Trước cơn sốt xổ số điện toán, chuyên gia xã hội học bày tỏ băn khoăn trước xu hướng khích lệ ăn thua, may rủi, không có lợi cho xã hội ổn định.

Nhìn nhận về xổ số điện toán do Công ty Xổ số Điện toán Việt Nam ( Vietlott ) cung cấp, GS Hà Tôn Vinh (người nhiều năm nghiên cứu về trò chơi có thưởng) cho rằng, xổ số điện toán ra đời với số tiền thưởng cộng dồn đã tạo khác biệt và thu hút người chơi, theo tin trên báo Tiền Phong.

Với xổ số truyền thống, nếu không ai trúng, phần tiền thưởng sẽ nộp vào ngân sách hoặc tính vào doanh thu công ty; trong khi xổ số điện toán là cộng tới khi có người trúng. “Điều này đã tạo khác biệt và thu hút người chơi. Còn các công ty xổ số truyền thống cũng phải xem lại mình, lâu nay độc quyền, ít cạnh tranh thì nay phải thay đổi”, ông Vinh nói.

Theo ông Vinh, cứ 100 đồng bán ra, Vietlott dành 55 đồng trả thưởng, 25 đồng nộp thuế, số còn lại chi cho hoạt động và lợi nhuận còn lại cũng nộp ngân sách. Do đó, nếu ngân sách địa phương thất thu thì ngân sách trung ương sẽ được lợi.

Chuyên gia xã hội học - TS Trịnh Hòa Bình cho rằng, xổ số là trò chơi may rủi. Trong xã hội phát triển, ổn định đều có xổ số, casino. Nhưng trong một xã hội đang chuyển đổi, đầy rẫy thách thức của những giá trị, biến động, con người ta sống trông đợi vào may rủi, sống dựa vào các lực lượng siêu nhiên, xổ số chỉ càng khích lệ sự hơn thua. Điều đó không có lợi khi xây dựng một xã hội lành mạnh.

Chuyen gia noi gi ve xo so dien toan Vietlott? - Anh 1

Một buổi quay thưởng của vietlott. Ảnh nguồn Vietlott.

Theo ông Bình, có những câu chuyện cướp cả đống vé số của người bán dạo, bạn bè kiện nhau vì tờ vé số… Tất cả vì người ta nhìn thấy vé số là cơ may, là tiền mà không cần dùng sức lao động của mình làm ra.

Theo ông Bình, phát triển xổ số là bài toán của sự phát triển, ở cấp độ cá nhân xuất phát từ lòng tham, còn nhà nước xuất phát từ nguồn thu đang sụt giảm.

Bắt đầu hoạt động từ ngày 18/7/2016, đến nay Vietlott đã cung cấp ra thị trường 2 sản phẩm, gồm Mega 6/45 và Max 4D. Ông Nguyễn Thanh Đạm, Phó Tổng giám đốc Vietlott cho biết, tính đến hết ngày 30/9 doanh thu bán vé (bao gồm cả thuế) đạt 159,245 tỷ đồng nhưng đến ngày 20/11 đã tăng lên hơn 734,4 tỷ đồng, chủ yếu là ở xổ số tự chọn Mega, theo tin trên Thời báo Tài chính Việt Nam.

Cùng với doanh thu tăng nhanh, mức độ trúng thưởng rất cao và giá trị giải thưởng “khủng”, đã khiến các công ty xổ số truyền thống như “ngồi trên lửa”. Tuy nhiên theo ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính ngân hàng, Bộ Tài chính, xổ số truyền thống hay điện toán đều là của nhà nước và cùng song song tồn tại phát triển với mục tiêu công khai minh bạch, từng bước hiện đại và đáp ứng nhu cầu của người chơi.

Cũng theo ông Dương, 21 công ty xổ sổ kiến thiết miền Nam hiện đang chiếm 90% thị phần xổ số cả nước, doanh số phát hành mỗi ngày đạt khoảng 240 tỷ đồng, doanh số bán thực tế là 192 tỷ đồng/ngày với mức tiêu thụ khoảng 80% vé số phát hành. Dự kiến doanh thu toàn thị trường xổ số năm 2016 đạt khoảng 75.000 tỷ đồng.

Cũng theo ông Dương, 21 công ty xổ sổ kiến thiết miền Nam hiện đang chiếm 90% thị phần xổ số cả nước, doanh số phát hành mỗi ngày đạt khoảng 240 tỷ đồng, doanh số bán thực tế là 192 tỷ đồng/ngày với mức tiêu thụ khoảng 80% vé số phát hành. Dự kiến doanh thu toàn thị trường xổ số năm 2016 đạt khoảng 75.000 tỷ đồng.

Ngay trong quý III/2016, tăng trưởng doanh thu của 21 công ty xổ số kiến thiết phía Nam vẫn đạt 9,8%. Trong khi đó tính đến hết quý III/2016, doanh thu xổ số điện toán chỉ chiếm 0,82% toàn thị trường và cả năm dự kiến chỉ chiếm khoảng 1,3% thị phần. Như vậy xổ số điện toán chưa ảnh hưởng đến loại hình xổ số truyền thống.

Bổ sung cho lập luận này, ông Nguyễn Thanh Đạm cho biết, khảo sát nhanh của Vietlott cho thấy tham gia chơi xổ số điện toán có nhiều người chơi lần đầu, một số khác vẫn chơi xổ số truyền thống nay mua thêm vé điện toán.

Cũng theo ông Nguyễn Hoàng Dương, theo quy định của pháp luật hiện hành, 100% nguồn thu ngân sách từ hoạt động kinh doanh xổ số được để lại cho các địa phương để sử dụng cho các mục tiêu nâng cao phát triển y tế, giáo dục, an sinh và phúc lợi xã hội, và nguồn thu của Vietlott cũng thực hiện theo cơ chế này.

Do đây là sản phẩm mới, nên ông Dương cho biết hiện Vietlott cũng đang triển khai mở rộng kinh doanh thận trọng, chia làm 3 đợt. Trong đó đợt 1 đã triển khai tại TP. HCM và một số tỉnh miền Tây, đợt 2 tại miền Trung và sắp tới đợt 3 sẽ được triển khai tại 3 địa phương của miền Bắc vào tháng 12 tới.

Còn theo ông Nguyễn Thanh Đạm, kinh nghiệm của thế giới cho thấy, để đáp ứng nhu cầu về xổ số điện toán tốt nhất thì bình quân khoảng 5.000 dân có 1 đầu máy thiết bị đầu cuối. Tuy nhiên năng lực của Vietlott hiện chưa thể triển khai chưa đáp ứng được hết nhu cầu của người chơi.

Công Danh (tổng hợp theo báo TBTCVN, Tiền Phong)