KTĐT - Tập trung xây dựng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng theo quy hoạch, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ đời sống đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) là một trong những mục tiêu quan trọng của Kế hoạch 166/KH-UBND ngày 30/11/2012 của UBND TP về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc miền núi Thủ đô Hà Nội giai đoạn 2013 - 2015 (Kế hoạch 166).

Chuyển biến bước đầu

Mặc dù đã được quan tâm đầu tư trong gần 2 năm qua, song hệ thống cơ sở hạ tầng của các xã khu vực miền núi vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập.
Hạ tầng chưa được đảm bảo
Trần Phú là xã miền núi duy nhất có đồng bào DTTS sống tập trung của huyện Chương Mỹ, chủ yếu là người dân tộc Mường. Xã được công nhận là xã dân tộc miền núi khu vực I theo Quyết định số 447/QĐ-UBDT ngày 19/9/2013 của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc. Đến nhà văn hóa thôn Trung Tiến, xã Trần Phú, ai cũng ngỡ ngàng vì nơi sinh hoạt cộng đồng này xập xệ, bị xuống cấp nghiêm trọng. Ngôi nhà ngói gần chục gian rộng rãi nhưng mái nhà đã bị dột vỡ lỗ chỗ, cỏ, rác vương vãi trên nền nhà. Bên ngoài hiên, người dân còn cột bò gây mất mỹ quan và vệ sinh môi trường. Không chỉ thôn Trung Tiến, nhiều thôn khác trên địa bàn xã Trần Phú cũng thiếu thốn cơ sở vật chất văn hóa. Ông Lê Anh Kiều - Chủ tịch UBND xã Trần Phú cho biết, toàn xã mới có 8/13 thôn có nhà văn hóa sinh hoạt cộng đồng. Tuy nhiên, điều đáng nói là diện tích, khuôn viên, trang thiết bị và công trình phụ trợ các nhà văn hóa đều chưa đảm bảo.

Dự án cải tạo, nâng cấp bai mương ở xã Yên Trung đang được hoàn thiện. Ảnh: Ánh Ngọc

Theo Kế hoạch 166/KH-UBND ngày 30/11/2012 của UBND TP thì vốn đối ứng của huyện thực hiện các công trình là 20%. Tuy nhiên, do ngân sách của huyện còn hạn hẹp nên không có kinh phí để cấp vốn đối ứng cho các công trình.
Ông ĐInh Mạnh Hùng - Phó Chủ tịch UBND huyện Chương Mỹ

Không chỉ thế, trên địa bàn xã Trần Phú có 15,9km đường trục thôn nhưng còn 5,3km chưa được cứng hóa, chiếm 33,3%. Trạm y tế xã dù đã đạt chuẩn nhưng được xây dựng từ năm 1992 hiện đã xuống cấp, diện tích các phòng chức năng cũng không còn phù hợp, cần được cải tạo lại. Đáng chú ý, toàn xã Trần Phú có 16 trạm biến áp với tổng công suất 2.020kVA, tổng chiều dài đường dây hạ thế 48km nhưng cũng được xây dựng từ năm 1992, nay đã xuống cấp không đảm bảo nhu cầu điện sản xuất và phục vụ dân sinh.
Tương tự, tại xã Yên Trung, huyện Thạch Thất, nhà văn hóa thôn Luồng được xây dựng từ năm 1997 nằm ven con đường mới được bê tông hóa tươm tất. Hiện, nơi sinh hoạt văn hóa của khoảng 2.000 hộ dân trong xã đang trong tình cảnh thiếu đủ thứ, nhiều hạng mục của nhà văn hóa như mái che, tường bao cũng đang có dấu hiệu xuống cấp mỗi khi thôn có công chuyện phải họp hành, người dân lại phải ra khoảng sân trước nhà văn hóa để ngồi họp. Bên cạnh đó, mương vai của thôn Luồng - điểm điều tiết nước quan trọng cho diện tích lúa tập trung của toàn xã cũng chưa phát huy hết hiệu quả do bị bồi lắng nhiều.
Với khoảng 6.000 đồng bào dân tộc sinh sống, xã Phú Mãn và Đông Xuân, huyện Quốc Oai là hai địa phương có đồng bào DTTS sinh sống đông nhất trên địa bàn TP. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở hạ tầng của hai xã này hiện còn rất thiếu thốn. Đơn cử, xã Phú Mãn chưa có chợ nên người dân muốn đi mua sắm phải di chuyển quãng đường khoảng 2 - 3km tới ngã ba Phú Mãn. Còn tại xã Đông Xuân, Phó Chủ tịch UBND xã Bùi Văn Long cho biết, các nhà văn hóa, trạm y tế của xã đang xuống cấp nghiêm trọng. Đặc biệt, việc tiếp cận lưới điện quốc gia của nhiều hộ còn rất khó khăn. Trên địa bàn xã vẫn còn hàng chục nhóm hộ sinh sống cách trục đường xương cá trên dưới hơn 1km phải tự kéo đường dây điện về để sử dụng…
Khó về đích đúng hẹn
Trong khi hệ thống cơ sở hạ tầng còn thiếu thốn, việc triển khai nhiều dự án tại các xã vùng đồng bào

Sáng 26/8, UBND huyện Quốc Oai đã long trọng tổ chức Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số huyện Quốc Oai lần thứ II năm 2014.

DTTS lại đang chậm tiến độ khiến cho đời sống của người dân thêm phần khó khăn. Đơn cử, dự án cải tạo mương vai thôn Luồng, xã Yên Trung, huyện Thạch Thất đã được phê duyệt nhưng đang trong tình trạng dở dang do thiếu vốn. Điều này khiến người nông dân thôn Luồng và các thôn lân cận thường xuyên thiếu nước sản xuất. Hay tại xã Phú Mãn, huyện Quốc Oai, năm 2013, xã được phê duyệt dự án đầu tư gần 50 tỷ đồng để cải tạo, nâng cấp hệ thống thủy lợi, tuy nhiên đến nay mới giải ngân hơn 10 tỷ đồng nên nhà thầu ngừng xây dựng. Hiện, nhiều hạng mục của dự án lớn này vẫn đang dang dở, gây bức xúc trong người dân. Đáng chú ý là dự án trạm y tế xã Ba Vì, huyện Ba Vì được phê duyệt và triển khai từ năm 2012, đến nay đã thực hiện được 80% khối lượng công trình nhưng bị tạm dừng do… thiếu vốn.
Theo Kế hoạch 166, xã An Phú, huyện Mỹ Đức được xác định đầu tư 13 dự án. Trong đó có 6 dự án được bố trí vốn theo Quyết định số 7499/QĐ-UBND của UBND TP thuộc các lĩnh vực hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất với tổng kinh phí 38 tỷ đồng. Tính đến hết tháng 6/2014, số vốn đã được giải ngân là trên 16,3 tỷ đồng. Phó Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức Nguyễn Văn Hậu cho biết, hiện nay, trên địa bàn huyện có 8/13 dự án thuộc các lĩnh vực hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất được bố trí vốn, 5/13 dự án chưa được bố trí vốn gồm: Các hạng mục công trình trường tiểu học khu trung tâm xã An Phú; cải tạo, nâng cấp đường Thanh Hà; cải tạo, nâng cấp đập Đồi Làng; đường Thanh Hà; chương trình bảo tồn văn hóa DTTS xã An Phú.
Ông Nguyễn Hữu Hợp - Phó Trưởng ban Dân tộc TP Hà Nội cho biết, thực hiện Kế hoạch 166 của TP, TP đã phê duyệt 186 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 2.012 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2013 - 2015. Tuy nhiên, lũy kế đến tháng 6 năm 2014, TP mới bố trí được 336,5 tỷ đồng để thực hiện 44 dự án (bằng 16,7% kế hoạch). Phần lớn các dự án mới chỉ thực hiện được từ 30 - 70% khối lượng công trình, trong đó, có tới 32 dự án hiện đang dở dang do thiếu vốn. Theo đó, các mục tiêu của Kế hoạch 166 của TP đang đứng trước nguy cơ khó có thể "về đích" đúng hẹn.
(Còn nữa)