Ghi chép của phóng viên Báo Nhân Dân Cách nhau nửa vòng trái đất, nhưng hai tiếng Cu-ba từ lâu đã rất đỗi thân thuộc trong lòng mỗi người Việt Nam. Đặt chân đến Thủ đô La Ha-ba-na sau chặng bay dài, nhưng mọi thành viên trong Đoàn tháp tùng Chủ tịch nước Trần Đại Quang thăm chính thức Cộng hòa Cu-ba dường như quên hết mệt mỏi, không chỉ bởi bầu không khí thoáng đãng, trong lành đầy nắng và gió biển Ca-ri-bê, mà còn bởi tình cảm hết sức ấm áp, chân thành mà phía bạn dành cho Đoàn, khiến mọi người đều có cảm giác như trở về nhà.

Cu-ba, xa ma gan - Anh 1

Thành phố kỳ quan thế giới

Năm 2014, cùng với sáu thành phố khác, Thủ đô La Ha-ba-na của Cu-ba được Tổ chức New7Wonders của Thụy Sĩ vinh danh là thành phố kỳ quan của thế giới. Có nhiều lý do để La Ha-ba-na được vinh danh, trong đó có việc thành phố đã bảo tồn và gìn giữ khá tốt các di tích lịch sử, các khu phố cổ. Du khách đến La Ha-ba-na không thể không đến thăm các pháo đài cổ bên bờ biển, chứng kiến màn bắn đại bác vào đúng 9 giờ tối hằng ngày, báo hiệu giờ đóng cửa pháo đài. Những khu phố cổ ở đây cũng được bảo tồn gần như nguyên vẹn, thu hút khá đông khách du lịch đến tản bộ, thư giãn và thưởng thức món đồ uống nổi tiếng được pha chế từ rượu mía Cu-ba.

La Ha-ba-na còn đặc sắc bởi những chiếc xe ô-tô cổ. Trên đường phố, rất nhiều xe ô-tô cũ, có nhiều chiếc được sản xuất từ những năm nửa đầu thế kỷ trước. Những chiếc xe mui trần Cadillac còn nguyên phiên bản đầu tiên. Du khách đến Cu-ba rất thích thú khi được dạo vòng quanh thành phố trên xe cổ, hoặc đơn giản chỉ là chụp một vài tấm ảnh bên những mẫu xe từng là niềm mơ ước. Anh Lê Vũ Hà, Trưởng cơ quan thường trú TTXVN tại Cu-ba cho biết, có những chiếc xe cổ ở đây được trả giá tới hàng triệu USD. Tuy nhiên, vừa qua, Chính phủ Cu-ba đã chủ trương cấm xuất khẩu xe cũ, để bảo tồn nét văn hóa đặc sắc này, như một phần làm nên nét đẹp, nét cổ kính của La Ha-ba-na.

Mãi vun đắp cho mối quan hệ keo sơn, gắn bó

Ngay khi đến La Ha-ba-na, Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Phu nhân cùng một số thành viên cấp cao của Đoàn Việt Nam đã đến chào Lãnh tụ Cách mạng Cu-ba Phi-đen Ca-xtơ-rô, người bạn lớn của Việt Nam, người đã cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nền móng cho mối quan hệ anh em truyền thống đặc biệt giữa hai nước suốt gần 60 năm qua. Người Việt Nam không bao giờ quên hình ảnh đồng chí Phi-đen Ca-xtơ-rô giương cao lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền nam Việt Nam tại cao điểm 241 vừa được giải phóng ở Quảng Trị tháng 9-1973, cũng như câu nói bất hủ “Vì Việt Nam, Cu-ba sẵn sàng hiến dâng cả máu mình”. Một câu nói đã gói gọn tình cảm, sự gắn bó, sẻ chia mà Cu-ba dành cho Việt Nam trong những năm tháng ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ngoài chuyến thăm đặc biệt đó, đồng chí Phi-đen còn có hai lần nữa thăm Việt Nam, để lại nhiều tình cảm và ấn tượng đối với người dân Việt Nam. Gặp Chủ tịch nước Trần Đại Quang, đồng chí Phi-đen rất xúc động khi nhắc lại những kỷ niệm hết sức sâu sắc đối với Việt Nam. Chủ tịch nước Trần Đại Quang khẳng định, lãnh đạo và nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ và đánh giá cao công lao, đóng góp to lớn của đồng chí Phi-đen vào việc thiết lập, vun đắp và phát triển mối quan hệ đoàn kết anh em và hợp tác toàn diện giữa hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước Việt Nam - Cu-ba.

Cũng như với mỗi người dân Việt Nam, hình ảnh Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô đã trở nên hết sức thân thuộc, với mỗi người dân Cu-ba, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng thật gần gũi, gắn bó. Giữa Thủ đô La Ha-ba-na, có một khuôn viên trang trọng dành đặt Đài Tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nơi đây đã trở thành điểm đến hằng ngày của nhiều người dân La Ha-ba-na. Từng khóm cây, thảm cỏ trong khuôn viên đều được chăm sóc một cách tỉ mỉ, chu đáo, cho thấy tình cảm và sự trân trọng của người dân Cu-ba đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Biết tin Chủ tịch nước Trần Đại Quang đến đặt hoa tại Đài Tưởng niệm Bác Hồ, rất đông người dân La Ha-ba-na đã cùng đến để bày tỏ tình cảm, sự ngưỡng mộ đối với vị lãnh tụ vô vàn kính yêu của nhân dân Việt Nam - Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chủ tịch nước Trần Đại Quang và các thành viên trong Đoàn đã hết sức cảm động trước những tiếng hô không ngớt của đông đảo học sinh và người dân: “Vi va Việt Nam”. Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã cùng các cháu thiếu nhi Cu-ba, hát vang câu hát “Việt Nam - Hồ Chí Minh” trong bài hát “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng” mà rất nhiều thiếu nhi Cu-ba đã thuộc lời.

Tại Cu-ba và nhất là tại Thủ đô La Ha-ba-na có rất nhiều địa danh, trường học mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng của Việt Nam như: Nguyễn Văn Trỗi, Võ Thị Thắng… Đến thăm Trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi ở Thủ đô La Ha-ba-na, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã lặng người xúc động khi các em học sinh diễn hoạt cảnh thể hiện khí phách hiên ngang của Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi trước họng súng của quân thù trên pháp trường. Những tràng vỗ tay không ngớt, cùng những tiếng hô vang: “Việt Nam, Việt Nam”, “Việt Nam - Cu-ba” của các em học sinh tiểu học Trường Nguyễn Văn Trỗi khiến cả sân trường rộn rã niềm vui khi mối quan hệ sắt son giữa hai dân tộc đã và đang được thế hệ tương lai trân trọng, tiếp nối.

Nói chuyện với lãnh đạo ngành giáo dục Cu-ba, cán bộ và thầy giáo, cô giáo trường Nguyễn Văn Trỗi, đại diện Trường Bác Hồ và Trường Võ Thị Thắng, Chủ tịch nước Trần Đại Quang khẳng định, việc đặt tên những người anh hùng của Việt Nam cho các trường học tại Cu-ba thể hiện tình cảm hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cu-ba, giúp cho các thế hệ trẻ Việt Nam - Cu-ba ý thức rõ hơn truyền thống cách mạng, tình đoàn kết keo sơn của hai dân tộc. Khẳng định tình hữu nghị đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Cu-ba là tài sản vô giá của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước, Chủ tịch nước Trần Đại Quang mong muốn các thầy giáo, cô giáo tiếp tục chăm lo, dạy dỗ để thế hệ trẻ hai nước tiếp tục kế thừa, gìn giữ phát huy, để tình hữu nghị giữa hai dân tộc sẽ mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.

Lễ đón chính thức Chủ tịch nước Trần Đại Quang được tổ chức tại Cung Cách mạng ở Thủ đô La Ha-ba-na, do Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cu-ba, Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Cu-ba Ra-un Ca-xtơ-rô chủ trì. Cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra trong bầu không khí tràn đầy tình đồng chí, anh em, hiểu biết và tin cậy lẫn nhau. Hai vị Chủ tịch nhất trí đánh giá truyền thống quan hệ đặc biệt Việt Nam - Cu-ba thời gian qua tiếp tục đạt được những bước phát triển mới và tích cực trên tất cả các lĩnh vực, thể hiện qua kết quả đạt được trong các chuyến thăm lẫn nhau của lãnh đạo và các cấp, ngành hai nước, các cơ chế hợp tác song phương được duy trì thường xuyên và ngày càng hiệu quả; quan hệ hợp tác trên các lĩnh vực an ninh - quốc phòng và đối ngoại tiếp tục được củng cố và tăng cường. Hai lãnh đạo nhất trí cho rằng, hai nước còn rất nhiều tiềm năng và không gian hợp tác có thể khai thác, nhất là trên các lĩnh vực kinh tế - thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến và sản xuất hàng tiêu dùng, năng lượng, y - dược và giáo dục - đào tạo, nhằm phục vụ ngày càng đắc lực công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mỗi nước.

Trong bối cảnh tiềm năng và không gian hợp tác giữa hai nước còn rất lớn, nhất là về kinh tế, diễn đàn hợp tác kinh tế Việt Nam - Cu-ba được tổ chức lần này được đánh giá là sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác nhiều mặt, nhất là hợp tác về kinh tế giữa hai nước. Diễn đàn đã thu hút đông đảo các doanh nhân hai nước tham gia. Phát biểu ý kiến trước các nhà doanh nghiệp hai nước, Chủ tịch nước Trần Đại Quang cho biết, lãnh đạo hai nước nhất trí duy trì thường xuyên, linh hoạt và tiếp tục nâng cao hiệu quả cơ chế Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác kinh tế - thương mại và khoa học - kỹ thuật; hoàn thiện hành lang pháp lý song phương, trong đó tích cực đàm phán, sớm ký kết Hiệp định Thương mại mới, thay cho Hiệp định ký năm 1996, bảo đảm phù hợp với tình hình mới và khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế hợp tác của cả hai nước.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước và nhân dân hai nước luôn kỳ vọng và mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam, Cu-ba tiếp tục phát huy tinh thần chủ động và sáng tạo, nhạy bén nắm bắt thời cơ, vận hội mới nhằm khai thác hiệu quả những tiềm năng hợp tác kinh tế - thương mại và đầu tư to lớn giữa hai nước; đồng thời, hỗ trợ lẫn nhau tiếp cận, thâm nhập thị trường hai khu vực Đông - Nam Á và Mỹ la-tinh - Ca-ri-bê...

Tích cực góp phần đưa quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Cu-ba ngày càng phát triển sâu rộng, thiết thực và hiệu quả, làm phong phú hơn nữa mối quan hệ hữu nghị truyền thống đặc biệt, vốn đã trở thành tài sản vô giá của hai dân tộc.

Chuyến thăm chính thức Cộng hòa Cu-ba của Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã kết thúc tốt đẹp, góp phần thắt chặt mối quan hệ hữu nghị truyền thống đặc biệt giữa hai nước. Lúc chia tay, anh bạn đồng nghiệp Cu-ba cho tôi xem bức ảnh những em nhỏ Cu-ba thật hồn nhiên, ngây thơ, lưu luyến, cứ muốn hát mãi cho Chủ tịch nước Trần Đại Quang nghe những bài hát về Việt Nam. Nhìn những cánh tay nhỏ nhắn đưa lên, những nụ cười trong trẻo, đầy tin tưởng của các em, chúng tôi cảm nhận được một tình cảm thật gần gũi, thiêng liêng.