Tạo dựng cơ chế thúc đẩy phát triển hạ tầng, kinh doanh minh bạch... là hướng đi cần thiết cho ngành Hàng không VN.

3 năm qua, nhờ sự tham gia mạnh mẽ của Vietjet, lượng hành khách bay nội địa đã tăng gấp đôi

Tạo dựng cơ chế thúc đẩy quá trình phát triển hạ tầng, đồng thời kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng được nhận định là hướng đi cần thiết để tiếp tục tạo đà cho ngành Hàng không Việt Nam nắm cơ hội vàng trước mắt.

Nhu cầu bay tăng mỗi ngày

Trên thực tế, hàng không không chỉ là phương thức vận chuyển gắn với ngành Du lịch như quan điểm thường thấy tại Việt Nam mà thực sự là một ngành công nghiệp đang tạo ra hàng chục triệu việc làm và ngày càng có đóng góp quan trọng vào nền kinh tế.

Sau quyết định khai thông nguồn vốn 5.000 tỷ đồng phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, theo đề nghị của tỉnh Đồng Nai, dự án CHK quốc tế Long Thành còn cần nhiều giải pháp để đẩy nhanh tiến độ xây dựng cũng như lên phương án khai thác, vận hành một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, trong giai đoạn chờ sân bay Long Thành “thai nghén”, các chuyên gia cho rằng, cần giải quyết vấn đề mãn tải sớm tại hai sân bay chủ chốt Nội Bài và Tân Sơn Nhất bằng cách mở rộng các nhà ga bằng phương thức xã hội hóa với sự tham gia của các nhà đầu tư tư nhân; Cải thiện phương thức điều hành bay…

Theo Hiệp hội Hàng không quốc tế (IATA), ngành Hàng không tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương mang tới 33 triệu việc làm và đóng góp 700 tỷ USD vào GDP khu vực. Dự báo, trong 30 năm tới, ngành công nghiệp này sẽ tạo ra 70 triệu việc làm và 1,3 nghìn tỷ USD. “Nếu chúng ta có thể khai thác được tiềm năng của ngành này sẽ tạo ra lượng việc làm và đóng góp kinh tế tương ứng” ông Tony Tyler, Giám đốc điều hành kiêm CEO của IATA nhận định.

Do đó, các chuyên gia quốc tế đều nhận định, việc Việt Nam đứng thứ 2 Đông Nam Á về tăng trưởng với tỷ lệ 17% năm 2015 và sẽ tăng cao hơn trong năm 2016 thực sự là cơ hội để phát triển cần nắm bắt và nhu cầu thực tế của hành khách ngày càng tăng nên nếu không kịp thời tận dụng, các hãng hàng không nội địa có thể sẽ thua trên chính sân nhà.

Cần phải nói rằng, ba năm qua, nhờ sự tham gia mạnh mẽ của Vietjet, lượng hành khách bay nội địa đã tăng gấp đôi. Các hãng hàng không cũng đã tăng cường đầu tư cho đội tàu bay song phải thừa nhận, chất lượng và quy mô đội tàu bay của Việt Nam vẫn còn kém xa các nước bạn.

Theo thống kê của Trung tâm Nghiên cứu hàng không khu vực châu Á - Thái Bình Dương (CAPA), tới tháng 11/2016, tổng lượng tàu bay đang khai thác của Việt Nam mới dừng lại ở con số 142, đứng thứ 6 trong khu vực, bằng khoảng 1/4 lượng tàu bay của Indonesia. Do đó, các chuyên gia cho rằng, việc mở rộng đội tàu bay là tất yếu, song song với việc nâng cao năng lực hạ tầng.

Thị phần khách quốc tế nguy cơ “đổ” vào hãng bay ngoại

Phát triển mạnh thị trường nội địa nhưng trong 6 tháng đầu năm 2016, thị phần hành khách quốc tế của các hãng hàng không Việt Nam đã giảm sâu với 6 điểm, xuống còn 43,3% do các hãng nước ngoài đẩy mạnh hoạt động khai thác.

Thực tế, một số lớn hãng đã có thêm những thương quyền khai thác sâu hơn thị trường Việt Nam. Đây là lời cảnh báo không thể bỏ qua với các hãng hàng không nội địa, bởi nếu các hãng hàng không nội như: Vietnam Airlines, Vietjet, Jetstar không duy trì tốc độ tăng trưởng đội tàu bay, nâng chất lượng dịch vụ, nhiều khả năng thị phần vận chuyển khách sẽ rơi vào tay các hãng hàng không ngoại.

Tuy nhiên, hiện nay dù có tiềm lực, các hãng hàng không nội cũng đang gặp khó trong việc phát triển đội tàu bay do thiếu chỗ đỗ qua đêm tại một số cảng hàng không lớn. Bên cạnh những cái khó về hạ tầng, các hãng hàng không nội còn có nguy cơ “đội” chi phí kinh doanh hàng nghìn tỷ đồng nếu một loạt các loại phí khai thác được điều chỉnh.

Các chuyên gia cho rằng, mức tăng trưởng hàng năm xấp xỉ 20% của Việt Nam còn thua xa con số 27% của Thái Lan hay 30% của Trung Quốc trong khi nhu cầu đi lại, giao thương, du lịch của người dân tăng mạnh trong những năm qua là có thật. Do đó, nên chăng, cần khuyến khích các hãng nội địa xây dựng chính sách giá vé hợp lý, thu hút được nhiều đối tượng đi lại bằng đường hàng không. Ngoài việc xây dựng một môi trường kinh doanh minh bạch và bình đẳng, rất cần những cú hích để đẩy nhanh tiến độ các dự án phát triển, mở rộng hạ tầng tại Tân Sơn Nhất và Long Thành.

P.V