Khi ý thức chấp hành pháp luật thấp lại chưa có lực lượng hậu kiểm hùng hậu, doanh nghiệp tự đặt tiêu chuẩn hàng hóa sẽ gây hậu quả khôn lường.

Chiều 9/8, Cục An toàn thực phẩm (ATTP) đã có trao đổi với báo chí xung quanh các kiến nghị của doanh nghiệp về việc bỏ hoàn toàn thủ tục cấp giấy chứng nhận hợp quy về an toàn thực phẩm cho sản phẩm bao gói sẵn.

Cuc ATTP tra loi doanh nghiep tu dat tieu chuan thuc pham - Anh 1

Bà Trần Việt Nga - Phó Cục trưởng Cục ATTP.

Theo đó, Phó Cục trưởng Cục ATTP Trần Việt Nga cho biết, các doanh nghiệp đã phản ánh nhiều lần về kiến nghị về việc tự công bố chất lượng thực phẩm trong ngưỡng giới hạn quy định, còn cơ quan chức năng chỉ làm nhiệm vụ hậu kiểm khi Bộ Y tế đang sửa đổi Nghị định 38 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật ATTP.

Bà Nga cho rằng, có 2 nguyên nhân dẫn tới việc Bộ Y tế không chấp nhận phương án mà các doanh nghiệp đưa ra. Đó là ý thức chấp hành pháp luật và chất lượng của đội ngũ kiểm tra thị trường.

Trên thực tế, một số nước tiên tiến trên thế giới đã áp dụng phương thức này như Singapore, Nhật Bản, một số nước châu Âu rất tiên tiến khác.

Tuy nhiên, ở Việt Nam chưa thể áp dụng mô hình này bởi ý thức chấp hành pháp luật ở Việt Nam khác xa các quốc gia trên.

"Ở các nước có chuyện rau hai luống, lợn 2 chuồng, một để ăn, một đem bán? Hay ở các nước có dùng chất vàng ô, Salbutamol, chất tạo nạc? Cho tinopal vào bún để làmtrắng, bơm tạp chất vào tôm... Nhưng ở Việt Nam đây là câu chuyện thường xuyên xảy ra" - lãnh đạo Cục ATTP nói.

Theo bà Nga, các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc... tất cả các sản phẩm trước khi đưa ra thị trường đều phải đăng ký và quá trình này phải do cơ quan quản lý Nhà nước thực hiện.

Ví dụ tại Thái Lan, thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y cũng cần phải qua đăng ký rất chặt chẽ, thậm chí, đối với sản phẩm mới còn phải thành lập hội đồng khoa học khảo nghiệm, thử nghiệm... Thức ăn chăn nuôi đã phải gắt gao như vậy, thực phẩm cho người tiêu dùng chắc chắn phải kiểm soát gắt gao hơn nữa.

Cục ATTP đánh giá, thực phẩm là một mặt hàng đặc biệt liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người và ảnh hưởng đến giống nòi, trong đó thực phẩm dinh dưỡng với mục đích dành cho trẻ em và những đối tượng nhạy cảm cần phải quản lý chặt chẽ tránh tình trạng lạm dụng, dùng sai mục đích gây tổn hại cho sức khỏe cộng đồng và mang lại gánh nặng cho kinh tế xã hội.

Cuc ATTP tra loi doanh nghiep tu dat tieu chuan thuc pham - Anh 2

Doanh nghiệp muốn tự sản xuất thực phẩm không cần quản lý, nếu hàng ra thị trường không an toàn thì cơ quan quản lý phải chịu trách nhiệm?!

Thứ hai là việc tiến hành hậu kiểm đòi hỏi một lực lượng quản lý thị trường hùng hậu, chất lượng cao. Tuy nhiên, điều kiện tại Việt Nam chưa thể đáp ứng tương đương những điều kiện như các quốc gia tiên tiến khác.

Doanh nghiệp ở Việt Nam muốn tự sản xuất ra sản phẩm, cơ quan quản lý kiểm tra trên thị trường với vô vàn tạp chủng các sản phẩm thay vì cách kiểm soát sản phẩm ngay từ đầu vào, là điều không phù hợp.

"Việc tạo thông thoáng cho doanh nghiệp là cần thiết nhưng không đồng nghĩa với việc áp dụng nguyên cả mô hình của các nước vào Việt Nam. Đặc biệt là trong Nghị quyết 43 của Quốc hội mới ban hành đã khẳng định: "Kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm nông lâm thủy sản trước khi đưa ra thị trường tiêu thụ"" - bà Nga nhấn mạnh.

Giải thích về phản ánh của doanh nghiệp cho rằng, mất 13 loại giấy tờ để khai báo cho 12 loại nguyên liệu của một loại bánh Socola, bà Trần Việt Nga khẳng định không phải doanh nghiệp mất 13 loại giấy tờ này mà chỉ cần 1 tờ giấy làm các bảng kê các loại nguyên liệu trên mà thôi.

Đây cũng là thủ tục cần thiết để Cục ATTP quản lý các thông tin về nguyên liệu mà doanh nghiệp sử dụng vào sản phẩm sẽ được bán ra thị trường.

Ngoài ra, không phải doanh nghiệp nào cũng đủ các điều kiện cơ sở vật chất để làm phòng thí nghiệm và phân tích các sản phẩm của mình trong các tiêu chí mà Bộ Y tế quy định. Do vậy, nếu không quản lý từ đầu các loại nguyên liệu mà doanh nghiệp sử dụng vào thực phẩm, tới khi sản phẩm đó chưa bị lực lượng thị trường kiểm tra đã tới tay người tiêu dùng thì hậu quả sẽ càng khó lường.

Cúc Phương