Chỉ còn hai ngày trước khi cuộc bỏ phiếu bắt đầu vào ngày 8/11, ứng cử viên tổng thống của Đảng Dân chủ Hillary Clinton và đối thủ bên Đảng Cộng hòa, ông Donald Trump, đã đưa ra những quan điểm tranh cử cuối cùng hôm 6/11, để thuyết phục cử tri trong những phút cuối và kêu gọi những người hậu thuẫn họ đi bầu đông đảo vào ngày bầu cử.

Tuy nhiên, đối với các cử tri Mỹ, sự lựa chọn là không khó. Chiến dịch tranh cử đã cung cấp bằng chứng hàng ngày rằng ông Trump sẽ là một tổng thống “khủng khiếp”. Ông đã khai thác những căng thẳng âm ỉ về chủng tộc của Mỹ. Kinh nghiệm và tính cách cho thấy ông không phù hợp để trở thành người đứng đầu một quốc gia có lực lượng vũ trang hùng mạnh nhất thế giới và là người kiểm soát sự răn đe hạt nhân của Mỹ.

Cuoc bau cu tong thong - Hy vong tot nhat cua nguoi My - Anh 1

Cuộc đua giữa hai ứng cử viên tổng thống Mỹ Hillary Clinton và Donald Trump đã đến giai đoạn cuối và kết quả cuối cùng sẽ được các cử tri Mỹ quyết định vào ngày 8/11. Ảnh: Economist

Chỉ riêng những điều đó sẽ ngăn cản cử tri Mỹ bỏ phiếu cho ông Trump. Một chính phủ của ông Trump sẽ cắt giảm thuế đối với những người giàu nhất trong khi áp đặt bảo hộ thương mại vốn làm tăng chi phí đối với những người nghèo. Người dân Mỹ không hài lòng với quan điểm của ông về các vấn đề môi trường, nhập cư, cũng như vai trò của Mỹ trên thế giới và một số lĩnh vực khác. Ý tưởng của ông về thu nhập và chi tiêu là một sự “sỉ nhục đối với ngành thống kê”.

Trong khi đó, những người không bỏ phiếu cho nữ ứng cử viên của đảng Dân chủ đơn giản chỉ vì cựu Ngoại trưởng Mỹ là một bà Clinton, và bởi vì họ “ghét cay ghét đắng cỗ máy Clinton”, không chú ý đến tình trạng tồi tệ nếu đối thủ của bà lên làm tổng thống. Bà Clinton là một ứng cử viên tốt so với vẻ bề ngoài và phù hợp hơn trong việc đối phó với những điều "khủng khiếp".

Giống như ông Trump, bà Clinton cũng có ý tưởng mà cử tri Mỹ không đồng tình. Kế hoạch thuế của bà là khó áp dụng. Việc bà phản đối thỏa thuận thương mại với châu Á (TPP) mà bà đã từng ủng hộ đang làm mất đi niềm tin. Tuy nhiên, những vấn đề này của bà Clinton là rất nhỏ so với những gì mà ông Trump đề xuất. Chính sách của bà Clinton là tống giam những kẻ phạm tội dù phi bạo lực, mở rộng việc cung cấp giáo dục cho trẻ em và muốn tiếp tục những nỗ lực của Tổng thống Barack Obama để làm chậm sự nóng lên toàn cầu...

Ngoài ra, việc bà Clinton trở thành tổng thống sẽ là một cuộc cách mạng. Bà sẽ là nữ tổng thống đầu tiên của Mỹ trong 240 năm kể từ khi lập quốc. Đây không phải là một lý do để bỏ phiếu cho bà, nhưng nó sẽ là một thành tựu thực sự.

Trong chính sách đối ngoại, nơi mà quyền lực của tổng thống Mỹ lớn nhất, bà Clinton sẽ thận trọng tại “Chiếc bàn Kiên định” (bàn làm việc của Tổng thống Mỹ tại phòng Bầu Dục của Nhà Trắng) trong một thế giới đã "thừa hưởng" một số rủi ro từ cuộc Chiến tranh Lạnh và bất ổn. Sự trỗi dậy của Trung Quốc và sự suy giảm của Nga đòi hỏi tính linh hoạt và bền bỉ. Các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc đang suy yếu trong khi chủ nghĩa khủng bố đang lan rộng xuyên quốc gia.

Vì vậy, phán đoán và kinh nghiệm là điều cần thiết trong bối cảnh này và, bất chấp những nỗ lực của đảng Cộng hòa để làm “hoen ố” hình ảnh của bà liên quan đến cuộc tấn công nhằm vào Đại sứ quán Mỹ ở Benghazi năm 2012, bà Clinton đang sở hữu cả hai điều trên (phán đoán và kinh nghiệm). Là một thượng nghị sĩ, bà đã hoàn thành tốt nhiệm vụ trong ủy ban quân vụ; là Ngoại trưởng Mỹ, bà đã thực hiện những chính sách đối ngoại của tổng thống một cách hiệu quả. Quan điểm của bà Clinton khá tương đồng với ông Obama. Bà Clinton đã giúp đặt nền móng cho kết thúc lệnh cấm vận đối với Cuba, đạt được một thỏa thuận hạt nhân quan trọng với Iran và đạt thỏa thuận với Trung Quốc về sự nóng lên toàn cầu.

Những câu hỏi khó hơn là chính sách đối nội của bà Clinton sẽ như thế nào. Chắc chắn là không phải ngẫu nhiên mà các cử tri có ý thức chính trị đã hiểu ra trong thời gian xuất hiện nỗ lực luận tội ông Bill Clinton và tính thích khoe trương của ông Trump có sự đánh giá thấp hệ thống chính trị của họ. Trong hai thập kỷ qua, bế tắc chính trị và vu khống nhau đã trở thành sự kiện bình thường tại Mỹ.

Điều tốt nhất để nói về ông Trump: Sự ứng cử của ông là một dấu hiệu về mong muốn phổ biến cho một sự hồi sinh chính trị. Người Mỹ đã “phát ngán” về chính trị thông thường và kinh doanh như thường lệ. Người Mỹ đang khao sát sự thay đổi.

Do đó những phiếu bầu của cử tri có thể sẽ dành cho bà Clinton và Đảng Dân chủ. Một phần vì bà không phải là ông Trump, mà còn là hy vọng bà có thể cho thấy rằng: Một nền chính trị bình thường phục vụ cho những người bình thường - một hình thức đổi mới mà nền dân chủ Mỹ đòi hỏi.

Công Thuận (Theo Economist)