30 trẻ bại não được Bệnh viện Đa khoa Vinmec áp dụng điều trị bằng phương pháp ghép tế bào gốc tự thân đã đạt kết quả ngoài mong đợi, với 90% trẻ có tiến bộ. Thậm chí, có trẻ gần như liệt chi nhưng sau điều trị đã đi lại được.

'Cuu' tre tu ky bang te bao goc? - Anh 1

GS.TS Nguyễn Thanh Liêm cho biết, 30 trẻ bại não sau khi ghép tế bào gốc đã cho kết quả khả quan.

Tế bào gốc có tác dụng thế nào trong điều trị cho trẻ tự kỷ, bại não?

Tự kỷ và những bệnh liên quan đến tự kỷ là những rối loạn phát triển thần kinh, được xác định lâm sàng bằng việc suy giảm khả năng giao tiếp, kỹ năng xã hội và những hành vi, sở thích hạn chế, lặp đi lặp lại. Theo đó, bệnh tự kỷ sẽ ảnh hưởng đến khả năng xử lý thông tin ở não do sự thay đổi cách mà tế bào thần kinh và các khớp thần kinh kết nối và nhận diện ra nhau.

Sự thay đổi này diễn ra như thế nào, cho đến nay các nhà khoa học vẫn chưa thể hiểu tường tận. Theo số liệu của Bộ LĐ-TB&XH năm 2014, có khoảng từ 5 - 7% trẻ em tàn tật ở độ tuổi dưới 15 thì trẻ em tự kỷ và bại não chiếm khoảng trên 40%. Số trẻ mắc bệnh tự kỷ mới ngày càng gia tăng.

Trong buổi hội thảo chia sẻ về phương pháp ghép tế bào gốc điều trị cho trẻ tự kỷ và bại não diễn ra mới đây tại Bệnh viện Đa khoa Vinmec, GS. Alok Sharma, chuyên gia điều trị tự kỷ và bại não Ấn Độ - Viện Nghiên cứu não bộ và tủy sống Ấn Độ cho biết:

“Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến trẻ bị rối loạn tự kỷ như bị thiếu oxy lên não, bị căng thẳng, hoặc cũng có thể do nhiều yếu tố khác nhau cùng cộng hưởng lại. Còn đối với trẻ bại não là khuyết tật bẩm sinh sinh ra đã có. Từ trước đến nay, có rất nhiều phương pháp trị liệu chữa cho trẻ tự kỷ, bại não như phục hồi chức năng, phẫu thuật, dùng thuốc… tuy nhiên, những phương pháp này chỉ chữa triệu chứng của bệnh mà không đi vào chữa nguyên nhân chính gây ra bệnh là sự tổn thương não bộ. Phương pháp điều trị cho trẻ tự kỷ và bại não bằng ghép tế bào gốc chính là phương pháp tối ưu nhất trên thế giới hiện nay vì nó điều trị nguyên nhân gây ra rối loạn tự kỷ”.

Cũng theo GS. Alok Sharma, tế bào gốc có hai chức năng là khả năng tự nhân lên và khả năng tự thay thế chức năng của tế bào khác. Do vậy, khi cấy tế bào gốc vào trong cơ thể, tế bào sẽ tự thay thế những tế bào bị tổn thương trong cơ thể. Tế bào gốc có thể được phân lập từ tế bào gốc phôi, tế bào gốc cuống rốn, tế bào gốc trưởng thành.

“Tế bào gốc phôi hiện đang bị tranh luận rất nhiều về vấn đề an toàn và đạo đức nên chúng tôi không bàn đến loại tế bào này. Chúng tôi chọn sử dụng tế bào gốc trưởng thành, được lấy nguồn từ chính nguồn xương, mỡ, mô, mỡ nên an toàn tuyệt đối, dễ được cơ thể thu nhận, có khả năng tự nhân lên, tự tăng trưởng và chuyển hóa thành các tế bào khác bị tổn thương như tế bào da, tế bào thần kinh… rồi tiết ra các hoạt chất có lợi cho cơ thể, cải thiện lượng máu” - GS. Alok Sharma cho biết thêm.

Những kết quả khả quan

Theo GS. Alok Sharma, việc ghép tế bào gốc điều trị cho trẻ tự kỷ và bại não được thực hiện qua các bước. Bước đầu tiên là thu hoạch dịch tủy xương, mỗi lần thu hoạch khoảng 80 – 100ml tủy xương. Bước thứ hai là phân lập tế bào gốc tủy xương để thu lại tế bào gốc. Bước cuối cùng là truyền tế bào gốc cho bệnh nhân qua truyền dịch não tủy. Kết quả của phương pháp này cho thấy bệnh nhân được cải thiện đáng kể trên các chỉ số về giao tiếp xã hội, khả năng ngôn ngữ, nhận thức, điều khiển giác quan, giảm tăng động. Mức độ cải thiện được thể hiện dần qua từng năm.

GS.TS Nguyễn Thanh Liêm - Bệnh viện Đa khoa Vinmec cũng cho biết: “Trước những kết quả khả quan mà phương pháp này mang lại, Bệnh viện Vinmec cũng tiến hành điều trị bằng phương pháp này cho trẻ bại não và tự kỷ. Kết quả rất khả quan là 30 trẻ bại não được áp dụng điều trị bằng phương pháp ghép tế bào gốc tự thân đã đạt kết quả ngoài mong đợi với 90% trẻ có tiến bộ. Thậm chí, có trẻ gần như liệt chi nhưng sau điều trị đã đi lại được.

Đối với trẻ tự kỷ, có cháu Hà Lê B.M (7 tuổi, Thanh Hóa), sau khi ghép tế bào gốc lần 2 được 4 tháng cháu có những tiến triển tốt như ngôn ngữ xuất hiện, giảm tăng động, giao tiếp ánh mắt tốt, biết thể hiện tình cảm yêu thương. Hay như cháu Đào Diệp C (Thái Nguyên) bị phát hiện tự kỷ từ khi 3 tuổi, đến nay sau khi ghép tế bào gốc được 2 tháng cũng thấy nhiều chỉ số được cải thiện”.

Tuy nhiên, cũng như nhiều phương pháp điều trị khác, việc điều trị cho trẻ tự kỷ, bại bão bằng cách ghép tế bào gốc cũng có nhiều tác dụng phụ. Nhưng những tác dụng phụ này hầu như rất nhẹ và có thể điều trị được như nôn, đau đầu, choáng váng. Đặc biệt, chi phí cho những lần ghép tế bào gốc không hề rẻ với khoảng 75 triệu đồng/ lần ghép.

Dù so với các nước trên thế giới, chi phí ghép tế bào gốc của Bệnh viện Vinmec rẻ hơn nhiều, như Trung Quốc là 10.000 USD nhưng vẫn là một vấn đề phải lo nghĩ so với mức kinh tế của nhiều người dân có mức sống trung bình. Được biết, ngoài điều trị cho trẻ tự kỷ, bại não, phương pháp ghép tế bào gốc còn chữa trị được cho các trường hợp bị bệnh xơ gan, loạn dưỡng cơ, tiêu đường mật, rối loạn cơ tròn, chấn thương cột sống, thoái hóa khớp gối, không có nhu động ruột.

Mai Hiền