Như tin đã đưa, ngày 13/9 vừa qua, một số người lén lút chở vật liệu xây dựng vào gò Kim Châu trong hồ Văn (thuộc di tích quốc gia đặc biệt văn Miếu- Quốc Tử Giám, Hà Nội) để thực hiện hành vi nâng nền của một điện thờ nhỏ đã tồn tại ở khu vực này từ những năm 90.

Cuong che xay dung trai phep tai ho Van - Anh 1

Hôm nay cưỡng chế xây dựng trái phép tại hồ Văn. ảnh: Duy Văn.

Trước những sai phạm trên, Sở VHTT Hà Nội và UBND quận Đống Đa đã yêu cầu phải xử lý những sai phạm trước ngày 10/10. Tuy nhiên, đến nay việc xử lý vẫn đang “án binh, bất động”. Theo ông Lê Xuân Kiêu- Giám đốc Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám, việc xử lý sai phạm này sẽ thực hiện vào 8h30 ngày hôm nay (12/10).

Chậm trễ trong xử lý sai phạm

Lý giải về những chậm trễ trong việc xử lý sai phạm nói trên, ông Lê Xuân Kiêu cho hay: Tại cuộc họp về việc đảm bảo công tác an ninh, trật tự xây dựng tại khu vực gò Kim Châu trong hồ Văn thuộc di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám dưới sự đồng chủ trì của Sở VHTT Hà Nội và UBND quận Đống Đa vào ngày 29/9, sau khi tiến hành kiểm tra thực tế tại khu vực hồ Văn; nghe đại diện UBND phường Quốc Tử Giám báo cáo các nội dung liên quan đến hoạt động xây dựng không phép tại gò Kim Châu thuộc khu vực hồ Văn và lấy ý kiến của đại diện tham dự họp đã đi đến kết luận thống nhất: Giao UBND phường Quốc Tử Giám chủ trì phối hợp Đội thanh tra xây dựng phòng Quản lý đô thị, Công an Quận, Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám và các đơn vị liên quan xử lý công trình xây dựng trái phép trên gò Kim Châu thuộc khu vực hồ Văn theo đúng quy định. Hoàn thành trước ngày 10/10.

Trong đó, Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám chịu trách nhiệm về kinh phí cưỡng chế; có biện pháp di dời tượng và đồ thờ trong công trình xây dựng sai phạm.

Sau khi hoàn thành cưỡng chế công trình, Trung tâm có tổ chức thu dọn vật liệu, đảm bảo vệ sinh môi trường, cảnh quan; tăng cường lực lượng bảo vệ, đảm bảo an ninh trật tự; tổ chức quản lý, không để xảy ra việc lấn chiếm, vi phạm trật tự xây dựng, hoạt động mê tín dị đoan tại khu vực hồ Văn và trên gò Kim Châu. Mọi hoạt động cải tạo, xây dựng tại khu vực hồ Văn và trên gò Kim Châu phải được cấp thẩm quyền cho phép.

Nguyên nhân của sự chậm trễ trong xử lý hoạt động xây dựng không phép nói trên, theo ông Kiêu, do việc tìm đơn vị thi công có những khó khăn nên việc xử lý sai phạm sẽ được lùi lại. Theo kế hoạch, việc xử lý sai phạm được thực hiện vào 8h30 ngày 12/10. Tham gia xử lý sai phạm có đại diện phường, công an phường và người dân phường Quốc Tử Giám.

Theo tinh thần chỉ đạo, việc xử lý sai phạm là sẽ phục hồi nguyên trạng hồ Văn trước khi xảy ra vi phạm ngày 13/9. Cụ thể, sẽ hạ thấp chiều cao của điện thờ mà người dân tự nâng lên cao hơn 70 cm.

Buông lỏng quản lý

Trung tâm văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám cũng đã nhận trách nhiệm để xảy ra vụ việc. Tuy nhiên để xảy ra sai phạm nói trên, theo ông Lê Xuân Kiêu, có cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. Trước đây khu vực hồ Văn thuộc sự quản lý của nhiều đơn vị trước khi bàn giao Trung tâm hoạt động văn hóa khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám vào tháng 2/2006.

Trong quá trình chuyển đổi chủ thể có xảy ra những việc tự phát để người dân tự ý vào xây dựng các công trình. Đây cũng là các công trình liên quan đến yếu tố tâm linh nên trước đó đã không có những xử lý sai phạm. Còn sự việc sai phạm là do hiện nay khu vực hồ Văn một số người dân tự ý leo trèo vào. Thậm chí họ còn đưa cả thuyền vào khu vực này.

Khi phát hiện ra Trung tâm cũng đã thuyết phục bà con dừng và trả lại hiện trạng, thậm chí chính quyền cũng đã lập biên bản. Bên cạnh đó, trước khi xảy ra vụ việc cũng phải thú thực là lực lượng bảo vệ khu vực này khá mỏng chỉ có một bảo vệ. Trong khi phạm vi địa bàn khá rộng nên khó có thể quản lý được hết khu vực này được chặt chẽ. “Sau sự việc này chúng tôi sẽ rút kinh nghiệm và có những biện pháp phù hợp hơn”- ông Kiêu khẳng định.

Thuộc di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nhưng thực tế việc khai thác hồ Văn đến nay còn khá mờ nhạt. Ông Kiêu cho hay trước khi sự việc xảy ra, hồ Văn mở cửa đón khách như khu vực Văn Miếu – Quốc Tử Giám, nhưng việc phát huy giá trị của hồ Văn vẫn còn nhiều hạn chế.

Nguyên nhân khách quan là do mật độ giao thông tại khu vực này quá đông nên du khách thường ngại di chuyển qua đường để tham quan. Bên cạnh đó, các hoạt động văn hóa được tổ chức ở khu vực hồ Văn gần như không có (trừ những ngày Tết, Trung tâm có tổ chức Hội chữ xuân...).

Trước kia đã có một dự án xây một cây cầu đi ra phương đình để khôi phục lại những hoạt động gắn với lịch sử đảo Kim Châu (hồ Văn) vốn nơi bình thơ văn của các nho sĩ ngày xưa. Nhưng rất tiếc dự án này đến nay vẫn không thực hiện được.

“Trong thời gian tới chúng tôi một kế hoạch hiện nay đang tiến hành đó là nhóm chuyên gia người Pháp IMV đang đánh giá, khảo sát toàn bộ hiện trạng của di tích. Từ đó, lập quy hoạch tổng thể cho di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Các chuyên gia cũng đang cố gắng đưa không gian hồ Văn không tách rời khu nội tự Văn Miếu. Tuy nhiên, đây là di tích lịch sử quốc gia đặc biệt nên công việc phải làm có trình tự”- ông Kiêu cho biết.

Hoàng Minh