Ngày 24-11, Thanh tra Chính phủ (TTCP) có thông báo Kết luận thanh tra việc đầu tư xây dựng Dự án Nhà máy Sản xuất xơ sợi Polyeste Đình Vũ và Kết luận thanh tra việc đầu tư các dự án Nhiên liệu sinh học có vốn góp của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam.

Cả hai kết luận thanh tra này đều đã được báo cáo Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vào ngày 4-11. TTCP cũng đã đề nghị chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để điều tra xử lý theo quy định của pháp luật.

Thực hiện chủ trương của Chính phủ trong việc phát triển ngành xơ sợi, năm 2007 Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) và Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) thỏa thuận hợp tác đầu tư Dự án Nhà máy Sản xuất xơ sợi Polyeste Đình Vũ do Công ty CP Hóa dầu và Xơ sợi dầu khí (PVTex) làm chủ đầu tư, quy mô đầu tư lớn với giá trị nghiệm thu tại thời điểm thanh tra là hơn 363,5 triệu USD. Sau một thời gian xây dựng, nhà máy đã hoàn thành và đi vào vận hành, sản xuất và kinh doanh nhưng chưa có hiệu quả kinh tế, để lỗ hơn 1.400 tỷ đồng.

Quá trình thực hiện, đầu tư xây dựng dự án, PVTex, PVN, Vinatex, các đơn vị, tổ chức và cá nhân liên quan đã để xảy ra nhiều khuyết điểm, vi phạm.

Vinatex là tập đoàn lớn trong lĩnh vực dệt may đã thiếu trách nhiệm trong việc góp vốn điều lệ; không thực hiện trách nhiệm của cổ đông mà ủy quyền cho PVN làm chủ đầu tư dự án.

Cong bo vi pham tai du an Nha may San xuat xo soi Dinh Vu va cac du an Nhien lieu sinh hoc - Anh 1

Dự án xơ sợi Đình Vũ thua lỗ hơn 1.472 tỷ đồng.

PVN là tập đoàn có vốn chi phối tại PVTex, trong quá trình chỉ đạo điều hành chưa thực hiện hết trách nhiệm trong kiểm tra đôn đốc, giám sát người đại diện vốn để thực hiện đúng quy định; nhận chuyển ngượng vốn từ Vinatex và Tổng Công ty CP Phong Phú không đúng quy định, dẫn đến phải chịu toàn bộ lỗ của dự án là hơn 1.472 tỷ đồng.

Trong việc thực hiện dự án này, Bộ Công thương phải chịu trách nhiệm vì thiếu thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy hoạch của ngành và việc chuyển nhượng vốn của các đơn vị trên.

Trong việc thực hiện đầu tư xây dựng dự án trên, những sai phạm của PVtex đều có liên quan đến chỉ đạo điều hành của PVN. Hội đồng quản trị (HĐQT) và Tổng giám đốc PVTex phê duyệt dự án, thiết kế bản vẽ thi công, tổng mức đầu tư khi không tổ chức thẩm định; nội dung dự án không đảm bảo phù hợp, đồng bộ với thiết kế kỹ thuật tổng thể… tăng sai một số khoản chi phí trị giá 38.742.310USD.

Bên cạnh đó, HĐQT và Tổng Giám đốc PVTex không tổ chức thẩm định trước khi phê duyệt kế hoạch đấu thầu, phân chia các dự án thành gói thầu thiếu cơ sở; phê duyệt hồ sơ mời thầu nhưng không tổ chức thẩm định và có báo cáo thẩm định… các chi phí trong nước không sử dụng bằng đồng tiền Việt Nam làm tăng chi phí chênh lệch tỷ giá ngoại tệ hơn 46 tỷ đồng…

TTCP đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công thương và PVN, Vinatex, các đơn vị góp vốn có liên quan kiểm điểm, xử lý trách nhiệm.

Kết quả thanh tra cho thấy, quá trình thực hiện đầu tư Dự án Nhà máy Sản xuất xơ sợi Polyeste Đình Vũ đã có dấu hiệu cố ý làm trái và thiếu trách nhiệm trong phê duyệt dự án, lựa chọn nhà thầu; ký kết, thực hiện hợp đồng với nhà thầu gây thất thoát, lãng phí lớn vốn đầu tư. Vì vậy, TTCP kiến nghị Bộ Công an tiếp nhận hồ sơ để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Thực hiện mục tiêu phát triển nhiên liệu sinh học để thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch truyền thống, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng và bảo vệ môi trường theo Đề án của Thủ tướng Chính phủ, từ tháng 10-2007 đến 3-2009, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã quyết định chủ trương đầu tư 3 dự án nhiên liệu sinh học với công suất mỗi nhà máy 100.000m³ Ethanol/năm. Tuy nhiên, trong quá trình đầu tư, PVN, các chủ đầu tư, nhà thầu và các đơn vị liên quan đã để xảy ra nhiều vi phạm.

Cụ thể, trong khi lựa chọn địa điểm không khảo sát công tác đền bù giải phóng mặt bằng nên không giải phóng được mặt bằng khi đầu tư dự án, gây lãng phí 1,125 tỷ đồng. Việc chỉ định Liên danh PVC/Alfa Laval thực hiện gói thầu EPC dự án Phú Thọ, Dung Quất, trong đó các nhà thầu đều đảm trách thực hiện các công việc quan trọng của dự án nhưng hạn chế năng lực, chưa có kinh nghiệm thực hiện dự án, vi phạm quy định của Luật Đấu thầu và chỉ đạo của Thủ tướng dẫn đến thi công chậm tiến độ, gây hậu quả nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, việc đàm phán hợp đồng, ký kết hợp đồng và điều chỉnh giá trị hợp đồng, tổng mức đầu tư cũng có nhiều vi phạm, tăng 3.245.532USD tại dự án Dung Quất chưa có căn cứ, vi phạm quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình… Hợp đồng EPC Dự án Phú Thọ cũng bị phát sinh, tăng thêm nhiều triệu USD.

Việt Hà