Sở dĩ xuất hiện câu hỏi tưởng như quá tầm thường như thế bởi vì nói nói lên một thực trạng đáng buồn, con người hiện đại giờ ít đọc sách. Họ không còn hứng thú với cách giở từng trang sách nữa mà ngón tay họ chỉ thích “nhấn”, “lướt” với những thiết bị thông minh tràn ngập tin tức đọc nhanh rồi quên.

Con ai nho ten cuon sach gan day nhat minh da doc? - Anh 1

Gần đây tôi có đọc lời chia sẻ từ một nhà tuyển dụng đại ý rằng họ sẽ hỏi các ứng viên: “Cuốn sách gần đây nhất bạn đọc là gì?”. Một cuốn sách sẽ giúp chúng ta “đọc vị” chủ nhân của nó đang quan tâm tới vấn đề gì, “tầm” tri thức đến đâu, cũng như đo lường mức độ nhạy cảm của họ với cuộc sống xung quanh. Tuy nhiên ngày càng ít ứng viên đưa ra được câu trả lời bởi giới trẻ dần trở nên lười đọc sách. Thay vì hỏi về những cuốn sách, nhà tuyển dụng ấy phải hỏi về những bức ảnh gần đây nhất bạn chụp là gì, những bài note trên facebook bạn ưng ý nhất là gì. Có thể thấy sự lên ngôi của công nghệ thông tin đã ảnh hưởng mạnh mẽ văn hóa đọc của con người ngày nay, đặc biệt là giới trẻ.

Sự bùng nổ công nghệ thông tin là một trong những nguyên chính ảnh hưởng tới văn hóa đọc của giới trẻ. Thuở bé tôi cũng từng say mê trong những cuốn sách, đắm chìm tâm hồn những cuốn truyện cổ tích dân gian Việt Nam cho tới thế giới nghìn lẻ một đêm đầy màu sắc ở vương quốc Ba Tư. Nhưng rồi thói quen cầm sách đọc mỗi tối cũng dần mất đi, có lẽ kể từ khi tôi sử dụng những sản phẩm công nghệ, cuốn tôi vào những tin tức giải trí cho tới những cuộc chuyện trò với bạn bè. Thói quen đọc lấn át, tôi thích dùng ngón tay lướt màn hình điện thoại hơn là lật giở những trang sách để làm bạn với những con chữ. Có lẽ đây không phải là câu chuyện của riêng mình tôi mà của đại đa số giới trẻ hiện nay khi để văn hóa nghe nhìn lấn át văn hóa đọc. Những thứ quan tâm của giới trẻ cũng trở nên tầm thường và hời hợt như chính những hành động “nhấn lướt” khi sử dụng smartphone.

Khi rời khỏi chiếc ghế nhà trường và bước ra ngoài xã hội rộng lớn cũng là lúc tôi cảm thấy sự đối lập giữa tầm kiến thức bé nhỏ hạn hẹp của mình và thế giới rộng lớn bao la ngoài kia. Khi đó những tin tức giải trí tầm thường không còn hấp dẫn khiến tôi vô điều kiện click đọc như trước nữa, bởi tôi hiểu chúng hoàn toàn vô tác dụng khi tôi bước ra ngoài cuộc sống đầy cạnh tranh. Nếu cứ tiếp tục quan tâm những vấn đề tầm thường, văn hóa đọc sẽ tiêu giảm tự lúc nào không hay, và tôi sẽ chẳng có một đáp án nào cho câu hỏi phỏng vấn “Cuốn sách gần đây nhất bạn đọc là gì?”.

Con ai nho ten cuon sach gan day nhat minh da doc? - Anh 2

Để trả lời cho câu hỏi trên đồng nghĩa với việc xây dựng thói quen đọc sách mỗi ngày. Sách giống như café vậy, ban đầu thật khó để ta yêu thích thứ đồ uống đắng ngắt ấy. Nhưng uống riết thành quen, mỗi ngày không được nhấp một ngụm ấy lại cảm thấy thiếu, đầu óc không minh mẫn và một ngày như không trọn vẹn. Nghe có vẻ đơn giản nhưng thật khó để bạn gạt chiếc điện thoại với những cuộc chuyện trò hấp dẫn của bạn bè để dành thời gian tĩnh lặng ngồi bên những cuốn sách. Tuy nhiên cũng có vài mẹo nhỏ để bạn hình thành thói quen này mỗi ngày.

Tôi từng đọc mẹo nhỏ này trên Wait But Why và thấy hữu hiệu khi áp dụng với chính bản thân mình. Sau khi trừ đi 7 -8 tiếng ngủ, chúng ta có trung bình khoảng 16 -17 giờ mỗi ngày, tương đương với 1000 phút. Việc coi 1000 phút là 100 khối 10 phút sẽ giúp bạn dễ dàng phân bổ thời gian hợp lý và hiệu quả cho từng hoạt động trong ngày. Hình dung như vậy giúp tôi mường tượng cụ thể hơn về “tài sản” mình có trong tay gồm 100 khối và đặt ra thách thức cho bản thân đầu tư thế nào để thu lại hiệu quả tốt. Trung bình chỉ cần bỏ ra 2 khối 10 phút để đọc sách, một năm tôi đã có thể chinh phục được thêm tầm 15 cuốn sách.

Một mẹo nhỏ khác được người bạn tôi sử dụng cũng khá thú vị: thách thức chính bản thân mình. Bạn tôi đặt ra mục tiêu sẽ đọc 100 cuốn sách và gia hạn là 5 năm tới phải hoàn thành. Ai cũng có thể đặt mục tiêu đọc sách,tuy nhiên không có sự ràng buộc hay trừng phạt nào chính là lý do khiến chúng ta dễ dàng từ bỏ thử thách. Bạn tôi đã công khai thử thách này trên mạng xã hội để bạn bè facebook làm trọng tài. Đặt áp lực cho bản thân chính là cách để chúng ta bớt chây lỳ và vận hành bộ máy cơ thể tưởng như sắp… “hoen gỉ” vì lâu ngày không hoạt động.

Nếu bạn nghĩ đọc sách là một nhiệm vụ “bất khả kháng” thì sẽ thật khó để mở lòng mình đón nhận tri thức. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể tự rèn luyện để biến đọc sách trở thành một niềm vui, động lực mỗi ngày. Chẳng hạn như tôi có sở thích viết lách, vậy nên tôi lập ra một trang blog cá nhân chia sẻ cảm nhận về những cuốn sách mình đã đọc. Khi đó đọc sách trở thành niềm hạnh phúc mỗi ngày khi tôi biết thêm những kiến thức mới và viết thành chữ những cảm xúc trải nghiệm cá nhân. Anh bạn tôi thích cầm máy và chụp lại những khoảnh khắc. Hiện nay chàng ta đã có một bộ sưu tập chụp lại những câu văn tâm đắc nhất trong những cuốn sách đã nghiền ngẫm đọc.

Trạm đọc (Readstation), Book Hunter là hai trong những trang web mà tôi hay lang thang trên mạng để đọc những bài review, giới thiệu sách. Ở đây các bạn trẻ “mọt sách” là những người đọc “hộ” và đưa ra những đánh giá chi tiết giúp bạn trả lời cho câu hỏi: Nên đọc những cuốn sách nào. Và khi đó bạn nhận ra có đến hàng trăm cuốn sách hấp dẫn đang chờ đợi chinh phục, cảm giác nôn nao nóng lòng muốn ôm tất cả và ngồi đọc ngấu nghiến thực sự rất thú vị.

Tôi nhớ có một câu nói đại ý rằng: Thế giới đã mất hơn hai chục thế kỷ để tìm kiếm và phát minh, chúng ta có hơn tám mươi năm cuộc đời để khám phá qua những trang sách. Đầu tư mỗi ngày 20 phút cho những trang sách nhưng có thể hiểu về đủ lĩnh vực đủ khía cạnh của cuộc sống, đó là một khoản đầu tư quá hời!

Vậy nên tôi đã có đáp án cho riêng mình với câu hỏi “Cuốn sách gần đây nhất bạn đọc là gì?” Tôi sẽ liền mạch mà kể hăng say rằng tôi mới chinh phục xong cuốn sách nổi tiếng Triệu phú khu ổ chuột của tác giả Vikas Swarup. Tất nhiên, đó là cuốn sách gần đây nhất tôi đọc, chứ không phải cuốn sách cuối cùng của cuộc đời tôi.

Hà Ngân