Công ty Xi măng Vicem Bút Sơn (nhãn hiệu Quả địa cầu, hàm ý chất lượng và dịch vụ quốc tế) là đơn vị sản xuất xi măng thuộc Tổng Công nghiệp Xi măng Việt Nam, sản lượng 3 triệu tấn/năm. Sự ra đời và phát triển của Xi măng Bút Sơn đã đáp ứng yêu cầu cung cấp xi măng xây dựng đất nước, giải quyết việc làm và góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của địa phương (Hà Nam) và các tỉnh vùng lân cận. Do đặc thù sản xuất xi măng có sử dụng nhiều nguyên, nhiên liệu (đá vôi, đá sét, quặng sắt, than, dầu, phụ gia…), đồng thời quy trình sản xuất trải qua nhiều công đoạn như: nghiền, đồng nhất, nung ở nhiệt độ cao…, tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát tán bụi, khí thải, và tiếng ồn ra môi trường nên nhiều năm qua, Công ty đã đặc biệt quan tâm và tích cực áp dụng nhiều giải pháp chuyên môn, kỹ thuật nhằm giảm thiểu tác động đến môi trường và hướng sản xuất thân thiện hơn.

Được biết, Xi măng Bút Sơn có hai dây chuyền sản xuất: dây chuyền 1 sử dụng công nghệ tiên tiến của Pháp do hãng Technip – Cle cung cấp (công suất thiết kế 1,4 triệu tấn xi măng/năm, hoạt động từ năm 1997). Dây chuyền 2 công nghệ Nhật Bản, hãng Kawashaki cung cấp (công suất thiết kế 1,6 triệu tấn/năm, hoạt động từ năm 2010). Mặc dù công nghệ sản xuất hiện đại nhưng trong quá trình đập nghiền, phối trộn nguyên liệu, nung, nghiền Clinker, đóng bao, vận chuyển vật tư, xi măng… vẫn không thể tránh khỏi phát tán bụi, khói và tiếng ồn. Để giảm thiểu tác động trên, Công ty đã áp dụng nhiều biện pháp quyết liệt nhằm bảo vệ môi trường chung.

Theo tài liệu báo cáo và qua thực tế cho thấy: trước khi đầu tư xây dựng, nhà máy đã có các Phương án đánh giá tác động môi trường (ĐTM) được các cơ quan, bộ, ban ngành chức năng xem xét, phê duyệt, cấp giấy chứng nhận. Công ty đã luôn thực hiện tốt các quy định của pháp luật về môi trường. Hàng quý, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Nam đều tiến hành quan trắc môi trường đo đánh giá tác động môi trường; nồng độ khí thải sau xử lý tại ống khói lò nung, trạm nghiền và các điểm phát tán bụi khác, các chỉ tiêu NO 2 , CO, SO 2 , bụi lơ lửng trong không khí, độ ồn… đều nằm trong tiêu chuẩn cho phép; có sổ đăng ký chủ nguồn thải chất thải nguy hại; có ký hợp đồng thu gom, xử lý chất thải nguy hại, rác thải thông thường với các đơn vị chuyên trách xử lý theo chuyên ngành… Công ty đang áp dụng và duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2008, hệ thống quản lý môi trường ISO 14001:2004, thực hiện định kỳ hàng tháng đánh giá và kiểm tra công tác bảo vệ môi trường, kịp thời xử lý tình huống phát sinh, không để gây ô nhiễm.

Cong ty Xi mang Vicem But Son: No luc huong den san xuat than thien moi truong - Anh 1

Các giải pháp công trình

Hướng tới sản xuất thân thiện với môi trường, những năm qua Công ty luôn chú trọng đầu tư cải tiến, phát huy sáng kiến kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, cải thiện điều kiện làm việc và xử lý tốt về môi trường. Đã đầu tư hơn 30 tỷ đồng nâng cấp hệ thống máy móc thiết bị, trong đó ưu tiên các thiết bị có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường như: đầu tư cải tạo (quy mô lớn) các lọc bụi tĩnh điện; lắp mới thêm các lọc bụi tay áo; đầu tư hệ thống phân tích khí hiện đại; cải tiến, thay mới vòi đốt cho lò nung; thuê chuyên gia nước ngoài đưa ra các giải pháp công nghệ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm lượng phát thải; cải tạo các khu vực làm việc, đường nội bộ…, qua đó đã kiểm soát được môi trường và nồng độ khí thải ra môi trường đạt tiêu chuẩn cho phép.

Cải tạo các khu vực làm việc, đường nội bộ; trang bị các thiết bị, dụng cụ, xe chuyên dụng thu gom xử lý chất thải, xe phun nước; biên chế một đội ngũ chuyên trách công tác môi trường (Phòng An toàn – Môi trường và Bảo vệ). Dọc các tuyến đường vận chuyển, khu vực kho bãi, bến cảng (những nơi có phát tán bụi) được phun nước chống bụi; vật liệu rơi vãi được tổ vệ sinh công nghiệp thu gom quét dọn thường xuyên; các phương tiện vận chuyển đảm bảo chở đúng trọng tải cho phép, được che chắn phủ bạt kín hàng khi lưu thông và thực hiện đúng quy trình kỹ thuật bốc rót, vận tải hàng xuống phương tiện theo qui định. Hệ thống công trình mương, rãnh dẫn nước thải, bể xử lý nước tuần hoàn được củng cố và tăng cường bảo trì, nạo vét đảm bảo luôn hoạt động bình thường. Thực hiện tốt các biện pháp kỹ thuật trong khai thác đá vôi đá sét an toàn, tránh ảnh hưởng đến môi trường và cộng đồng dân cư xung quanh; phục hồi môi trường tại các khu mỏ đã khai thác theo đúng quy định… Dự kiến năm 2017 Công ty sẽ tiên phong đi đầu trong việc lắp đặt hệ thống quan trắc môi trường online tự động để truyền dữ liệu về Sở TNMT tỉnh và cập nhật thông tin trên bảng điện tử đặt tại khu vực nhà máy nhằm công khai các thông số môi trường cho nhân dân biết và giám sát hoạt động của Công ty tránh sự hiểu nhầm đáng tiếc như thời gian qua.

Các giải pháp phi công trình

Đi đầu là công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến kiến thức pháp luật nhằm nâng cao nhận thức cho toàn thể người lao động về công tác bảo vệ môi trường. Tiếp đến là trang bị đầy đủ cho người lao động các phương tiện bảo hộ cá nhân. Duy trì các hoạt động về vệ sinh công nghiệp trên mọi khu vực sản xuất, lưu thông và tăng cường trồng mới, chăm sóc cây xanh cây cảnh tạo cảnh quan, bóng mát, hạn chế phát tán bụi ra môi trường. Các giải pháp này cùng với đầu tư công trình đã thực sự đem lại hiệu quả trong công tác bảo vệ môi trường, giảm phát tán bụi, tiếng ồn ảnh hưởng đến môi trường chung. Ống khói lò nung luôn nhả khí sáng trong, những tán cây trong khuôn viên thêm xanh tươi hơn và mặt đường, khuôn viên trong nhà máy nhờ bàn tay công nhân đã trở nên thân thiện với con người.

Trao đổi với phóng viên, ông Trương Quốc Huy – Tổng Giám đốc Công ty cho biết: Xi măng Bút Sơn nằm trong khu công nghiệp khai thác chế biến khoáng sản của tỉnh Hà Nam có xen kẽ dân cư, cũng vì thế mà yêu cầu về môi trường đặt ra cho Công ty rất khắt khe. Chúng tôi một mặt đã áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ để hướng sản xuất thân thiện môi trường; mặt khác đã đề cao vai trò, trách nhiệm thực hiện an sinh xã hội đối với người lao động và cộng đồng; coi trách nhiệm bảo vệ môi trường là tiền đề và ưu tiên hàng đầu tạo đòn bẩy, động lực cho sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp. Những năm qua, Công ty đã tham gia cùng các đơn vị trong Tổng Công ty thực hiện Chương trình 30a của Chính phủ, xóa nhà tranh vách đất tại các huyện nghèo trên toàn quốc; thực hiện tốt các công tác xã hội, từ thiện nhân đạo, uống nước nhớ nguồn…, qua đó đã tạo dựng mối quan hệ tốt với nhân dân các địa phương, góp phần nâng cao giá trị thương hiệu Vicem Bút Sơn, sản lượng tiêu thụ năm 2015 tăng hơn 16%, 6 tháng đầu năm 2016 tăng hơn 40% so với cùng kỳ; lợi nhuận tăng từ 122 tỷ đồng (năm 2014) lên 148 tỷ đồng (năm 2015) và dự kiến đạt trên 200 tỷ đồng trong năm nay.

Có thể thấy Xi măng Vicem Bút Sơn đã có sự quan tâm đầu tư cho môi trường từ việc ngăn chặn tận gốc nguồn phát tán bụi (giải pháp công trình), đến kiểm soát từ “trên ngọn” (Giải pháp phi công trình). Đây thực sự là những bước đi vững chắc hướng đến phát triển bền vững. Với những bước đi này, nhất định Công ty sẽ sớm đạt được mục tiêu đề ra là trở thành nhà sản xuất, cung ứng xi măng có uy tín với chế độ dịch vụ hàng đầu Việt Nam.

Nguyễn Quân