Tôi là con gái được mẹ cho xây nhà ở đất của mẹ. Do tranh chấp, anh trai tôi dọa không cho tôi ở đó nữa. Nếu mẹ tôi mất thì tôi có được thừa kế không?

Nguyễn Thị Hà (Hoàng Mai, Hà Nội): Nhà tôi 6 anh em, 4 anh trai, 1 chị gái và tôi. Một anh cả do tham gia chiến tranh nên đã mất lúc còn trẻ chưa có gia đình. 3 người anh trai và 1 chị gái của tôi thì đã lập gia đình. Tôi thì được mẹ cho làm nhà ở trên mảnh đất của bà. Bà nói sau này sẽ cho tôi và anh trai thứ 3 miếng đất đó nhưng mẹ vẫn đứng tên. Chọ đến một ngày anh trai thứ 3 tôi qua đời đột ngột thì giấy tờ vẫn chưa sang tên mà mẹ tôi thì đã bị lẫn không còn minh mẫn để quyết định gì nữa.Ông anh thứ 2 của tôi đã ra dành làm thêm một cái nhà trên mảnh đất đó ,còn hù dọa là sẽ cầm quyền hết không cho nhà tôi và anh thứ 3 làm sổ đỏ tách thửa, do tôi là con gái và anh thứ 3 tôi thì đã mất . Tôi xin hỏi nếu mẹ tôi mất thì mảnh đất đó được chia như thế nào? Hiện tại mảnh đất đó có 3 cái nhà của anh thứ 3, của tôi, và một cái của ông anh thứ 2 mới ra xây?

Con cai duoc chia thua ke nhu the nao sau khi cha me mat? - Anh 1

Quyền thừa kế sau khi cha mẹ mất. Ảnh: Internet

Luật sư trả lời:

Tại Khoản 1 Điều 675, Điều 676 Bộ luật Dân sự có quy định như sau:

" Điều 675. Những trường hợp thừa kế theo pháp luật

1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong những trường hợp sau đây:

a) Không có di chúc;

b) Di chúc không hợp pháp;

c) Những người thừa kế theo di chúc đều chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn vào thời điểm mở thừa kế;

d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối quyền nhận di sản.

Điều 676. Người thừa kế theo pháp luật

1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây:

a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;

b) Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;

c) Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột, chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.

2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.

3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản."

Trong trường hợp của bạn, khi mẹ bạn mất, phần đất của mẹ bạn sẽ được chia theo pháp luật. Do gia đình có 06 người con nhưng 01 người đã mất và không có con, chính vì vậy phần đất của mẹ bạn để lại sẽ được chia đều cho 05 phần gồm 4 người con còn lại còn sống và 01 phần là phần thừa kế thế vị cho vợ con của chú út.

Hiện tại, trên mảnh đất có 03 căn nhà của bạn, chính vì vậy việc phân chia phần đất của các mẹ bạn để lại sẽ được căn cứ vào thỏa thuận của những người hưởng thừa kế theo quy định tại Điều 681 Bộ luật Dân sự:

" Điều 681. Họp mặt những người thừa kế

1. Sau khi có thông báo về việc mở thừa kế hoặc di chúc được công bố, những người thừa kế có thể họp mặt để thỏa thuận những việc sau đây:

a) Cử người quản lý di sản, người phân chia di sản, xác định quyền, nghĩa vụ của những người này, nếu người để lại di sản không chỉ định trong di chúc;

b) Cách thức phân chia di sản.

2. Mọi thỏa thuận của những người thừa kế phải được lập thành văn bản."

Luật sư Trịnh Anh Dũng

Văn phòng Luật sư Trịnh