM, sau khi trích dẫn những số liệu về GDP bình quân đầu người của Việt Nam so với của các quốc gia trong khu vực để chứng minh sự tụt hậu kinh tế, khẳng định:

Thứ nhất, nền kinh tế vẫn còn thiếu tôn trọng các nguyên tắc của thị trường, vẫn có sự can thiệp hành chính vào quá trình giao lưu hàng hóa.

Thứ hai, thiếu sự đồng bộ giữa các quy hoạch, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch ngành, quy hoạch đô thị và quy hoạch sử dụng đất.

Thứ ba, vẫn còn thiếu những thể chế để tạo môi trường, điều kiện giám sát và phản biện của mặt trận, của đoàn thể, của xã hội đối với các định chế liên quan đến nền kinh tế.

Ông nói: “Mục tiêu tối thiểu của việc tái cơ cấu kinh tế là phải đem lại chất lượng sống, đem lại phồn thịnh, hạnh phúc cho người dân”.

Đại biểu Phùng Văn Hùng, Cao Bằng, bày tỏ băn khoăn về đề án tái cơ cấu đầy tham vọng và có nhu cầu lớn về nguồn lực, trên 10,5 triệu tỉ đồng. Ông đề nghị Chính phủ cho biết cơ sở nào để đưa ra con số 10,5 triệu tỉ đồng.

Ông đề nghị Quốc hội ra nghị quyết riêng về tái cơ cấu và Chính phủ sẽ thành lập một cơ quan chỉ đạo chuyên trách tinh gọn ở trung ương. Tại địa phương thành lập cơ quan chỉ đạo ở cấp tỉnh. Người đứng đầu cơ quan chỉ đạo ở trung ương nên là Thủ tướng, còn ở địa phương nên giao cho Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc, Thái Bình, cho biết ông thấy băn khoăn về mục tiêu tổng đầu tư xã hội khoảng 32-34% GDP, trong khi hiện tại, tiết kiệm của nền kinh tế chỉ đạt mức 28-29% GDP.

Như vậy, ông phân tích, để đạt mục tiêu tăng trưởng 6,5-7% Chính phủ sẽ phải tăng vay nợ. “Điều này sẽ ảnh hưởng thế nào đến an toàn nợ công nói riêng và ổn định vĩ mô nói chung trong 5 năm tới?”, ông Lộc đặt câu hỏi.

Theo ông Lộc, Chính phủ và Quốc hội chỉ nên đặt mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 6-6,5% đồng thời cố gắng bảo đảm cải thiện chất lượng tăng trưởng.

“Tôi đề nghị Chính phủ cần nghiên cứu đưa ra những mục tiêu phù hợp với thực lực hơn, chứ không đưa ra những mục tiêu quá cao để phấn đấu mà không bao giờ đạt được, hay các mục tiêu quá thấp để dễ dàng vượt qua”, ông nói.

Kế hoạch kinh tế tham vọng

Nhận xét về kế hoạch kinh tế - xã hội, đại biểu Nguyễn Hữu Cầu, Nghệ An, cho biết ông rất lo lắng vấn đề nợ công cao, áp lực trả nợ lớn, doanh nghiệp nhà nước làm ăn thua lỗ, kém hiệu quả, quản lý, sử dụng tài sản công lãng phí.

Đại biểu Cầu đề nghị Quốc hội không chỉ siết chặt nợ công mà còn giao cho Chính phủ phải phấn đấu làm giảm nợ công. Theo đó, phải giao cả cận trên lẫn cận dưới của giai đoạn 2016 - 2020 cụ thể như sau: Nợ công không quá 65% GDP, đến năm 2020 không quá 63%. Nợ Chính phủ không quá 53% GDP, đến năm 2020 không quá 50% GDP. Nợ nước ngoài quốc gia không quá 50% GDP, đến năm 2020 không quá 47% GDP.

“Có như vậy cử tri cả nước mới yên lòng. Hiện nay ngân sách dùng cho đầu tư phát triển còn rất ít, chủ yếu đi vay”, đại biểu Cầu nói.

Trong khi đó, đại biểu Vũ Tiến Lộc bình luận thêm, việc đặt ra những mục tiêu kinh tế - xã hội quá tầm với thể hiện tính chủ quan, duy ý chí, bỏ qua các quy luật khách quan. Đại biểu Lộc nói: “Nhìn lại các kế hoạch phát triển kinh tế giai đoạn trước, có thể khẳng định rằng chính việc đặt ra mục tiêu tăng trưởng GDP quá cao là nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự bất ổn kinh tế vĩ mô, bởi nó đòi hỏi quá nhiều nguồn lực, buộc các chính sách tài chính và tiền tệ phải nới lỏng quá mức, gây ra những hệ lụy như lạm phát, nợ công và nợ xấu… mà cho đến nay Chính phủ còn loay hoay vẫn chưa giải quyết xong”.

Trong bản kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội lần này, mục tiêu tăng trưởng GDP 6,7% cho năm 2017, theo quan điểm của ông Lộc, là tương đối cao. “Vậy dựa trên cơ sở nào để Chính phủ đưa ra mục tiêu GDP tăng 6,7% cho năm 2017?”, ông đặt câu hỏi.

Đại biểu Lộc cho rằng, kế hoạch thu/chi ngân sách, nợ công… đều được lập trên cơ sở chỉ tiêu tăng trưởng GDP này. Nếu tăng trưởng không đạt mục tiêu, sẽ có hiệu ứng đô-mi-nô đến những chỉ tiêu khác.

Với mục tiêu lạm phát, ông nói, Chính phủ đặt ra mục tiêu lạm phát 5%, lãi suất cũng vì thế được gắn theo mục tiêu này, nhưng cuối cùng lạm phát chỉ có 1-2%. Kết quả là lãi suất bị neo ở mức quá cao so với lạm phát và những người chịu hậu quả là các doanh nghiệp và ngân sách nhà nước.