“Bộ sẽ bàn bạc với các cơ quan liên quan để xem Vinastas hoạt động có đúng tôn chỉ mục đích hay không. Nếu không thì có thể đình chỉ hoạt động”.

Đó là khẳng định của ông Trần Anh Tuấn, thứ trưởng Bộ Nội vụ với báo chí ngày 26/10 xung quanh việc Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (Vinastas) công bố kết quả khảo sát nước mắm nhiễm arsen.

Vinastas phải chịu trách nhiệm trước pháp luật

Theo ông Tuấn, việc cấp chứng chỉ hành nghề thuộc về chức năng quản lý nhà nước, không phải việc các hội như Vinastas được phép làm.

“Chỉ có 2 hội được cấp chứng chỉ hành nghề là hội luật sư và hội công chứng. Các hội chỉ có thể được ủy quyền của các cơ quan nhà nước để thực hiện một hoạt động nào đó, nhưng sau đó vẫn chịu sự kiểm soát của cơ quan nhà nước chứ không phải việc của các hội”, ông Tuấn khẳng định.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ nhấn mạnh, việc công bố chất lượng sản phẩm đều cần ý kiến của các đơn vị thuộc các cơ quan nhà nước như: Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng ở Bộ Khoa học và Công nghệ, các cơ quan kiểm tra và công bố, kể cả xuất xứ hàng hóa thuộc các Bộ Y tế, Bộ NN-PTNT, Bộ Công thương.

“Ngay cả Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) muốn công bố xuất xứ hàng hóa cũng phải báo cáo và được Chính phủ đồng ý mới được tham gia, thực hiện. Vinastas công bố nước mắm nhiễm arsen thì sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về phát ngôn của mình”, ông Tuấn nói.

Cong bo nuoc mam nhiem arsen: Neu doanh nghiep muon kien... - Anh 1

Bộ Nội vụ xem xét để đình chỉ hoạt động của Vinastas. Ảnh: NLĐ

Ngoài ra, lãnh đạo Bộ Nội vụ cũng cho biết, đang xem xét phối hợp với Bộ Công an để điều tra, xử lý những sai phạm của Vinastas trong việc công bố nước mắm nhiễm arsen làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của ngành nghề sản xuất nước mắm truyền thống.

Đặc biệt, ông Tuấn khẳng định, Vinastas thành lập để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng chứ không phải công bố chất lượng của các sản phẩm người tiêu dùng sử dụng.

“Chúng tôi thấy rằng đã đủ điều kiện để bộ Nội vụ ban hành quyết định tạm dừng hoạt động của hội này để cơ quan thẩm quyền xác minh lại các hoạt động vi phạm pháp luật, ảnh hưởng đến môi trường sản xuất kinh doanh, gây thiệt hại rất nhiều hộ gia đình, tổ chức kinh tế sản xuất kinh doanh trong lĩnh vực nước mắm. Chúng tôi sẽ trao đổi, thống nhất, giao cho Vụ Phi chính phủ soạn thảo văn bản và có thể sẽ ký đình chỉ hoạt động của hội này”, ông Tuấn thẳng thắn.

Quảng cáo nước mắm không chứa arsen: Tự mắc bẫy?

Doanh nghiệp Việt tính khởi kiện Vinastas

Trong khi đó, sáng 26/10, trao đổi với báo chí, ông Đỗ Hữu Việt – Chủ tịch Hiệp hội nước mắm Nha Trang cho biết, Hiệp hội đã tổ chức cuộc họp và đề nghị các hội viên là các công ty, cơ sở sản xuất nước mắm truyền thống thống kê các chứng cứ chứng minh thiệt hại hữu hình và vô hình để khởi kiện Vinastas.

Theo ông Việt, dù các siêu thị đã đưa các sản phẩm của các thương hiệu nước mắm truyền thống lên kệ nhưng vẫn chưa thể như trước, lượng khách hàng giảm sút trầm trọng, những thiệt hại vô hình và âm ỉ rất khó thống kê và không thể kể hết.

Ông Trần Trọng Thanh – Giám đốc kinh doanh Công ty Cổ phẩm 584 (Khánh Hòa) cho biết thêm, là một thành viên của hiệp hội nước mắm Nha Trang, Công ty này cũng đang tiến hành thống kê thiệt hại để cùng tham gia khởi kiện.

Trao đổi với Đất Việt trước thông tin trên, LS Phạm Công Út – Đoàn LS TP.HCM khẳng định việc các doanh nghiệp nước mắm truyền thống tiến hành khởi kiện Vinastas vì những thiệt hại trong thời gian qua là có cơ sở.

“Người nào thiệt hại, có thể thiệt hại trực tiếp hoặc gián tiếp thì đều có quyền khởi kiện. Ở đây tôi nghĩ đối tượng có thể rộng hơn các doanh nghiệp nước mắm truyền thống. Đó là làng nghề làm nước mắm, những ngư dân đi đánh bắt cá hay người làm muối để cung cấp nguyên liệu cho quá trình sản xuất nước mắm truyền thống”, LS Út nói.

Tuy nhiên, theo LS Út để tòa thụ lý và chấp nhận đơn khởi kiện bằng một bản án hay quyết định nào đó thì các doanh nghiệp cần phải nắm chắc 4 điểm sau.

Thứ nhất phải chứng minh được Vinastas có hành vi xâm phạm tới quyền, lợi ích hợp pháp của ngành nghề làm nước mắm và ngư dân. Họ công bố thông tin nước mắm nhiễm arsen và sau đó truyền thông, báo chí đưa tin rầm rộ. Cũng cần xem xét xem có doanh nghiệp nào muốn lợi dụng Vinastas để đánh sập nước mắm truyền thống nhằm đưa nước mắm công nghiệp lên hay không?

Quảng cáo nước mắm không chứa arsen: Chuyên gia nói thẳng

Thứ hai là hậu quả, thiệt hại từ thông tin Vinastas công bố. Các doanh nghiệp phải chứng minh được thiệt hại đó. Chẳng hạn như sản lượng sụt giảm, hàng hóa bị trả về, tăng chi phí thuê xe vận chuyển, tiền kho bãi, người bốc vác…Tất cả phải chứng minh được bằng hóa đơn, chứng từ hợp lệ.

Thứ ba là mối liên hệ giữa hành vi và hệ quả. Tức là mối liên hệ từ việc Vinastas đưa thông tin và sau đó lên truyền thông đưa tin, gây ra những thiệt hại cho doanh nghiệp, có thể thiệt hại trực tiếp hoặc gián tiếp.

“Hành vi vi phạm pháp luật phải có mối liên hệ nhân quả. Nếu không có mối liên hệ thì không thể khởi kiện được”, LS Út nói.

Yếu tố thứ tư theo LS Út là phải chứng minh được lỗi của Vinastas, có thể vô ý hoặc cố ý nhưng gây hậu quả nghiêm trọng.

“Nếu muốn khởi kiện Vinastas thì các doanh nghiệp sản xuất nước mắm phải nắm được 4 yếu tố cơ bản đó. Ngoài ra cần phải có những người tham mưu, tư vấn về pháp lý để tập trung các dữ liệu, thông tin, yêu cầu cần thiết để khởi kiện. Tuy nhiên đó chỉ là một phần của thiệt hại thôi. Những cái vô hình từ việc người dân e ngại sử dụng nước mắm từ những thông báo trên thì khó có thể xác định cụ thể được”, LS Út nhấn mạnh.

Hoàng Nam