Nhiều đại biểu Quốc hội đồng tình sự cần thiết ban hành Luật Quản lý ngoại thương, tuy nhiên nhiều nội dung trong dự thảo cần được điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn, tránh sự ôm đồm.

Dai bieu Quoc hoi lo Bo Cong Thuong om dom quan ly ngoai thuong - Anh 1

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh: Sẽ tiếp tục bổ sung, điều chỉnh Dự án Luật Quản lý ngoại thương. Ảnh: T.Bình.

“Giăng thêm lưới quản lý”

Sáng 7-11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Quản lý ngoại thương. Trình bày quan điểm về dự án luật này, đại biểu Vũ Tiến Lộc (Thái Bình) bày tỏ:

Dự thảo Luật Quản lý ngoại thương còn ôm đồm, khoác thêm nhiều rào quản lý mới, giăng thêm lưới quản lý.

“Các bộ quản lý rồi, Bộ Công Thương lại quản lý nữa dẫn đến “quản chồng thêm quản”. Quy định về hàng hóa kinh doanh TNTX, hàng quá cảnh, cửa khẩu XNK lâu này vẫn thuộc điều chỉnh của pháp luật về Hải quan, và cơ quan Hải quan vẫn kiểm soát hiệu quả. Đối với hàng hóa đặc thù như gia công thuốc, hóa, mỹ phẩm có pháp luật về Y tế quản lý; sản phẩm nông nghiệp có pháp luật về nông nghiệp quản lý... nên Luật Quản lý ngoại thương không cần đưa ra quy định”- đại biểu Vũ Tiến Lộc nêu quan điểm.

Trong khi đó, một trong những mục tiêu, ý nghĩa, quan trọng của Luật là thống nhất quản lý ngoại thương thì đại biểu Vũ Tiến Lộc cho rằng chưa đạt được nếu thiết kế luật theo dự thảo.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc (Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) phân tích: Một trong những vấn đề nóng liên quan đến hàng hóa XNK là quản lý chuyên ngành. Hiện hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành chiếm 1/3 tổng lượng hàng hóa XNK cả nước và chiếm tới 70% thời gian thông quan hàng hóa NXK. Những dự thảo chưa đưa ra được quy định chi tiết về trách nhiệm của các bộ, ngành trong việc quy định rõ ràng đối với lĩnh vực này.

Như vậy, “dù cơ quan Hải quan có cải cách bao nhiêu cũng không đủ (để giảm thời gian thông quan) vì thời gian liên quan đến nhiều bộ, ngành”- đại biểu Vũ Tiến Lộc lo lắng.

Trong khi đó, đại biểu Lê Anh Tuấn (Hà Tĩnh) đề nghị cơ quan soạn thảo cần rà soát kỹ hơn nữa để bảo đảm thống nhất giữa quy định của luật và các điều ước, cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia, ví dụ như vấn đề hạn ngạch. Đồng thời, cần đảm bảo sự thống nhất với các luật hiện hành khác trong nước.

Đại biểu Lê Anh Tuấn chỉ rõ: Điều 24 (dự thảo Luật Quản lý ngoại thương) về chỉ định cửa khẩu xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, quy định “Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền quyết định việc chỉ định cửa khẩu xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa trên cơ sở ý kiến của các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý, kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, chống chuyển tải bất hợp pháp, chống gian lận thương mại, bảo vệ uy tín của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam”, quy định như vậy là chưa đầy đủ, chưa thống nhất, thậm chí có sự mâu thuẫn với quy định của Luật Hải quan.

Bởi Điều 65 Luật Hải quan quy định tuyến đường, thời gian vận chuyển hàng hóa quá cảnh theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải; tuyến đường vận chuyển hàng hóa chuyển cửa khẩu do người khai hải quan đăng ký và được cơ quan Hải quan nơi tiếp nhận và xử lý hồ sơ chấp nhận.

Không mâu thuẫn với mục tiêu kiến tạo của Chính phủ

Giải trình ý kiến các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh nhấn mạnh: Quan điểm của Chính phủ, Bộ Công Thương trong xây dựng luật là điều chỉnh quan hệ giữa nhà nước với nhà nước và nhà nước với thương nhân nước ngoài trong hoạt động ngoại thương, không mở rộng phạm vi điều chỉnh sang các lĩnh vực, phạm vi, quyền hạn khác đã được điều chỉnh ở Luật Thương mại 2005 và các pháp luật khác, vì phạm vi rất rộng. Vì vậy, quy định của luật không mâu thuẫn với chủ trương xây dựng Chính phủ kiến tạo, phục vụ và tạo thuận lợi cho hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp.

Liên quan đến lo lắng của đại biểu về việc Luật có thể tạo ra nhiều quyền lực cho cơ quan quản lý, trong đó có Bộ Công Thương, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh giải trình: Quan điểm mỗi lĩnh vực phải có một cơ quan chịu trách nhiệm chủ trì quản lý, nhưng tất các quy định trong khung khổ pháp luật phải tương thích với các cam kết quốc tế, không để xảy ra tình trạng bảo hộ, hay cơ chế xin cho.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Công Thương cũng nhìn nhận nhiều ý kiến đóng góp của đại biểu về việc cần làm rõ hơn quy định về trách nhiệm, thẩm quyền của Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Công Thương trong công tác quản lý ngoại thương là xác đáng cần tiếp tục nghiên cứu, điều chỉnh, phân tích, ràm rõ, theo hướng Luật được ban hành phải có tính ứng dụng cao, không chờ đời các văn bản hướng dẫn dưới luật.

Ngoài ra, Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cũng giải trình các ý kiến liên quan đến việc phân cấp quản lý cho địa phương; vấn đề ban hành danh mục hàng hóa cấm XNK, tạm ngừng XNK; việc xây dựng các cơ quan xúc tiến thương mại ở ngoài...

Cũng trong sáng nay, 7-11, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Chu Ngọc Anh, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Luật Chuyển giao công nghệ (sửa đổi). Chủ nhiệm Ủy ban khoa học, công nghệ và môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật chuyển giao công nghệ (sửa đổi).

Chiều nay, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình dự án Luật Du lịch (sửa đổi). Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội Phan Thanh Bình trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật Du lịch (sửa đổi); Thảo luận ở hội trường về dự án Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Biểu quyết thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2017.

Thái Bình