Vntinnhanh.vn – Trước khi Campuchia khiến Myanmar và Malaysia toát mồ hôi ở AFF Cup 2016, họ vẫn luôn bị coi là “rổ đựng bóng” cho các đối thủ mạnh trong khu vực. Thế nhưng nếu lùi mốc thời gian về khoảng gần nửa thế kỷ, đội bóng này lại ở một vị thế hoàn toàn khác.

Chuyen ve cau thu Tan Sinh va su suy tan cua bong da Campuchia sau Khmer Do - Anh 1

Đội tuyển bóng đá của Campuchia thi đấu giao hữu cùng đội miền nam Việt Nam năm 1970.
(
Ảnh: Equipe nationale de football du Cambodge/Facebook)

Thế hệ vàng đầu thập niên 1970

Đó là thời kỳ mà Campuchia được xem là một thế lực của bóng đá Đông Nam Á. Các đội bóng mạnh lúc bấy giờ là Thái Lan và Myanmar cũng rất sợ phải chạm trán đối thủ láng giềng.

Năm 1972, đội tuyển bóng đá của Campuchia, khi đó vẫn được biết đến với tên gọi Cộng hòa Khmer, tham dự giải vô địch châu Á. Họ vào đến bán kết và chỉ chịu thua nhà vô địch Iran với tỉ số sát nút (1-2).

“Cầu thủ nổi tiếng nhất của chúng tôi khi đó là thủ môn Lim Lak. Cả châu Á đều biết anh ấy”, Som Saran, một thành viên còn sót lại của thế hệ vàng, kể lại trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2005. Mười năm sau, ông lại xuất hiện trên tạp chí Four Four Two phiên bản Malaysia để chia sẻ những ký ức về thời hoàng kim của bóng đá nước nhà.

Dưới thời Sihanouk, bóng đá rất được quan tâm ở Campuchia. Từ Phnom Penh cho tới Sihanoukville hay Battambang, tỉnh nào cũng có một đội bóng. Các đội thuộc cơ quan chính phủ, quân đội hay ngân hàng rất mạnh và được chăm chút chu đáo.

“Chúng tôi có đủ mọi thứ mà thậm chí vẫn có thể đòi hỏi thêm được”, ông Saran hồi tưởng.

Đội tuyển quốc gia được đưa ra nước ngoài tập huấn và thi đấu rất nhiều. Năm 1971, họ tham dự cúp miền nam Việt Nam và giành chức vô địch. Đội bóng chủ nhà khi đó có sự góp mặt của những danh thủ như Phạm Huỳnh Tam Lang hay Quang Đức Vĩnh.

Khmer Đỏ và cuộc vượt biên của cầu thủ Tấn Sinh

Khoảng giữa thập niên 1970, đội Tây Ninh cưu mang một cầu thủ có tên gọi là Nguyễn Tấn Sinh. Ông vốn không phải người Việt mà là một lao động khổ sai vượt biên từ nước láng giềng, nơi đang chìm trong thảm họa diệt chủng Khmer Đỏ.

Tấn Sinh chính là Som Saran, cựu tuyển thủ của thế hệ vàng Campuchia vừa được nhắc đến. Thông tin này được chính ông hé lộ trên báo Người Lao Động vào năm 2004, khi dẫn dắt đội tuyển Campuchia đến Việt Nam thi đấu giao hữu.

Chuyen ve cau thu Tan Sinh va su suy tan cua bong da Campuchia sau Khmer Do - Anh 2

Som Saran, hay Nguyễn Tấn Sinh. (Ảnh: Four Four Two)

Một năm sau chiến tích vào bán kết Asian Cup 1972, Som Saran chơi trận bóng đá cuối cùng ở quê nhà trước khi Khmer Đỏ xuất hiện. Bóng đá bị khai tử, giống như nhiều thứ khác ở đất nước Campuchia. Các đồng đội của ông lần lượt bị đưa đi, có người bỏ mạng ở những mồ chôn tập thể, người khác lại phải lao động khổ sai đến chết trên những cánh đồng.

Tính đến khi Pol Pot bị lật đổ, thế hệ vàng chỉ còn lại 6 thành viên sống sót và Som Saran là một trong số đó.

“Tôi đã may mắn. Nếu ở lại Campuchia thì mọi chuyện có lẽ đã rất tồi tệ. Hầu hết các đồng đội của tôi đã chết dưới thời Pol Pot. Dịch bệnh ở khắp nơi và mọi người còn chẳng có đủ đồ ăn”, ông nhớ lại.

Som Saran đã tìm thấy đường sống khi bị quân Pol Pot đưa đến khu vực gần biên giới Việt Nam. Một lính gác ở phía bên kia đã nhận ra một cầu thủ bóng đá trong số những người khổ sai và giúp ông vượt biên. Đó là lúc Som Saran trở thành Nguyễn Tấn Sinh và tiếp tục sự nghiệp thi đấu ở đội Tây Ninh đến năm 1980.

Sau bi kịch

“Đó là dấu chấm hết cho bóng đá Campuchia”, Som Saran kết lại cuộc trò chuyện với phóng viên của tạp chí Four Four Two như vậy. Bóng đá Campuchia chưa bao giờ có dấu hiệu trở lại với thời hoàng kim trước bi kịch Khmer Đỏ. Khi trở về quê hương và tái ngộ với năm người đồng đội cũ còn sống sót, Som Saran đã không còn nhận thấy bất cứ một dấu tích nào của một nền bóng đá từng là thế lực của khu vực. Đến cả một đôi giày đá bóng cũng là một thứ quá xa xỉ.

Nhiều năm sau đó, bóng đá Campuchia dần hội nhập trở lại. Som Saran được bổ nhiệm làm huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia tại Tiger Cup năm 2004. Là một người từng sống trong thời hoàng kim của bóng đá nước nhà, thất bại ở giải đấu năm đó thật cay đắng đối với ông.

“Tôi thực sự rất hối hận về khoảng thời gian mà tôi dẫn dắt đội tuyển. Thật là một nỗi xấu hổ cho đất nước này”, Som Saran chia sẻ trên tờ Campuchia Hằng Ngày, một năm sau khi đội bóng của ông nhận tới 22 bàn thua ở vòng bảng giải vô địch Đông Nam Á, trong đó có trận thua 1-9 trước Việt Nam.

Chuyen ve cau thu Tan Sinh va su suy tan cua bong da Campuchia sau Khmer Do - Anh 3

Lê Công Vinh từng ghi một cú hat-trick vào lưới Campuchia năm 2004. (Ảnh: Getty Images)

Đó chỉ là một trong số rất nhiều những thất bại thảm hại của họ ở đấu trường khu vực kể từ khi giải đấu được khai sinh vào năm 1996. Có lẽ ngoài cái tên Hok Sochetra, tiền đạo từng được đánh giá ngang hàng với “Zico Thái” Kiatisak Senamuang, bóng đá Campuchia chẳng có gì đáng để người ta chú ý đến nữa.

Đội tuyển quốc gia có biệt danh là Kouprey Blue tham dự tổng cộng 6 kỳ Tiger Cup và AFF Cup (tính cả năm 2016), thi đấu 19 trận và nhận đến 17 thất bại với 74 bàn thua tất cả.

Dù vậy điều đáng mừng cho người hâm mộ bóng đá Campuchia là hai trận thua gần nhất của họ lại mang đến những cảm giác dễ chịu. Đội bóng do HLV Lee Tae-Hoon dẫn dắt, với nhiều tuyển thủ U23 và U21 cho thấy rằng họ đã không còn là “rổ đựng bóng” cho các đối thủ trong khu vực nữa. Ít nhất là trong trận đấu tối nay, họ sẽ không dễ dàng để cho Việt Nam ghi đến 9 bàn như những gì đã diễn ra vào năm 2002 và 2004.

Campuchia suýt gây bất ngờ trước Malaysia

Anh Ngọc