Bàn thắng từ cú đánh đầu của Dellas tung lưới Petr Cech ở hiệp phụ trận bán kết EURO 2004 đã đưa Hy Lạp vào chung kết đồng thời cũng khép lại luôn những thời khắc đẹp đẽ nhất mà Nedved và các đồng đội từng tạo dựng được. Bảy năm sau trận chiến ấy, bóng đá Czech vẫn chưa thể sản sinh ra những cầu thủ đủ tài năng để tìm lại quá khứ hào hùng.

Nền bóng đá đất nước Đông Âu ấy đang ở cái đáy của đồ thị hình sin trên phương diện tạo dựng nhân tài. Sau những Nedved, Poborsky, Koller, Smicer, những ngôi sao mà với họ, tất cả được thưởng thức thứ bóng đá say mê và tinh tế, là một khoảng trống lớn lao khiến người ta phải thở dài khi nhìn vào danh sách đội tuyển. Nếu thăng và trầm luôn hiện hữu trong cuộc đời thì đội bóng đấy đang phải sống ở cung trầm mà chưa biết đến khi nào họ mới khôi phục được tầm vóc của mình. Việc thiếu vắng những tài năng lớn hoàn toàn không phải do biến cố quốc gia nào tác động đến phương diện thể thao, có lẽ vấn đề nằm ở tính chu kì. Nhưng câu hỏi là đến bao giờ Czech lại cho ra đời những nhân tài kiệt xuất, rất khó để có lời đáp! Bao giờ thì bóng đá Czech mới lại có một Pavel Nedved mới? - Ảnh Getty EURO 1996 chứng kiến một đội quân không được đánh giá cao khi giải đấu bắt đầu tiến một mạch tới trận chung kết. Thất bại 1-2 trước người Đức không làm giảm đi những lời khen ngợi dành cho họ. Cùng với chức á quân châu Âu ngày ấy, thế giới còn ghi nhận thêm những cái tên trẻ trung và cực kì hứa hẹn của bóng đá Czech. Poborsky là một gương mặt của vòng chung kết năm đấy. Nedved, Smicer, Berger cũng tạo nên sự lôi cuốn bằng những phẩm chất rất đặc trưng của mình: Nhanh nhẹn, kỹ thuật và thông minh. Đội bóng với nền tảng là những cái tên ấy tạo được sự nể trọng của cả châu Âu cho đến EURO 2004, thời khắc vụt sáng cuối cùng trước khi tắt hẳn của một thế hệ vàng. World Cup 2006 và EURO 2008 chỉ là những dấu lặng buồn. Nếu chọn Pavel Nedved là đại diện tiêu biểu nhất của Czech thời kì vàng son vì những thành tích cá nhân lẫn tập thể của anh, thì có thể nói “bóng đá thời Pavel” ấy giờ đã qua thật rồi! Nhắc lại quá khứ để thấy việc đội tuyển Czech bây giờ sa sút về mọi mặt trên các sân chơi lớn căn bản là do chất lượng đội ngũ. Khi ánh hào quang của những cựu binh chẳng rọi được chút nào vào lứa kế cận, thật khó khăn để đội quân của Michal Bilek hiện nay tái hiện được hình bóng của những năm tháng chưa xa đó. Hai gương mặt sáng giá nhất mà Bilek có được lúc này là Cech và Rosicky mà thật ra chỉ thủ thành của Chelsea có đẳng cấp vượt trội. Với đội hình tập hợp những vị trí ở trình độ trung bình, Czech đã không thể đến Nam Phi mùa Hè rồi. Bây giờ, với cái đích là đến được Ba Lan và Ukraina cũng như nằm trong một bảng đấu có cả Tây Ban Nha và Scotland, sở hữu được chiếc vé tham dự ngày hội bóng đá lớn nhất châu Âu không phải là điều đơn giản với thầy trò Bilek. Những nhà đương kim vô địch Tây Ban Nha gần như chắc xuất rồi. Trước mặt họ là Tây Ban Nha hùng mạnh và khoảng cách về chuyên môn cũng như tên tuổi là rất rõ ràng. Trừ Cech, hàng thủ không còn những cái tên đáng tin như Ujfalusi, Jankulovski, hàng tiền vệ giờ chỉ có Rosicky, vớt vát thêm là Plasil, trên hàng công, Milan Baros. Chấm hết. Họ sẽ đá sao đây trước Tây Ban Nha, xa hơn nữa là cả vòng loại? Bao giờ thì đội bóng đấy có được một Nedved hay một loạt tiền vệ tài năng nữa, bao giờ cho đến được ngày xưa... Huỳnh Anh