Cần phải xem lại cam kết, không có bên nào sai, thì việc tạm ngưng không nhận rác của Đa Phước là sai, là "ép ngược" lại thành phố.

Đó là quan điểm của PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM với Đất Việt, trước việc chủ đầu tư bãi rác Đa Phước từ chối nhận 2000 tấn rác mỗi ngày từ TPHCM.

Kiểm tra lại cam kết giữa thành phố và doanh nghiệp đầu tư

PV:- Vừa qua, Công ty TNHH xử lý chất thải rắn Việt Nam (VWS) - chủ đầu tư bãi rác Đa Phước đã gửi văn bản đến Thành ủy, HĐND, UBND TP HCM và Sở Tài nguyên - Môi trường muốn tạm ngưng tiếp nhận 2.000 tấn rác (trong 5.400 tấn mỗi ngày) của thành phố. Động thái diễn ra sau khi bãi rác Đa Phước bị coi là nguyên nhân gây mùi hôi thối khiến cả khu Nam Sài Gòn bị ảnh hưởng.

Ông bình luận như thế nào về động thái này? Có thể hiểu, doanh nghiệp đang ''ép ngược'' chính quyền TP.HCM sau khi bị phát giác gây mùi hôi hay không? Liệu có thể lý giải nguyên nhân vì sao có chuyện doanh nghiệp gây sức ép lên chính quyền như vậy?.

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa: - TPHCM đang rất cần các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào lĩnh vực môi trường, giao thông, nên việc các công ty có vốn nước ngoài như VWS đầu tư thành phố rất khuyến khích.

Thế nhưng, trong chuyện đầu tư phải có thanh tra, kiểm soát; lâu nay với nhà nước nói chung, TPHCM nói riêng, việc này không được thực hiện. Dẫn đến nhiều ý kiến cho rằng, chủ đầu tư bãi rác Đa Phước, cũng như một số bãi rác khác, chúng ta không biết họ có đầu tư theo đúng công nghệ đăng ký kinh doanh hay chưa, số vốn đưa ra cho công nghệ ra sao.

Rác thải đem đi chôn rất đơn giản, nhưng cái khó là đầu tư, tái tạo năng lượng, giảm khối lượng rác đi, từ xưa ông bà ta cũng đã làm, nhưng vừa qua bãi rác Đa Phước làm việc này chưa hoàn chỉnh, chưa tuân thủ đúng cam kết đầu tư.

Vì thế, với sự việc lần này cần thanh tra, giám sát, kiểm tra cho rõ ràng, xem họ có làm đúng hay không, xem cam kết với chủ đầu tư thế nào. Không ít trường hợp DN ký cam kết với thành phố, nhưng không thực hiện được, cam kết mà quên luôn, cái này cần cả hai bên, đánh giá khách quan.

Da Phuoc tu choi nhan 2000tan rac: Phai cong khai cam ket - Anh 1

Bãi rác Đa Phước

Khi chủ đầu tư nói không nhận 2000 tấn rác thì chắc hẳn cũng có lý do, về góc độ thành phố cũng có cái khó của mình, tự nhiên 2000 tấn rác không có xử lý thì cũng không biết đưa đi đâu.

Tất nhiên trong quá trình đầu tư, thì cả người đầu tư và người chủ phải có cam kết, thực hiện đúng theo cam kết đó. Nếu đúng cam kết, Đa Phước đùng 1 cái từ chối là không được, nhưng cũng không biết trong cam kết có điều kiện gì thành phố không thực hiện được không?.

Vì thế cần phải xem lại cam kết, không có bên nào sai, thì việc thực hiện không đúng, tạm ngưng không nhận rác của Đa Phước là sai, là "ép ngược" lại thành phố. Cái gì cũng phải thưc hiện theo đúng pháp luật, đúng cam kết với nhau. Nếu cam kết cả hai bên đều làm đúng hết, mà tự nhiên chủ đầu tư thay đổi thì sẽ xử lý ngay, phải đền bù thiệt hại.

Theo tôi được biết, cam kết này không phải chung chung mà là cam kết có tiến độ thời gian, tiền đầu tư, công nghệ xử lý, từ đó mới biết ai đúng, ai sai.

Còn nếu chỉ là dư luận chung thì chưa thể giải quyết vấn đề, cần phải thanh tra, kiểm tra từ Chính phủ, chính quyền thành phố, để xem hai bên thống nhất ra sao, vì sao lại trả lại rác.

PV:- Trả lời văn bản của VWS, TP.HCM khẳng định VWS vẫn phải tiếp nhận toàn bộ lượng rác của TP.HCM như cam kết. Theo ông, tại sao phía TP.HCM lại có động thái như vậy? Điều này có đồng nghĩa TP.HCM đang chấp nhận bị doanh nghiệp o ép, không thể xử lý việc doanh nghiệp làm sai, không đảm bảo yếu tố môi trường sau khi xử lý rác hay không?.

Nếu không như vậy, TP.HCM sẽ phải hành xử như thế nào với doanh nghiệp này để đảm bảo việc xử lý rác vẫn thuận lợi, đồng thời không phát sinh mùi hôi như thời gian qua?

PGS.TS Nguyễn Trọng Hòa: - Đây là 2 việc tách rời nhau, chủ đầu tư nếu làm sai công nghệ, kỹ thuật thì chấp nhận phạt, xử lý hết mùi hôi đó. Không ai chấp nhận việc đầu tư xong có mùi, chuyện này là phi lý.

Còn TPHCM đưa ra quyết định không cho phép Đa Phước trả lại 2000 tấn rác, họ cũng có cái lý của mình. Đa Phước không có cơ sở nào để không tiếp nhận số rác đó, nên TPHCM ép lại, họ phải nhận.

Thực chất, vấn đề ở đây không chỉ là nhận rác hay không nhận rác, mà đằng sau còn vấn đề gì đó chưa rõ ràng. Thậm chí, cả chuyện thay đổi lãnh đạo, mỗi thời kỳ một cách, trước đây chấp nhận lỗi đó, giờ thì không. Chúng ta phải nhìn vấn đề ở nhiều chiều, chỉ ra được cái sai, cái đúng.