Tính đến cuối tháng 8-2016, toàn hệ thống các tổ chức tín dụng (TCTD) đã xử lý được 548,5 nghìn tỉ đồng nợ xấu, công tác thu hồi nợ đạt kết quả hạn chế so với khối lượng nợ xấu tồn tại do có nhiều “nút thắt”, theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hôm 26-10.

Da xu ly tren 548 nghin ti dong no xau - Anh 1

Việc xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng còn gặp nhiều khó khăn. Ảnh minh họa: TL

Theo NHNN, từ cuối năm 2012 đến tháng 8-2016, dưới chỉ đạo của NHNN, các TCTD đã nâng cao chất lượng tài sản, kiểm soát chất lượng tín dụng và xử lý nợ xấu, đặc biệt tự xử lý nợ xấu bằng cách đôn đốc thu hồi nợ, phát mại tài sản đảm bảo để thu hồi nợ, nhận tài sản thay nghĩa vụ nợ, sử dụng dự phòng rủi ro...

Kết quả là, tính đến ngày 31-8-2016, toàn hệ thống các TCTD đã xử lý được 548,5 nghìn tỉ đồng nợ xấu, trong đó chủ yếu là do các TCTD tự xử lý (chiếm 57,2%), còn lại là bán nợ (bao gồm bán cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam - VAMC và tổ chức, cá nhân khác) chiếm 42,8%.

Thực tiễn cho thấy, việc xử lý nợ xấu của hệ thống các TCTD nói chung và VAMC nói riêng gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Công tác thu hồi nợ đạt kết quả hạn chế so với khối lượng nợ xấu tồn tại.

NHNN cho biết hôm 26-10-2016 đã phối hợp với Văn phòng Quốc hội, VAMC và báo Đại biểu Nhân dân tổ chức hội thảo “Xử lý nợ xấu – Những nút thắt cần tháo gỡ” tại Hà Nội. Tại đây, ý kiến chia sẻ của các đại biểu cho thấy, những khó khăn vướng mắc trong hoạt động xử lý nợ xấu do nhiều nguyên nhân, trong đó nổi cộm bốn vấn đề chính.

Đó là, các quy định pháp luật còn thiếu, chưa phù hợp để thúc đẩy hoạt động mua bán và xử lý nợ xấu. Hoạt động xử lý tài sản bảo đảm có nhiều vướng mắc nếu không có sự hợp tác của khách hàng vay, bên bảo đảm. Bên nhận bảo đảm chỉ có thể khởi kiện tại tòa án để thu hồi nợ. Trong khi đó, thời gian giải quyết vụ việc tại tòa án thường bị kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ xử lý nợ của TCTD, VAMC.

Ngoài ra, VAMC thiếu những quy định đặc thù để có thể xử lý nhanh nợ xấu. Các quy định pháp luật hiện tại hạn chế quyền của VAMC khi thực hiện xử lý nợ thông qua các biện pháp như bán nợ, bán tài sản bảo đảm. VAMC không thực hiện được quyền chủ nợ đối với nợ xấu mua bằng trái phiếu đảm bảo.

Thêm vào đó, thị trường hiện thiếu cơ chế điều tiết linh hoạt và hiệu quả trong hoạt động mua bán và xử lý nợ xấu, dẫn đến hệ quả không thu hút được các tổ chức, nhà đầu tư có tiềm lực tham gia vào hoạt động xử lý nợ tại Việt Nam. Việc bán nợ xấu cho nhà đầu tư nước ngoài gặp một số vướng mắc vì theo quy định pháp luật hiện hành, việc nhận thế chấp, chuyển nhượng quyền sử dụng đất, thay đổi mục đích sử dụng đất... đối với nhà đầu tư nước ngoài còn hạn chế.

Việc xử lý nợ cũng chưa có hành lang pháp lý rõ ràng để bảo vệ cán bộ, đảm bảo tính công khai minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện công việc, nên dẫn đến những hạn chế không khuyến khích TCTD, VAMC tích cực triển khai xử lý nợ.

Theo đó, có một số giải pháp được đề ra. Chẳng hạn như, theo thông tin từ NHNN, xử lý nợ xấu cần được thực hiện bằng nguồn tiền thực để đảm bảo hiệu quả và nhanh chóng. Các hình thức xử lý nợ xấu phải được đa dạng hóa trên cơ sở đảm bảo tính công khai, minh bạch.

Hệ thống thông tin nợ xấu được tổ chức để dễ dàng giới thiệu các khoản nợ xấu/tài sản đảm bảo tới các nhà đầu tư có quan tâm, nâng cao hiệu quả xử lý nợ xấu và tạo tiền đề để xây dựng một thị trường mua bán nợ tại Việt Nam.