Quảng Ninh là một trong số các địa phương trong cả nước có tiến độ thu hút mạnh mẽ các dự án đầu tư liên quan đến việc sử dụng đất. Nhưng nhìn lại, vẫn phát hiện có rất nhiều dự án trong tình trạng "treo" triền miên suốt nhiều năm qua.

Tại thời điểm tỉnh tiến hành tổng kiểm tra rà soát (2007) đã phát hiện tới 96 dự án, quy hoạch "treo" với tổng diện tích xấp xỉ 1.000ha. Có quá nhiều lý do để giải thích về sự "treo", song cơ quan chức năng vẫn xác định, chủ yếu là do nhà đầu tư không đủ năng lực, đầu tư cơ hội, "vẽ" dự án để xí phần đất và sau đó tìm cách chuyển nhượng dự án dưới dạng xin chuyển đổi chủ đầu tư. Dự án Cụm công nghiệp Chạp Khê trên địa bàn phường Nam Khê - TX Uông Bí dưới đây là ví dụ điển hình. Đã đến lúc UBND tỉnh cần thực hiện nghiêm việc thu hồi các dự án "treo" để tránh lãng phí tài nguyên đất và giữ nghiêm kỷ cương pháp luật trên lĩnh vực đầu tư. Những gì tốt nhất đã dành hết cho chủ đầu tư Nắm được chủ trương quy hoạch phát triển không gian đô thị và phát triển công nghiệp của tỉnh Quảng Ninh, tháng 6/2004, Công ty cổ phần Công trình giao thông Quảng Ninh (CPCTGT) đã lập dự án đầu tư xây dựng Cụm công nghiệp (CCN) Chạp Khê thuộc địa bàn phường Nam Khê, TX Uông Bí với tổng diện tích 61,6ha, trong đó, giai đoạn I cần được giao 27ha. Xét thấy đây là dự án bám đúng định hướng phát triển, tháng 7/2005, UBND tỉnh đã có Quyết định số 2318/QĐ-UB "phê duyệt dự án đầu tư kinh doanh xây dựng hạ tầng kỹ thuật CCN Chạp Khê. Thời gian thực hiện dự án từ năm 2005-2008". Tiếp đó, tháng 12/2006, UBND tỉnh ra quyết định 4197/QĐ-UBND về việc thu hồi và tạm giao cho UBND TX Uông Bí 27/61,6ha để bồi thường và GPMB thực hiện dự án CCN Chạp Khê. Ngay sau khi tỉnh có Quyết định 4197/QĐ-UBND, chính quyền thị xã Uông Bí đã chủ động phối hợp với các cấp, ngành và chủ đầu tư - Công ty CPCTGT tiến hành khẩn trương các phần việc cần thiết nhằm tạo mọi điều kiện tốt nhất, thuận lợi nhất triển khai dự án. Trong đó, việc khó khăn, nan giải và đáng ghi nhận là lập Ban đền bù GPMB dự án CCN Chạp Khê, tiến hành kiểm kê hiện trạng đất, lập phương án bồi thường hỗ trợ, vận động các hộ dân có đất trong vùng dự án cam kết bàn giao đất đúng tiến độ đều được triển khai rất thông suốt, hiệu quả, không để xảy ra tranh chấp khiếu kiện. Theo đó, đã làm xong phương án bồi thường GPMB đối với 117 hộ có đất nông nghiệp với số tiền 6,777 tỷ đồng; hỗ trợ di chuyển mộ đối với 85 trường hợp với 389 triệu đồng. Việc còn lại chỉ chờ chủ đầu tư chuyển tiền vào tài khoản để Ban đền bù GPMB chi trả cho người dân. Dự án CCN Chạp Khê sau 5 năm vẫn chỉ là vùng đất hoang hóa như thế này. Lần khất để "chuyển nhượng" dự án Ông Nguyễn Thành Phố, Chủ tịch UBND TX Uông Bí cho biết, tại thời điểm đó, cách làm của chính quyền địa phương đối với dự án CCN Chạp Khê được tỉnh ghi nhận là hết lòng vì các dự án đầu tư phát triển. Nay, thị xã đang trong tiến trình khẩn trương chuyển đổi nâng hạng lên cấp thành phố vào năm 2011, quỹ đất phát triển đô thị trở nên tối cần thiết, thị xã cũng đã làm hết cách vừa vận động, vừa đôn đốc và không tiếc sức hỗ trợ, chỉ cần Công ty CPCTGT thực hiện ngay dự án đầu tư. Tiếc thay, trong suốt quá trình đó, thể hiện của chủ đầu tư lại rất thiếu thiện chí. Trong tổng số tiền gần 7 tỷ đồng mà chủ đầu tư phải chuyển để chi trả đền bù GPMB, Công ty CPCTGT mới chỉ làm được phần rất nhỏ là 389 triệu đồng để di chuyển 85 ngôi mộ. Phần lớn còn lại gồm 6,777 tỷ đồng thì công ty luôn hứa hẹn hết nay lại mai vẫn không thấy đâu. Trong khi đó, do đã bàn giao đất để triển khai dự án, suốt 5 năm qua, người dân không dám đầu tư sản xuất nông nghiệp hoặc nuôi trồng thủy sản, hàng chục hécta vẫn nguyên dạng hoang hóa đến bây giờ. Trở lại với dự án CCN Chạp Khê, thay vì tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn để triển khai, chủ đầu tư chỉ đủ năng lực làm phần việc: nhiều lần xin gia hạn thời hiệu triển khai dự án. Đặc biệt, sau khi thời hạn cuối cùng (2009) để dự án có hiệu lực sắp hết, Công ty CPCTGT lại có công văn xin được chuyển dự án sang cho chủ đầu tư khác. Thực chất đây là một trong số nhiều hình thức chuyển nhượng dự án. Trước tình hình đó, ngày 12/10/2009, UBND TX Uông Bí đã có Tờ trình số 282/TTr-UBND gửi UBND tỉnh, Ban quản lý các KCN tỉnh Quảng Ninh chính thức khẳng định Công ty CPCTGT không đủ năng lực để triển khai dự án CCN Chạp Khê, đề nghị tỉnh ra quyết định thu hồi 27ha đã giao trước đó, đồng thời kiến nghị được phép kêu gọi nhà đầu tư khác đủ năng lực tiếp nhận và chuyển đổi mục đích đầu tư thành dự án khác phù hợp với quy hoạch lâu dài, khi Uông Bí từ cấp thị xã được nâng lên cấp thành phố (trực thuộc tỉnh). Theo chúng tôi, đề xuất của UBND TX là cần thiết. Đã đến lúc tỉnh Quảng Ninh cần mạnh tay xử lý đối với những dự án treo, quy hoạch treo nhằm loại bỏ dần những nhà đầu tư yếu về năng lực nhưng lại cố tình "treo" dự án cốt chỉ để giữ đất rồi tìm cách chuyển nhượng kiếm chác là chính