(ANTĐ) - Tổng cục Thống kê hôm qua (24-3) đã công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 3-2011 tăng 2,17% so với tháng trước, mặc dù thấp hơn dự báo tăng 2,2% nhưng quý I năm nay, CPI vẫn lên mức 6,12% so với tháng 12-2010. Khoảng cách đến ngưỡng chỉ tiêu lạm phát trong năm nay còn rất hẹp.

Từ đầu năm đến nay, CPI vận động theo chiều hướng tăng liên tục. Cụ thể, tháng 1-2011, CPI tăng 1,74%; tháng 2-2011 CPI tăng 2,09% và đến tháng 3 này, CPI tăng ở mức 2,17%. Điểm bất thường ở đây chính là việc kể từ năm 1995 đến nay, CPI tháng 3 luôn tăng thấp hơn so với mức tăng của tháng 2 nhưng năm nay, CPI tháng 3 lại cao hơn. Nếu như những năm trước, tháng 1 và tháng 2 rơi vào dịp Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu dùng tăng cao thúc đẩy giá cả tăng, đến tháng 3 giá cả “hạ nhiệt” thì năm nay, CPI tháng 3 lại chịu tác động lớn của việc điều chỉnh giá xăng dầu, điện, than, tỷ giá… Những năm trước, các mặt hàng này vẫn được điều chỉnh tăng giá sau tết nhưng biên độ tăng nhỏ hơn năm nay nên tác động đến giá cả ít hơn. Nếu tính trong tương quan so sánh với các tháng 3 kể từ năm 1995 trở lại đây thì mức tăng CPI tháng 3 năm nay chỉ thấp hơn tháng 3-2008 (năm có CPI bình quân cả năm tăng tới gần 23% so với năm 2007). Và kể từ tháng 5-2008 (tháng có mức tăng CPI 3,91%) thì tháng 3-2011 xếp ở vị trí thứ hai. Trong tháng, cả 11 nhóm hàng hóa, dịch vụ tính CPI đều tăng. Chịu ảnh hưởng trực tiếp của đợt tăng giá xăng dầu hồi cuối tháng 2 vừa qua, chỉ số giá nhóm giao thông tăng mạnh nhất, 6,69% so với tháng trước. Và do tác động “dây chuyền” nên nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng cũng tăng thêm 3,67%; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 1,98%; nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 1,22%; nhóm may mặc, mũ nón, giày dép thêm 1%; nhóm đồ uống thuốc lá tăng 0,88%, thuốc và dịch vụ y tế tăng 0,71%... Chỉ số giá nhóm giáo dục vẫn tiếp tục tăng trong tháng này thêm 0,9%; nhóm văn hóa, giải trí và du lịch cũng tăng 0,98% do tính thời vụ. Không có nhóm hàng hóa, dịch vụ nào giảm giá trong tháng. Bên cạnh đó, từ cuối năm 2010 đến nay, cung tiền, tín dụng tăng trở lại và cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, đây có thể là một trong những nguyên nhân gây tăng giá đột biến ở tháng 3 này. Như vậy, đến hết quý I-2011, CPI cả nước đã tăng thêm 6,12% so với tháng 12-2010. Khoảng cách đến chỉ tiêu lạm phát theo kế hoạch 7% của cả năm nay chỉ còn rất ngắn, gây sức ép nặng nề lên việc điều hành kinh tế trong 9 tháng còn lại của năm. Đây là nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế bởi 9 tháng còn lại của năm nay, “ngưỡng” CPI chỉ tăng thêm 0,88% nữa là điều không thể. Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) Nguyễn Tiến Thỏa không ít lần nhắc tới điều này dù ông Thỏa khẳng định, các bộ, ngành vẫn cố gắng thực hiện chỉ tiêu. Tuy nhiên, CPI cả năm nay sẽ tăng thêm như thế nào vẫn còn có những dự báo dè dặt, bởi Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24-2 của Chính phủ về những giải pháp chủ yếu tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội đã bắt đầu phát huy tác dụng. Chính phủ yêu cầu thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ và linh hoạt, phối hợp hài hòa với chính sách tài khóa. Các ngân hàng thực hiện chủ trương thắt chặt tín dụng, giảm cho vay tín dụng ở khu vực phi sản xuất. Hiểu một cách đơn giản, lạm phát là tiền nhiều hơn hàng nên các biện pháp giảm cung tiền nêu trên sẽ có tác dụng trong thực tế. Bên cạnh đó, Chính phủ cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiết kiệm chi thêm 10% trong 9 tháng còn lại; tạm dừng trang bị ô tô, điều hòa nhiệt độ, thiết bị văn phòng mới; giảm chi phí điện, nước, điện thoại, văn phòng phẩm, xăng dầu… Triển khai thực hiện Nghị quyết này, Bộ KH-ĐT ngay lập tức đã thành lập các đoàn kiểm tra các dự án sử dụng ngân sách Nhà nước, cắt giảm đầu tư ở các dự án không hiệu quả. Theo ông Vũ Tuấn Anh - Viện Kinh tế Việt Nam, Chính phủ cần giám sát chặt chẽ vốn đầu tư công này và chỉ nên tập trung xây dựng dứt điểm và đồng bộ một số công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm; Hỗ trợ (trong khuôn khổ thể chế kinh tế thị trường) một số ngành, lĩnh vực, dự án mũi nhọn có tác động lan tỏa về mặt công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Về mặt thị trường, giá của hầu hết các mặt hàng đã đi vào ổn định. Thậm chí, mặt hàng thép xây dựng đã giảm giá mạnh sau nhiều lần tăng giá từ đầu năm đến nay. Kiềm chế tăng giá do yếu tố tâm lý cũng đang có chiều hướng tích cực hơn. Những động thái này hé mở về khả năng CPI sẽ tăng chậm lại trong các tháng sắp tới.