Trung tâm văn hóa thể thao (VHTT) xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang (TP Đà Nẵng), tổng vốn đầu tư 4,794 tỷ đồng, khởi công tháng 8/2015, hoàn thành đưa vào sử dụng tháng 4/2016, nhưng hiện đã ngừng hoạt động, đắp chiếu, do hư hỏng, xuống cấp...

Cong trinh vua dua vao su dung da hu hong - Anh 1

Đơn vị thi công đang gia cố tại vết nứt dầm và sa nô Nhà văn hóa xã Hòa Liên

Kỳ vọng bao nhiêu, thất vọng bấy nhiêu

Công trình do Cty TNHH Thiết kế xây dựng Gia Viên thiết kế; Sở Xây dựng Đà Nẵng thẩm định, phê duyệt thiết kế - dự toán và giao cho Sở Văn hóa- Thể thao TP Đà Nẵng làm chủ đầu tư, kiêm quản lý điều hành. Công trình xây dựng trên diện tích 2.533 m2, tại địa phận thôn Quan Nam 3, xã Hòa Liên, sát đường ĐT 601, được UBND TP Phê duyệt tại Quyết định 2932/QĐ- UBND ngày 21/5/2015, trên cơ sở đề xuất của Sở VH- TT và Viện Quy hoạch xây dựng Đà Nẵng.

Với tổng vốn đầu tư 4,794 tỷ đồng, Trung tâm VHTT xã Hòa Liên bao gồm các hạng mục: khối nhà 1 tầng, tức Nhà văn hóa xã Hòa Liên, diện tích sàn xây dựng 580 m2, kết cấu khung bê tông cốt thép M250, mái dán ngói trang trí, tường xây gạch không nung… để bố trí hội trường đa năng, sân khấu, phòng sinh hoạt người cao tuổi, phòng quản lý, nhà vệ sinh…Các hạng mục phụ trợ gồm sân nền rộng 1.400 m2, trong đó có khu vui chơi của trẻ em 134 m2, tường rào cổng ngõ…

Vừa đưa vào sử dụng, Nhà văn hóa xã Hòa Liên đã bị hư hỏng, tường, se nô bị nứt nhiều chỗ, nền sụt lún. Để công trình kịp đưa vào sử dụng, đơn vị thi công đã gia cố những vị trí bị nứt, lún. Tháng 4/2016, chủ đầu tư và các đơn vị liên quan đã tổ chức khánh thành đưa Trung tâm VHTT xã Hòa Liên vào sử dụng.

Đưa vào sử dụng chưa lâu, công trình trị giá gần 5 tỷ đồng này tiếp tục xuống cấp rất nghiêm trọng. Từ phản ánh, cơ quan chức năng đã vào cuộc kiểm tra. Qua đó, xác định, sự phản ánh của nhân dân là đúng. Để đảm bảo an toàn, UBND huyện Hòa Vang đã yêu cầu ngừng hoạt động Trung tâm VHTT này, tìm giải pháp khắc phục.

Cong trinh vua dua vao su dung da hu hong - Anh 2

Tường nhà bị nứt

Tại thời điểm này, tường nhà bị nứt hàng chục vết to, mặc dù trước đó, đơn vị thi công đã gia cố trém trét. Nguy hại hơn, một số dầm bê tông chịu lực và sàn se nô đúc bằng bê tông cốt thép cũng bị nứt, nước thẩm qua dầm. Nền nhà bị sụt lún, một số nơi vỡ toác. 2 bên bậc lên xuống, vết nứt có thể đút lọt ngón tay. Kết cục là nơi sinh hoạt cộng đồng, vui chơi của trẻ em, các hoạt động VHTT nay của đóng ỉm ỉm, vắng ngắt không một bóng người.

Vì đâu nên nỗi?

Nguyên nhân nào, công trình xây vừa đưa vào sử dụng đã xuống cấp nghiêm trọng đến vậy? Báo cáo số 181/ BC- SVHTT về tình hình đầu tư và liên quan đến sự cố lún, nứt công trình Trung tâm VHTT xã Hòa Liên, do PGĐ Sở VHTT, Nguyễn Hữu Chiến ký nêu rõ do địa chất tại khu vực xây dựng công trình yếu, đất san nền cao trình 2,3 đến 3,2 mét dẫn đến lún sụt; tường xây gạch không nung, loại vật liệu mới gây nứt tường.

Lãnh đạo đơn vị thi công cho rằng: vị trí xây dựng Nhà văn hóa xã Hòa Liên vốn là bàu nước của địa phương. Qua khảo sát địa chất tại đây có lớp bùn sét nhão sâu 15,3m. Công trình xây dựng trên nền đất cao hơn 3m, san lấp chưa lâu. Hơn nữa, công trình hoàn tất vội vã; một số hạng mục như dầm, trụ, sê nô đúc bê tông cốt thép, yêu cầu phải đủ thời gian để bê tông đảm bảo độ cứng cần thiết, song do đẩy nhanh tiến độ kịp hoàn thành, nên chưa đảm ứng yêu cầu thiết kế.

Ông Ngô Văn Một, ngoài 50 tuổi, thợ cơ khí, nhà sát công trình, người thường xuyên theo dõi việc thi công công trình này cho rằng: Nói công trình xây trên nền đất yếu dẫn đến sụt lún, nứt chỉ là sự biện hộ khó chấp nhận. Ở Hòa Liên này, sau giải tỏa, đa số nhà dân xây dựng trên vùng tái định cư, nơi mà mặt bằng san lấp trên đất ruộng cao 2-3 m, thế mà nhà xây 3-4 tầng đâu có lún, nứt. Trong khi đó, Nhà văn hóa xã Hòa Liên chỉ 1 tầng, nói đúng hơn là nhà cấp 4.

Cong trinh vua dua vao su dung da hu hong - Anh 3

Móng, tường của công trình bị nứt

Tại đó, móng của công trình là cọc bê tông đóng sâu cả chục mét, còn nhà dân không ai đủ kinh phí để làm điều này. Nói xây gạch không nung gây nứt tường chưa hẳn đúng. Thử hỏi, trên địa bàn xã Hòa Liên, hoặc rộng hơn là huyện Hòa Vang này biết bao công trình xây loại gạch đó.

Người thợ cơ khí dạn dày kinh nghiệm này mạnh dạn nêu ra 3 nguyên nhân chủ yếu làm công trình nhanh xuống xấp. Một là đơn vị thi công chưa có kinh nghiệm. Tay nghề đội thợ còn non. Việc giám sát của kỹ thuật và lãnh đạo đơn vị này chưa sâu sát thường xuyên, công việc chủ yếu khoán trắng cho thợ, trong khi thợ không chỉ tay nghề yếu mà trách nhiệm đối với công trình hạn chế.

Hai là công trình có nhiều đơn vị, nào là thiết kế, tư vấn giám sát, quản lý điều hành…cả một đội ngũ kỹ sư đông đảo, song người tâm huyết với công trình không nhiều. Họ đến chỉ ngó qua rồi đi. Nói đúng hơn, vai trò trách nhiệm của các đơn vi liên quan chưa cao.

Ba là, dứt khoát có tham nhũng tiêu cực trong công trình này. Đơn vị thi công trúng thầu với giá thấp (giảm thầu hơn 25% giá trị được phê duyệt). Không những vậy, quá trình thực hiện họ còn phải chung chi cho đủ đối tượng. Nói đúng hơn, trong giá trị trúng thầu ấy, mỗi bên liên quan cấu một ít, làm cho kinh phí thực đưa vào công trình giảm, chất lượng không đảm bảo.

Ai chịu trách nhiệm trước công trình Trung tâm VHTT xã Hòa Liên bị hư hỏng? Câu hỏi này đến nay vẫn chưa có lời đáp. Ngày 8/8/2016, UBND huyện Hòa Vang đã báo cáo UBND TP về tình hình hư hỏng tại công trình. Ngày 26/8/2016, Thành ủy Đà Nẵng có Công văn số 580/ CV-TU gửi Ban cán sự đảng UBND TP, UBND TP.

Công văn nêu rõ: Thường trực Thành ủy đề nghị Ban cán sự đảng UBND TP chỉ đạo UBND TP giao các sở ngành chức năng kiểm tra, xác định nguyên nhân lún, nứt công trình Trung tâm VHTT xã Hòa Liên và đề xuất biến pháp khắc phục. Trên cơ sở đó xác định trách nhiệm các đơn vị, cá nhân có liên quan và có hình thức xử lý kỷ luật theo quy định, báo cáo kết quả về Thường trực Thành ủy trong tháng 9/2016.

Chỉ đạo là vậy, song đến nay tháng 9 đã trôi qua, nguyên nhân hư hỏng, trách nhiệm cụ thể từng đơn vị, cá nhân vẫn chưa được xác định.

Phải nói rằng, ít công trình nào triển khai trong điều kiện mặt bằng, thời tiết thuận lợi; thiết kế, thẩm định thiết kế chu đáo; tư vấn giám sát đầy đủ, bị hư hỏng xuống cấp nghiêm trọng và nhanh như công trình Trung tâm VHTT xã Hòa Liên.

Trách nhiệm này, không ai khác chính là chủ đầu tư kiêm quản lý điều hành dự án mà cụ thể là Sở VH- TT, của đơn vi thi công và các đơn vị liên quan. Ngoài ra, không loại trừ trách nhiệm của chính quyền địa phương, Ban Chỉ đạo xây dựng NTM huyện Hòa Vang…