“Hiệu ứng Trump”, “ngưỡng mộ Putin” tạo làn gió mới tại nhiều quốc gia. Để có chiến thắng, các lực lượng chính trị phải tích cực hóa tác động từ Trump - Putin...

Nữ Thủ tướng Đức Angela Merkel đang bước vào giai đoạn nước rút trong cuộc đua tranh cho nhiệm kỳ thứ tư liên tiếp của mình. Theo tường thuật của báo Der Spiegel (Đức) ngày 25/11, trong cuộc phỏng vấn trên đài truyền hình công cộng ARD, bà Merkel cho biết vẫn còn nhiệt huyết và năng lượng để tiếp tục công việc. Tuy nhiên để được tiếp tục công việc bà Merkel có thách thức không nhỏ.

Cua chien thang cua ba Merkel duoc mo boi Trump va Putin? - Anh 1

Bà Merkel đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp tục nắm giữ và khẳng định quyền lực của mình

Thông tin từ báo Der Spiegel cho biết, hiện có khoảng 1/5 dân số Đức đang có tư tưởng theo khuynh hướng của chủ nghĩa dân túy cánh hữu và đây được xem là thách thức lớn nhất với bà Merkel. Để đảm bảo chiến thắng thì Thủ tướng Đức phải có chiến thuật thu hẹp thành phần này, hoặc chí ít là lôi kéo được thành phần này ngả về phía minh trong cuộc bầu cử sắp tới.

Trong khi đó, theo truyền thông Đức và truyền thông phương Tây thì chủ nghĩa dân túy trỗi dậy và phát triển mạnh mẽ trong thời gian gần đây tại các nước phương Tây là do “hiệu ứng Trump” từ cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Bên cạnh đó còn bị tác động bởi những chiến thắng chính trị của Putin cả trên chính trường Nga lẫn trên bàn cờ chính trị thế giới.

Do vậy, muốn chiến thắng thì bà Merkel phải làm sao hóa giải được ảnh hưởng trái chiều từ “hiệu ứng Trump” cũng như tác động tiêu cực từ những chiến thắng chính trị của ông Putin với quyền lực của bà. Điều đó chẳng khác nào cánh cửa chiến thắng của bà Merkel được mở bởi cặp đôi Trump – Putin. Có chủ quan quá không?

Tích cực hóa tác động từ Putin sẽ tạo lợi thế cho bà Merkel trong nước cờ mới

Dù nhiều người Đức mất niềm tin vào chính phủ khi sự lệch pha giữa chính sách của nhà nước Đức và chất lượng của người dân Đức chưa cho thấy sự đồng điệu, song đó không phải là rào cản lớn nhất đối với việc tái nhiệm của bà Merkel. Vấn đề nan giải nhất cho đương kim Thủ tướng Đức nắm ở sự phân hóa mạnh mẽ trong xã hội Đức.

Theo lịch sử chính trị thế giới từ thời cận đến hiện đại, nước Đức luôn là một quốc gia có vị thế và vai trò quan trọng trên bàn cờ chính trị thế giối, mà thể hiện rõ rệt nhất qua hai cuộc chiến tranh thế giới. Tuy nhiên, sau khi bại trận trong Đệ nhị Thế chiến, nước Đức đã bị tước bỏ phần lớn vai trò của mình với thế giới qua sự kiềm chế bởi một cơ chế quốc tế.

Điều đó đánh vào niềm kiêu hãnh của dân tộc Đức. Khi dư âm của cuộc chiến tranh thế giới đã lùi sâu vào dĩ vãng, nhất là khi nước Đức được tái thống nhất sau hơn 40 năm chia cắt thì niềm kiêu hãnh của người Đức đã trỗi dậy mạnh mẽ. Đặc biệt là với những thế hệ sinh ra sau khi nước Đức được tái thống nhất, khi hậu quả mà người Đức gây ra cho nhân loại chỉ còn trong sách vở.

Niềm kiêu hãnh bị kiềm chế khiến chủ nghĩa dân tộc cực đoan tại Đức phát triển mạnh mẽ trong thời gian gần đây. Những người theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan nhìn nhận vị thế của nước Đức không tương xứng với vai trò của nước Đức. Khi cơ chế kiềm chế mang tính quốc tế không dễ phá vỡ thì lực lượng cực đoan chọn tấn công vào hệ thống chính trị của nước Đức.

Cua chien thang cua ba Merkel duoc mo boi Trump va Putin? - Anh 2

Việc Tổng thống Putin khôi phục sức mạnh Nga và tạo ra vị thế lơn hơn cho nước Nga trên bàn cờ chính trị thế giới đã tạo ra hiệu ứng "ngưỡng mộ Putin" tại các quốc gia phương Tây

Khởi phát chỉ là những nhóm nhỏ, mà thường được gọi là phát xít mới, song khi sự thiệt thòi của người Đức, sự bất lực của nước Đức trong bàn cờ chính trị thế giới gia tăng, sự tổn với niềm kiêu hãnh của dân tộc Đức ngày càng lớn thì lực lượng cực đoan phát triển mạnh mẽ. Trong quá trình đấu tranh cho một nước Đức hùng mạnh, lực lượng cực đoan đã so sánh nước Đức với những thực thể chính trị khác. Và nước Nga thời hậu xô viết, nhất là từ khi ông Putin nắm quyền, có tác động rất lớn tới niềm kiêu hãnh của người Đức. Ông Putin được xem là người theo chủ nghĩa quốc gia, xem lợi ích dân tộc và chủ quyền quốc gia là nền tảng cho hành động và mục đích của việc thực thi quyền lực.

Khi nước Nga bị phương Tây cấm vận trong ván cờ Ukraine và nước Đức phải tham gia liên minh cấm vận trong vị thế bắt buộc đã làm tổn thương đến niềm kiêu hãnh của những người theo chủ nghĩa dân tộc Đức. Nhiều người Đức nhìn nhận họ phải đánh đổi lợi ích chỉ để phục vụ cho mục đích của người khác nên tỏ ra thất vọng.

Khi Putin hồi sinh sức mạnh Nga và tương kế tựu kế tạo ra vị thế cho nước Nga ngày càng lớn hơn trên bàn cờ chính trị thế giới thì hình ảnh của nhà lãnh đạo Nga dường như đã trở thành thần tượng của những người theo chủ nghĩa dân tộc Đức và các quốc gia châu Âu khác. Và đến lúc này sự “ngưỡng mộ Putin” đã trở thành vấn đề lớn đối với phương Tây.

Do vậy, để có chiến thắng chính trị, tạo ra ưu thế trong đời sống chính trị và đời sống xã hội thì lực lượng cầm quyền tại các quốc gia phương Tây, trong đó có Đức, phải tích cực hóa tác động từ hiệu ứng “ngưỡng mộ Putin”. Việc làm nhạt nhòa hình ảnh Putin lúc này sẽ tạo hiệu ứng ngược, do vậy phải thân thiện, thiện cảm với Putin. Sự đổi thay tại Mỹ hay tình hình chính trị tại Pháp đã và đang cho thấy rõ điều ấy.