(TNO) Cố vấn chính sách ngoại giao Shotaro Yachi của Thủ tướng Nhật Shinzo Abe vừa chỉ trích Trung Quốc củng cố tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo tranh chấp Senkaku/Điếu Ngư bằng vũ lực.

Chỉ trích trên nằm trong bài phát biểu của ông Yachi được cựu Thứ trưởng Ngoại giao Nhật Takujiro Hamada đọc tại một diễn đàn diễn ra ở Hồng Kông ngày 20.1, theo báo South China Morning Post (SCMP).

Trong bài phát biểu, ông Yachi cảnh báo Trung Quốc phải cẩn trọng về hành vi của mình nếu không sẽ bị các nước láng giềng cô lập.

“Các ông (Trung Quốc - NV) đang củng cố tuyên bố chủ quyền bằng vũ lực”, ông Yachi khẳng định trong bài phát biểu.

Tàu hải giám Trung Quốc (trái) và tàu tuần duyên Nhật trong một đợt so kè gần Senkaku/Điếu Ngư - Ảnh: Reuters

Ý ông Yachi muốn nhắc tới các vụ Bắc Kinh điều máy bay do thám và tàu tuần tra đến vùng biển gần Senkaku/Điếu Ngư .

“Phải nói rằng hành động đó vi phạm luật về trật tự quốc tế”, ông Yachi khẳng định.

Ông Yachi còn cảnh báo việc dùng vũ lực hay đe dọa khiến các nước láng giềng và cộng đồng quốc tế không có thiện cảm đối với Trung Quốc và dù có trở thành siêu cường, Trung Quốc sẽ khiến nhiều nước sợ hơn là được họ coi trọng.

Ông Yachi còn kêu gọi Mỹ tăng cường quan hệ với Nhật và tuyên bố Tokyo sẵn sàng “kích hoạt quyền phòng vệ tập thể”, vốn được cho là bước tiến để Nhật tái vũ trang.

Phát biểu trên của ông Yachi lập tức bị những người Trung Quốc tham gia diễn đàn phản đối.

Cụ thể, thiếu tướng về hưu Phan Chấn Cường nói: “Tôi cảm thấy bị sốc và thất vọng về quan điểm lịch sử và hệ thống giá trị của ông ấy”.

Ông Phan còn chỉ trích: “Phát biểu của ông Yachi quá thô lỗ và ngạo mạn. Nó gây nhầm lẫn về đúng sai. (Ông ấy) nói rằng Trung Quốc chỉ có thể là thành viên có trách nhiệm nếu cứ theo yêu cầu của Nhật, còn làm ngược thì Trung Quốc vô trách nhiệm”.

Cuộc tranh cãi ở trên xảy ra giữa lúc hai bên đang căng thẳng về Senkaku/Điếu Ngư.

Thủ tướng Nhật Shinzo Abe hôm 20.1 nhấn mạnh môi trường an ninh xung quanh nước này ngày càng trở nên tồi tệ và ông quyết tâm bảo vệ người dân, tài sản và lãnh thổ ở đất liền, biển và trên không, theo đài NHK.

Trong cuộc họp báo với Tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono ở thủ đô Jakarta ngày 18.1, ông Abe tuyên bố Nhật sẽ hợp tác với ASEAN bảo đảm an ninh biển theo luật.

Văn Khoa