WikiLeaks tuần trước đã công bố dữ liệu các bài phát biểu của bà Clinton từ năm 2013 về vấn đề Biển Đông và ông Tập Cận Bình.

Hàng loạt dữ liệu đã cho thấy quan điểm "bí mật" của bà Clinton về hàng loạt vấn đề, trong đó có Biển Đông và ông Tập Cận Bình.

Clinton: Dao nguoc lap truong ve ong Tap va 'ran' ve Bien Dong - Anh 1

Những nhận định trong bài phát biểu của bà Clinton với Goldman Sachs năm 2013 về Biển Đông và Chủ tịch Trung Quốc đã được công bố. (Nguồn: AFP)

Tạo thế cân bằng về Biển Đông

Trong một bài phát biểu trước các thành viên ngân hàng từ Goldman Sachs vào tháng 10/ 2013, ứng cử viên Tổng thống Mỹ của đảng Dân chủ Hillary Clinton cho biết Trung Quốc có quyền khẳng định bản thân nhưng Washington cũng cần phải có động thái đáp trả.

Bà Hillary Clinton đã nói rằng nếu Trung Quốc tuyên bố chủ quyền toàn bộ Biển Đông (theo tên gọi Trung Quốc là Biển Nam Trung Quốc), Mỹ cũng có thể tuyên bố toàn bộ Thái Bình Dương là "Biển của Mỹ", theo WikiLeaks.

Bà cho biết Trung Quốc "có quyền khẳng định mình" ở Biển Đông nhưng Mỹ cũng cần thiết "phản ứng lại" để ngăn Bắc Kinh kiểm soát thương mại thế giới. "Bạn không thể ngăn cản họ. Họ có quyền khẳng định mình, "bà Clinton nói." Tuy nhiên, nếu không có ai ở đó đẩy lùi họ để tạo ra một sự cân bằng, sau đó họ sẽ có thể “thống trị” các tuyến đường biển cũng như các quốc gia tiếp giáp với Biển Đông".

Cũng trong một bài phát biểu 8 tháng sau khi không còn là Ngoại trưởng Mỹ, bà Clinton đã nói rằng, Trung Quốc "về cơ bản muốn kiểm soát" toàn bộ Biển Đông, bao gồm các tuyến đường thương mại sầm uất nhất thế giới. Bà nói rằng "48% của thương mại thế giới, bao gồm năng lượng và nhiều loại hàng hóa khác, đi qua Biển Đông".

Năm 2010, Ngoại trưởng Clinton lần đầu tiên nói về vấn đề "tự do hàng hải" ở Biển Đông tại một hội nghị của ASEAN họp tại Việt Nam - đánh dấu sự khởi đầu của chiến lược "xoay trục về châu Á" và gia tăng căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc trong khu vực.

Khi nói chuyện với Goldman Sachs, bà Clinton cũng nói rằng bà đã phải đối đầu với các quan chức Trung Quốc về Biển Đông trong thời gian làm Ngoại trưởng.

"Tôi nói rằng, theo cách lập luận của họ, Mỹ cần phải tuyên bố chủ quyền toàn bộ Thái Bình Dương. Chúng ta giải phóng nó; chúng ta bảo vệ nó. Chúng ta có nhiều tuyên bố toàn bộ Thái Bình Dương. Và chúng ta có thể gọi nó là Biển Mỹ, kéo dài từ bờ biển phía Tây của California đến Philippines. "

Bà cũng cho biết đã nói với các đối tác Bắc Kinh rằng những tuyên bố của Trung Quốc về chủ quyền Biển Đông được dựa trên "những mảnh gốm" từ "một số tàu đánh cá bị mắc cạn ở một đảo san hô đâu đó", trong khi tuyên bố chủ quyền của Mỹ với Thái Bình Dương sẽ dựa trên "các đoàn xe quân sự" trong cuộc chiến tranh thế giới thứ hai và tuyên bố của người Mỹ rằng đã "phát hiện ra Nhật Bản".

Theo bà Hillary, đây là "một trong các cuộc tranh luận tuyệt vời nhất".

'Ông Tập Cận Bình là chính trị gia tốt hơn Hồ Cẩm Đào'

Bà Hillary Clinton đã ca ngợi ông Tập là một chính trị gia tốt hơn so với người tiền nhiệm Hồ Cẩm Đào, và khả năng củng cố quyền lực của ông đối với Quân đội nước này.

Trước đó, nổi tiếng với những nhận xét quyết đoán mạnh mẽ về nhân quyền và dân chủ, bà Clinton thường được biết đến như một nhà chỉ trích Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gọi ông Tập là "đáng hổ thẹn" khi ông tuyên bố sẽ tái khẳng định lập trường của Trung Quốc về vấn đề quyền của phụ nữ tại một hội nghị thượng đỉnh Liên Hợp Quốc ở New York tháng 9 năm ngoái.

Tuy nhiên, trong bài phát biểu với Tập đoàn CME tháng 11/2013, bà Clinton ca ngợi ông Tập về tiến trình củng cố quyền lực trong đảng và quân đội chỉ trong một thời gian ngắn – song hành với quá trình cải cách của ông.

"Ông ấy đã củng cố quyền lực của mình khá nhanh chóng trong quân đội và trong Đảng Cộng sản. Ông ấy đã đặt ra một kế hoạch cải cách kinh tế, một số trong đó là khá sâu rộng. Và một số cải cách xã hội cũng như vậy, bao gồm chính sách một con, ít nhất ở một mức độ nào đó đang đi đến hồi kết."

Trong một bài phát biểu với Goldman Sachs vào đầu tháng 4/2013, bà Clinton cũng cho biết, "Một điều đặc biệt quan trọng là những động thái gần đây ông ấy đã làm để củng cố quyền lực trong quân đội".

Bà Clinton cũng nhấn mạnh rằng, "Một trong những mối quan tâm lớn nhất của tôi trong hơn bốn năm qua là PLA, quân đội Trung Quốc, đã hành động một cách độc lập".

Và "ông (Tập Cận Bình) là một chính trị gia tốt hơn so với người tiền nhiệm trước đó, ông Hồ Cẩm Đào". Theo bà Clinton, ông Hồ Cẩm Đào, không giống như cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân trước đó, chưa bao giờ thực sự kiểm soát được quyền lực trong quân đội Trung Quốc – một điều cần thiết đối với bất kỳ chính phủ nào.

"Vì vậy, khi Chủ tịch Tập đang làm nhiều hơn nữa cố gắng để khẳng định quyền lực của mình, tôi nghĩ đó là tin tức tốt."

Những dữ liệu trên là một phần trong hàng ngàn email trong chiến dịch tranh cử của bà Clinton bị rò rỉ. Theo CNN, nhóm tranh cử của bà Clinton không xác nhận cũng không phủ nhận tính xác thực của các tài liệu này.

(Theo SCMP)

An Bình