Đêm 29/11/2016. Quảng trường Cách mạng, thủ đô La Habana, Cuba. Hàng triệu cánh tay cùng giương cao mạnh mẽ, hàng triệu ánh mắt cùng nhìn về một hướng, hàng triệu giọng nói cùng một tiếng hô vang, hàng triệu con tim cùng chung một nhịp đập: FIDEL.

Cuba la Fidel - Anh 1

Hàng trăm nghìn người dân Cuba có mặt ở Quảng trường Cách mạng tối 29/11 để tiễn đưa lãnh tụ Fidel Castro về nơi an nghỉ cuối cùng. Ảnh: Lê Hà

Sau hai ngày ngỡ ngàng và bàng hoàng trước sự ra đi của vị Tổng tư lệnh kính yêu, hai ngày khác tiễn đưa trong thành kính và yên lăng, cả dân tộc Cuba dõi theo và cuồn cuộn đổ về Quảng trường Cách mạng, làm rung chuyển nơi đây với những tiếng gầm vang của tự do, độc lập; của phẩm giá, chủ quyền, bình đẳng, công bằng, bác ái; của chủ nghĩa cộng sản trong sáng, chủ nghĩa quốc tế cao cả, tinh thần cách mạng bất khuất; của tình đoàn kết, lòng hào hiệp, thủy chung; của lòng dũng cảm, chủ nghĩa anh hùng và nhiều nhiều phẩm chất cao đẹp khác mà lãnh tụ Fidel Castro Ruz và Cách mạng Cuba đã khơi dậy và biến thành tính cách điển hình của đất nước nhỏ bé nhưng vĩ đại này.

Trong hơn 5 thập kỷ qua, khung cảnh hùng tráng triệu người như một đó đã trở thành một hình ảnh tiêu biểu và quen thuộc của Cách mạng Cuba. Và có lẽ đó cũng chính là cách tiễn đưa mà Fidel – người khởi xướng và là nguồn cảm hứng chính cho những vận động lay động lòng người ấy – mong đợi nhất từ những đồng chí và đồng bào của mình: niềm đau thương phải biến thành quyết tâm, thành tình đoàn kết và thành sức mạnh để tiếp bước trên con đường chông gai nhưng đầy vinh quang của cách mạng chân chính, để viết tiếp những trang vàng lịch sử của đất nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên tại Tây Bán Cầu; của câu chuyện thần kỳ về phát triển xã hội với những kỳ tích về giáo dục, y tế, thể thao và văn hóa mà tới kẻ thù cũng phải ngưỡng mộ và công nhận; của dải lụa đào anh hùng và kiêu hãnh trên biển Caribe.

Bạn bè từ khắp 5 châu quy tụ về đây không chỉ để chia sẻ với nhân dân Cuba nỗi mất mát to lớn và tiễn đưa người con ưu tú nhất trong lịch sử hiện đại của đất nước anh hùng này, mà còn là để tôn vinh những giá trị đã trở thành bất diệt mà vĩ nhân thời đại đó đã để lại cho tất cả những người theo đuổi khát vọng tự do, bình đẳng và công bằng trên thế giới.

Là một chiến sĩ cộng sản, Fidel Castro đã suốt đời trung thành với con đường lý tưởng mà mình đã lựa chọn bất chấp mọi hiểm nguy và nghịch cảnh; can đảm, đầy bản lĩnh cả trong suy nghĩ lẫn hành động và luôn lao lên tuyến đầu; đã chiến đấu không biết mệt mỏi để bảo vệ từ những người yếu thế và bị bóc lột trong xã hội cho tới các dân tộc nhỏ bé, bị áp bức đấu tranh cho độc lập và tự do chân chính và trọn vẹn của mình.

Là một nhà lãnh đạo lịch sử, Fidel Castro có cả trái tim lẫn khối óc; vừa có tầm nhìn vượt thời đại, trí tuệ uyên thâm, nghị lực hiếm có, gương mẫu, quyết đoán và sáng tạo nhưng luôn tuân thủ nguyên tắc; vừa có trái tim nhân hậu, giản dị, nhẹ nhàng, gần gũi trong tiếp xúc cá nhân nhưng đồng thời có thể đưa ra những lời nói và hành động đầy lửa cháy, làm sục sôi nhiệt huyết của hàng triệu con tim không chỉ trong nhất thời mà trên cả chặng đường đấu tranh cách mạng của đời người, biến đổi lịch sử không chỉ của dân tộc Cuba, mà còn của cả Mỹ Latinh và thế giới.

Cuba la Fidel - Anh 2

Hình ảnh lãnh tụ Fidel Castro luôn ghi đậm trong trái tim mỗi người Cuba. Ảnh: Lê Hà

Là một con người, Fidel Castro đơn giản là một nhân cách vĩ đại, đã sống theo mọi khía cạnh đẹp đẽ nhất của khái niệm này.

Cùng những tiếng hô vang sục sôi “Tôi là Fidel, bạn là Fidel, Fidel là cách mạng”, “Fidel, mãi mãi”, “Fidel, Fidel, nhân dân vững bước cùng người” của biển người trên Quảng trường.

Là những lời tri ân đầy cảm động của những người anh em, bạn bè từ khắp 5 châu: “Với ông, chúng tôi đã học được cách tin tưởng vào con người Mỹ Latinh mới” (Tổng thống Ecuador Rafael Corea), “Chúng ta từ biệt một Fidel của những người nghèo, những người khốn khó, bị áp bức và của những người không bao giờ đầu hàng, một Fidel của chúng tôi, của các bạn, một Fidel thuộc về cả nhân loại, một Fidel của lịch sử” (Thủ tướng Hi Lạp Alexis Tsipras), “Fidel đã sống như một người khổng lồ và sẽ đứng mãi trong lịch sử như một huyền thoại” (Chủ tịch Thượng viện Algeria Abdelkader Bansalah), “Fidel là một người khổng lồ trong thời đại của chúng ta” (Phó Chủ tịch Trung Quốc Lý Nguyên Triều), “Cuộc đời ông đại diện cho tấm gương của một người yêu nước chân chính” (Chủ tịch Duma quốc gia Nga Vyacheslav Volodin), “Chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng đồng chí Fidel sẽ sống mãi trong sự nghiệp Cách mạng chính nghĩa của nhân dân Cuba anh hùng và trong trái tim của các dân tộc anh em trên thế giới” (Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Thị Kim Ngân), “một lãnh tụ đã dậy chúng ta cách đấu tranh vì chủ quyền Nhà nước và phẩm giá của các dân tộc trên thế giới” (Tổng thống Bolivia Evo Morales), “Tổng tư lệnh! Nhiệm vụ đã hoàn thành!” (Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro), “Những lời nói rung động của Fidel vang vọng ngày hôm nay trên quảng trường này” (lời từ tạ của Chủ tịch Cuba Rául Castro).

Và Fidel không ra đi, vì ông đã là bất tử như lời nói của José Martí, Anh hùng Dân tộc Cuba vẫn được Fidel coi như người thầy tư tưởng của mình: “cái chết không phải là thật sự khi sự nghiệp đã hoàn thành” và “người ta sẽ không chết khi đã tạo ra sự sống”. Trong suốt cuộc đời mình, Fidel đã là Cuba, là những phẩm chất tinh túy tốt đẹp nhất của đất nước này, còn hôm nay, khi triệu con tim cùng chung một nhịp đập, Cuba chính là Fidel.

Lê Hà (Ghi nhanh tại Quảng trường Cách mạng, đêm 29/11/2016)