Cứ “vô tư” dùng “chùa” rồi lại xin lỗi, liệu có phải là một giải pháp tốt khi việc dùng “cầm nhầm” tác phẩm cứ “đến hẹn lại lên”?

Mới đây, việc BTC cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2016 sử dụng ca khúc độc quyền của ca sỹ Thanh Duy mà không xin phép đã gây nhiều ồn ào. Cho dù, đến thời điểm này, đại diện BTC cuộc thi đã lên tiếng về vấn đề này nhưng nhiều người vẫn cho rằng, việc dùng “chùa” các sản phẩm nghệ thuật, văn hóa đang là vấn nạn trong nhiều lĩnh vực, nhất là giải trí , truyền hình.

Cứ “vô tư” dùng “chùa” rồi lại xin lỗi, liệu có phải là một giải pháp tốt khi việc dùng “cầm nhầm” tác phẩm cứ “đến hẹn lại lên”?

Việc dùng “chùa” sản phẩm nghệ thuật lại "nóng" khi mới đây, ca sỹ trẻ Thanh Duy đã chia sẻ trên trang cá nhân về việc BTC Hoa hậu Việt Nam 2016 sử dụng ca khúc mà anh sở hữu độc quyền mà chưa có sự xin phép, thỏa thuận nào.

Cụ thể, tại đêm Chung khảo Hoa hậu Việt Nam 2016 khu vực phía Nam diễn ra tại nhà hát Hòa Bình, TP HCM vào tối 12/6 vừa qua, khách mời Song Luân, Trương Nam Thành và Tùng Lâm đã thể hiện ca khúc Tonight – một sáng tác của Đại Nhân và Thăng Long dành riêng cho Thanh Duy Idol.

Cu vi pham ban quyen, dung 'chua' roi xin loi, lieu co hay? - Anh 1

Trương Nam Thành, Song Luân,Tùng Lâm thể hiện ca khúc Tonight của Thanh Duy. Ảnh: BTC

Nói về điều này, Thanh Duy bức xúc: “Duy được báo là chương trình Hoa hậu Việt Nam 2016 đã sử dụng ca khúc Tonight mà ca sỹ, nhạc sỹ Trần Đại Nhân cùng Trần Thăng Long sáng tác và Duy đang độc quyền ca khúc này. Bài hát này vừa được biểu diễn trực tiếp tại đêm thi tối nay của HHVN 2016 do ca sỹ khác hát. Bài hát được sử dụng Duy cũng vui thôi, nhưng thiết nghĩ Ban Tổ chức nên tôn trọng tác giả và ca sỹ độc quyền. Bên Duy chưa nhận được bất kì lời xin phép nào về việc sử dụng bài hát”.

Liên quan trực tiếp đến ồn ào này, Tổng đạo diễn của chương trình là ông Hoàng Nhật Nam đã lên tiếng với báo chí. Ông Hoàng Nhật Nam cho biết: “Khi xây dựng kịch bản, tôi cùng biên tập và Giám đốc âm nhạc Hồ Hoài Anh bàn bạc để chọn bài hát. Hầu như các bạn đều thích bài hát Tonight, vì nó rất phù hợp để làm chất liệu kết hợp trình diễn thi áo tắm. Tôi có nêu vấn đề tác quyền để cả ekip lưu tâm nhưng do thời gian quá gấp khi quyết định dựng ca khúc để phối mới nên đã xảy ra sự cố này”. Bên cạnh việc nhận trách nhiệm và phân trần về vụ việc, đạo diễn Hoàng Nhật Nam còn lên tiếng sẽ xin lỗi trực tiếp các ca sỹ và tác giả liên quan.

Đây không phải là lần đầu tiên việc dùng “chùa” được phát hiện ra. Vào tháng 3/2016, Đài Truyền hình Việt Nam - VTV bị tố cáo vi phạm bản quyền, VTV bị tạm khóa kênh trên You Tube làm nóng dư luận khi cuộc gặp với người khiếu nại VTV bị hủy bỏ. VTV bị tố rằng, đã dùng “chùa” hình ảnh trong clip Vietnam qua góc nhìn flycam của tác giả Bùi Minh Tuấn. Sau đó, VTV đã ra văn bản gửi xin lỗi đến tác giả.

Trước đó, VTV dính lùm xùm về tác quyền, khi họa sỹ Bùi Đình Thăng (tác giả truyện tranh Ba tôi) từng vượt 300km từ Nghệ An ra Hà Nội tìm gặp đại diện chương trình Quà tặng cuộc sống (phát sóng trên VTV3) vì sử dụng truyện tranh của anh để dựng thành phim mà chưa xin phép.

Thêm nữa, vào tháng 4 vừa qua, BTC chương trình Festival Huế 2016 cũng bị “tố” khi dùng hình ảnh minh họa chương trình áo dài không xin phép tác giả Lê Huy Hoàng Hải. Sau đó, BTC Festival Huế 2016 đã xin lỗi tác giả.

Cu vi pham ban quyen, dung 'chua' roi xin loi, lieu co hay? - Anh 2

BTC Festival Huế cũng từng xin lỗi tác giả vì dùng ảnh không xin phép

Một chuyên gia xã hội học đã đặt ra câu hỏi, nếu cứ vi phạm bản quyền, “vô tư” dùng chùa các sản phẩm nghệ thuật, giải trí xong rồi xin lỗi liệu có hạn chế được tình trạng vi phạm bản quyền của tác phẩm? Hiện nay có tình trạng cứ dùng “chùa” mà không xin phép, rồi đưa ra lời xin lỗi, kể cả bằng văn bản hay trực tiếp, công khai, thì người bị tố vi phạm có sửa sai hay tiếp tục tái phạm? Ai quản lý việc lần sau đơn vị ấy không vi phạm nữa? Hiện tại, chưa có chế tài nào đủ mạnh để hạn chế lời xin lỗi này. Nếu cứ dùng tác phẩm “chùa”, cứ thu tiền biểu diễn, tiền quảng cáo phát sóng, rồi khi tác giả lên tiếng thì xin lỗi là việc hành xử không văn minh.

Chia sẻ với PV Báo Người đưa tin , nhà văn, nhà biên kịch Chu Thơm cho biết: “Tôi thấy rằng, hiện nay câu xin lỗi được sử dụng nhiều quá nên bị “nhờn” và mất thiêng. Chính vì thế, nhiều đơn vị nghệ thuật, truyền thông cứ “ngang nhiên” cầm nhầm tác phẩm rồi không phải lo sợ bị pháp luật “sờ” đến vì đã có lời xin lỗi rồi. Tôi nghĩ, nên có một chế tài mạnh hơn lời xin lỗi. Để hạn chế những lùm xùm về việc vi phạm bản quyền, các đơn vị nghệ thuật nên cân nhắc, suy nghĩ kỳ trước khi dùng tác phẩm. Người Việt có câu “Miệng thế gian như làn sóng bể”, ngày xưa nhiều người rất ngại dư luận nói ra, nói vào, nhưng bây giờ, hình như nhiều người lại “thích” được nhắc đến, kể cả trong những lùm xùm bản quyền và scandal. Đây là xu hướng tâm lý không ổn và cần hạn chế lại”.

Cu vi pham ban quyen, dung 'chua' roi xin loi, lieu co hay? - Anh 3

Nhà biên kịch Chu Thơm

Nhà văn Chu Thơm cho biết thêm: “Cần xiết chặt các chế tài vi phạm bản quyền tác phẩm để hạn chế việc dùng chùa. Khi đó các vi phạm, thay vì bị xử lý hành chính là chủ yếu như bây giờ, sẽ được đẩy sang hướng hình sự cũng như tăng mức phạt thì mới răn đe được các vụ vi phạm khác. Thời gian qua, các vụ như VTV bi phạm bản quyền, Festival Huế 2016, rồi chương trình Hoa hậu Việt Nam đều có chuyện dùng tác phẩm của người khác mà không hỏi ý kiến, rồi xin lỗi nhưng chưa được giải quyết triệt để, chỉ hai bên có “lời qua tiếng lại” với nhau rồi… lại thôi. Dư luận cũng rất mong muốn các cơ quan quản lý văn hóa vào cuộc mạnh tay để hạn chế tối đa những lời xin lỗi theo phong trào…”.

Lạc Thành