Theo số liệu của cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP. Đà Nẵng, tính đến tháng 6.2016, 3.632 doanh nghiệp (DN) trên địa bàn nợ BHXH, với tổng số tiền hơn 149,4 tỉ đồng. Trong đó, 10 DN nợ số tiền lớn, lên đến hơn 47,6 tỉ đồng… Hệ quả của điều này là hàng ngàn công nhân lao động (CNLĐ) bị mất quyền lợi về hưởng các chính sách BHXH, quan hệ lao động tại các công ty căng thẳng, dễ dẫn đến ngừng việc...

Cong doan quyet bao ve quyen loi nguoi lao dong - Anh 1

Ông Trương Ngọc Hùng (thứ hai, trái qua) và cán bộ Ban Chính sách pháp luật của LĐLĐ TP. Đà Nẵng bảo vệ quyền lợi người lao động trước tòa.

Nợ đọng, chiếm dụng BHXH gia tăng

Ông Nguyễn Đức Thanh - Phó Chủ tịch thường trực LĐLĐ TP. Đà Nẵng - cho biết: “Có thực trạng trên, về khách quan có thể thấy rằng, nhiều DN gặp khó khăn trong sản xuất kinh doanh, giải thể, phá sản hoặc ngừng hoạt động nên không có nguồn kinh phí trả lương và đóng BHXH, BHYT cho NLĐ. Quy định việc xử lý vi phạm Luật BHXH chưa nghiêm, mức xử phạt còn nhẹ; lãi suất phạt nộp chậm trước năm 2016 thấp hơn lãi suất vay của ngân hàng thương mại; trước khi có luật mới, cơ quan BHXH không có thẩm quyền thanh tra, xử phạt nên tác dụng ngăn ngừa, răn đe đối với các hành vi vi phạm pháp luật hạn chế.

Ngoài ra, ý thức trách nhiệm của một số chủ sử dụng lao động trong việc tham gia BHXH, BHYT cho NLĐ còn rất hạn chế khi họ chú trọng hiệu quả sản xuất kinh doanh hơn là đảm bảo chính sách cho NLĐ”. Có thể nói rằng việc chiếm dụng, nợ đọng BHXH của các DN là một bài toán rất cũ nhưng chưa có lời giải thỏa đáng. Bởi lẽ, đây là vấn đề được nhắc đi nhắc lại trên rất nhiều diễn đàn, hội nghị nhưng quyền lợi NLĐ thì vẫn chưa được bảo vệ xác đáng.

Giải pháp hiện nay mà các cơ quan chức năng đang làm đó là phối hợp thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra theo một quy trình rất “bài bản”: Qua đợt kiểm tra, các DN đều nhanh chóng đóng số tiền nợ BHXH (đóng gối đầu), nhưng khi hết đợt kiểm tra, các DN tiếp tục nợ lại BHXH… Đơn cử trong số này là Công ty TNHH MTV C.Đ.X (thuộc Khu công nghiệp Hòa Khánh), cuối năm 2015, đoàn thanh tra, kiểm tra đến làm việc, DN thực hiện việc trích nộp hết tiền BHXH, tuy nhiên đến thời điểm này lại nợ số tiền rất lớn.

Bảo vệ quyền lợi người lao động tới cùng

Đi tìm một giải pháp thực sự thỏa đáng nhằm bảo vệ quyền lợi NLĐ vẫn luôn là điều làm cho các cán bộ CĐ đau đáu. “Công nhân làm việc rất vất vả với đồng lương cũng chả là bao nhiêu, hằng tháng đã được công ty trừ tiền BHXH qua lương. Tuy nhiên, đến lúc ốm đau, bệnh tật, thai sản, họ phải tự trả tiền cho các khoản mà nhẽ ra họ đương nhiên được thụ hưởng. Chúng tôi thực sự rất đau lòng và thấy “nợ” NLĐ quá nhiều”, ông Lương Nguyễn Minh Triết - Chủ tịch LĐLĐ TP - chia sẻ. Chính những điều đấy đã khiến tổ chức CĐ quyết tâm làm quyết liệt trong vấn đề nợ đọng, chiếm dụng BHXH nhằm đảm bảo quyền lợi cho NLĐ.

Giải pháp mà LĐLĐ thành phố Đà Nẵng đưa ra đó là thực hiện khởi kiện theo đúng quy định của pháp luật. “Song song với các công tác như tuyên truyền về BHXH, tăng cường công tác phối hợp liên ngành LĐLĐ thành phố, Bảo hiểm xã hội thành phố, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố về thanh, kiểm tra chấp hành pháp luật về BHXH, BHYT, LĐLĐ đã mạnh dạn khởi kiện các DN vi phạm pháp luật về nợ đọng BHXH của NLĐ”, ông Triết cho biết. Tháng 6 vừa qua, LĐLĐ TP. Đà Nẵng đã đại diện cho 19 công nhân lao động khởi kiện Công ty cổ phần xây dựng công trình giao thông Đà Nẵng vì đã “giữ” tiền BHXH, trợ cấp thôi việc của NLĐ. Tòa án đã ra phán quyết NLĐ thắng kiện và đến ngày 5.8 công ty đã nộp tiền BHXH cho NLĐ, NLĐ được chốt sổ BHXH, thanh toán các khoản trợ cấp thôi việc theo quy định. Việc thắng kiện đối với DN nợ đọng BHXH chính là động lực để CĐ tự tin hơn trên con đường bảo vệ quyền lợi NLĐ...

Có thể nói, đây là một động tác rất mạnh tay của tổ chức CĐ nhằm quyết liệt bảo vệ quyền lợi chính đáng của NLĐ.

Phan Hà