Thanh tra Chính phủ (TTCP) vừa có thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, chống thất thu ngân sách nhà nước (NSNN) với Cục Thuế TP Hồ Chí Minh.

Theo đó, TTCP tập trung thanh tra những nội dung chủ yếu về công tác quản lý nợ thuế và nợ tiền đất; việc chấp hành chính sách pháp luật trong việc kê khai, quyết toán thuế của doanh nghiệp; xử lý hóa đơn bất hợp pháp của cơ quan thuế TP Hồ Chí Minh

Doanh nghiệp trốn thuế tăng

Theo kết luận của TTCP, trong 2 năm 2012, 2013 kế hoạch thanh tra tại Cục Thuế chỉ đạt 31-34% số phải kiểm tra theo quy định nên chưa phát hiện, ngăn chặn kịp thời các trường hợp vi phạm, nhằm chống thất thu NSNN. Việc khai thác hệ thống báo cáo trên ứng dụng hỗ trợ thanh tra, kiểm tra (TTr) để theo dõi, phát hiện, xử lý vi phạm quy trình thanh, kiểm tra chưa được Cục Thuế thực hiện nghiêm túc, đồng thời thể hiện lãng phí tiền đầu tư. Trong công tác quản lý hoàn thuế giá trị gia tăng Cục Thuế còn có khuyết điểm như: tỷ lệ hồ sơ giải quyết chậm thời gian chiếm tỷ lệ cao (20%).

Cuc thue TP Ho Chi Minh co bieu hien buong long quan ly - Anh 1

Trụ sở Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Hoàng Hải - TTXVN

Bên cạnh đó, công tác quản lý nợ thuế chưa chặt chẽ, số liệu nợ đọng thuế trên báo cáo định kỳ (tháng, năm) phản ánh chưa đầy đủ, thiếu chính xác so với số liệu thực tế còn nợ đọng. Việc đối chiếu, xác nhận công nợ không thường xuyên, không kịp thời nên số liệu nợ phản ánh sai thực tế. Cơ quan thuế theo dõi, quản lý đối với 844 trường hợp báo cáo dư nợ tại thời điểm 30/9/2014, tính thiếu tiền chậm nộp là 19,47 tỷ đồng.

Trong khi đó, nợ thuế trên địa bàn TP Hồ Chí Minh hàng năm đều tăng, nhất là các khoản nợ trên 90 ngày. Tuy nhiên, Cục Thuế chưa làm hết trách nhiệm, thiếu kiên quyết trong việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thu hồi nợ thuế như không áp dụng biện pháp cưỡng chế, phong tỏa tiền từ tài khoản 25 doanh nghiệp, không áp dụng biện pháp cưỡng chế nợ thuế khác 82 doanh nghiệp dẫn đến số thuế không giảm mà ngày càng tăng, nhất là những khoản nợ thuế quá hạn 90 ngày tính thời điểm ngày 30/9/2014 là 10.626 tỷ đồng, chiếm 60% tỉ lệ nợ thuế.

Có biểu hiện buông lỏng quản lý

TTCP kiểm tra tại 5 điểm của Chi cục Thuế phát hiện 10 tổ chức có nợ quá hạn, nhưng Chi cục Thuế chưa ra thông báo tính tiền chậm nộp với tổng số tiền phải nộp NSNN tăng thêm khoảng 3,6 tỷ đồng, đồng thời có 638 hộ gia đình, cá nhân nợ tiền đất quá hạn nhưng Chi cục Thuế chưa tính để theo dõi nợ (với lý do người nộp thuế chưa đến nhận thông báo), số tiền chậm nộp tính đến thời điểm 30/9/2014 là 100,7 tỷ đồng. Việc thông báo thu nợ và cưỡng chế thu hồi nợ tiền đất chưa được cơ quan thuế chỉ đạo, tố chức thực hiện nghiêm túc như: không thực hiện cưỡng chế phong tỏa, trích tiền từ tài khoản đối 28 tổ chức, dư nợ 543 tỷ đồng, dẫn đến tình trạng nợ đọng kéo dài.

Việc thu thập chứng cứ, áp dụng pháp luật xử lý vi phạm trong quá trình thanh tra, kiểm tra của cơ quan thuế chưa đấy đủ, thiếu chặt chẽ, dẫn đến phải hủy bỏ quyết định xử lý truy thu thuế đối với một số trường hợp khiếu nại của người nộp thuế. Tình trạng doanh nghiệp sử dụng hóa đơn mua của doanh nghiệp bỏ trốn xảy ra trên phạm vi rộng, là vấn đề nổi cộm, phức tạp, gây thất thu cho NSNN, nhưng các biện pháp quản lý nhằm ngăn chặn, phát hiện, xử lý thông qua công tác thanh, kiểm tra và công tác quản lý của Cục Thuế còn rất hạn chế. Theo kết quả kiểm tra, xác minh TTCP phát hiện có 44 doanh nghiệp (bên mua) sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, hóa đơn không đủ điều kiện khấu trừ để kê khai, hoàn thuế.

Kiến nghị chuyển cơ quan điều tra

Với những sai phạm nêu trên, TTCP kiến nghị Bộ Tài chính chỉ đạo Tổng cục Thuế kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý đối với lãnh đạo Cục Thuế TP Hồ Chí Minh có liên quan đến những khuyết điểm, vi phạm được nêu tại phần kết quả thanh tra. Đối với Cục Thuế TP Hồ Chí Minh tổ chức kiểm điểm và chỉ đạo kiểm điểm theo thẩm quyền đối với trưởng các phòng nghiệp vụ tại văn phòng Cục và Chi cục trưởng các Chi cục Thuế quận, huyện.

Ngoài ra, có 18 doanh nghiệp (bên mua) sử dụng 349 tờ hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn, với tổng số tiền trên 201,6 tỷ đồng, tiền thuế giá trị gia tăng trên 19,7 tỷ đồng.

“Kết quả xác minh của cơ quan thuế báo cáo, doanh nghiệp bên mua tiếp tục bỏ trốn, có dấu hiệu mua bán hóa đơn qua nhiều cấp trung gian ở địa bàn nhiều tỉnh, thành phố khác nhau. Căn cứ Điều 161 Bộ luật Hình sự, Điều 76 Luật quản lý thuế 2006 về chuyển hồ sơ cho cơ quan công an phối hợp điều tra, truy tố xét xử các hành vi trốn thuế, gian lận thuế, quy chế phối hợp giữa Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính) và Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm (Bộ Công an), Thanh tra Chính phủ yêu cầu Cục Thuế TP Hồ Chí Minh chuyển hồ sơ sang cơ quan công an để điều tra, xác minh, xử lý theo quy định”, thông báo kết luận nêu rõ.

Thu Phương