Đầu tuần này, 65 thành viên ban lãnh đạo Ngân hàng Tây Ban Nha Bankia đã bị đưa ra xét xử tại Madrid với các tội danh biển thủ và gian lận. Trong số này, nổi bật hơn cả là Rodrigo Rato, cựu Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), người trước đó cũng nắm giữ trọng trách Bộ trưởng Kinh tế Tây Ban Nha.

Cuu Tong Giam doc IMF hau toa - Anh 1

Nếu bị kết tội, ông Rato sẽ phải đối mặt án phạt tù lên tới 10 năm do những cáo buộc về việc vận hành và mở rộng mạng lưới thẻ tín dụng bí mật.

Tất cả các bị cáo đều bị cáo buộc sử dụng thẻ tín dụng “không chính thức” để mua sắm đồ xa xỉ, không liên quan đến vị trí, vai trò của họ là thành viên hội đồng quản trị Bankia. Các công tố viên nói rằng, nhóm này đã chi hơn 15,5 triệu euro (trong giai đoạn từ 1999-2012) cho việc ăn nghỉ ở khách sạn, mua sắm quần áo hàng hiệu, vui chơi giải trí và du lịch. Việc mua sắm cũng không được khai báo với cơ quan thuế. Nếu bị tuyên có tội, bên cạnh án tù, ông Rato có thể còn bị phạt thêm 2,7 triệu euro.

Mặt khác, vị cựu lãnh đạo IMF này vốn cũng là thành viên của đảng cầm quyền PP cho tới năm 2014 - đã từng đối mặt với một bê bối tại Bankia và bị buộc phải từ chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị ngay trước khi ngân hàng này suýt sụp đổ năm 2012 với khoản lỗ lên tới 3 tỷ euro. Trước đó chỉ một năm, ngân hàng lớn thứ tư tại Tây Ban Nha này vẫn báo lãi 305 triệu euro. Để cứu vãn tình hình, Chính phủ Tây Ban Nha đã phải chi 22 tỷ euro để quốc hữu hóa Bankia. Điều này vô tình khiến hơn 200.000 nhà đầu tư nhỏ của ngân hàng trắng tay chỉ sau một đêm.

Để đưa được một nhân vật tầm cỡ như vậy ra trước tòa, nhóm các nhà hoạt động chính trị có tên gọi 15MpaRato đã mất 4 năm thu thập chứng cứ cần thiết. Trước tiên, đó là những thông tin gian lận trao cho những người có tài khoản tại Bankia nhằm tạo cơ hội mua cổ phiếu ưu đãi trước khi ngân hàng này lên sàn giao dịch. Để mở rộng phạm vi thông tin, nhóm này cũng bỏ nhiều công sức khuyến khích các nhà đầu tư nhỏ mạnh dạn khởi kiện, đồng thời giúp họ xây dựng cơ sở pháp lý vững chãi để thuyết phục các công tố viên. Động thái này đã giúp các nhà đầu tư thiếu may mắn nói trên được bồi hoàn 1,5 tỷ euro. Dù chưa bị kết tội nhưng những bằng chức xác thực mà 15MpaRato có được về vụ việc sử dụng “thẻ tín dụng đen” đã chính thức khép lại sự nghiệp của Rodrigo Rato.

Theo Simona Levi, một thành viên của nhóm hành động, danh sách những người bị cáo buộc dùng thẻ tín dụng bí mật không đúng quy định với các bản kê những khoản chi cụ thể đã được gửi tới 15MpaRato trong năm 2013. Trong danh sách nhận được ưu đãi bằng loại thẻ không đúng quy định này còn có nhiều lãnh đạo thuộc các đảng phái chính trị của Tây Ban Nha, thư ký Hoàng gia và nhiều nhân vật chóp bu của Ngành Ngân hàng nước này. Ngay sau đó, 15MpaRato đã chia sẻ thông tin với giới truyền thông và gây ra cơn chấn động thực sự. Tới năm 2016, cái tên Rodrigo Rato lại xuất hiện trên mặt báo khi danh sách “Panama Papers” hé lộ ông này cũng là khách hàng ruột của Mossack Fonseca với hai công ty ở nước ngoài có giá trị 3,6 triệu euro.

Hoàng Linh