Malik Ishaq - một thủ lĩnh phiến quân tại Pakistan đã được thả tự do sau khi bị giam 14 năm mà không được kết án.

(ĐVO) Đây là câu chuyển minh chứng cho câu chuyện tay ba: chính trị - tôn giáo - bạo lực rắc rối tại quốc gia Nam Á này.

Một trong những thủ lĩnh phiến quân khét tiếng nhất tại Pakistan đã được thả ra khỏi tù sau 14 năm bị giam cầm mà chưa xét xử xong. Theo một số nguồn tin, thủ lĩnh này được thả do những cam kết ngưng các hành động bạo lực và thuyết phục những người cùng tổ chức “rửa tay gác kiếm”.

Tuy nhiên, có những nghi ngờ cho rằng ông ta được thả vì có khả năng thao túng cả luật pháp và dựa vào thế lực chính trị ngầm ở Pakistan.

Malik Ishaq ra tù trong vòng tay và tràng hoa của chiến hữu.

Tháng 7/2011, những người ủng hộ đã đón tiếp Malik Ishaq bằng cánh hoa hồng khi ông rời nhà tù ở phía đông thành phố Lahore.

Chỉ vài ngày sau đó, Malik Ishaq bị bắt trở lại khi đang kích động sự thù ghét đối với cộng đồng người Shiite thiểu số trước đám đông người Sunni.

Ishaq đã kêu gọi những người ủng hộ không phải sợ hệ thống luật pháp hoặc nhà tù, hãy “xuống đường và tấn công cộng đồng người Shiite – những kẻ đã sỉ nhục các tông đồ của đấng tiên tri Muhammad”.

“Chúng tôi biết giết người thế nào, và chết thế nào cho xứng đáng”, Ishaq phát biểu trong một buổi thuyết trình ở gần Rahim Yar Khan vào ngày 4/9/2011.

AP cho biết, Ishaq đang cố hồi sinh mạng lưới mà hầu hết các thành viên cũ đã gia nhập al-Qaeda. Điều này như một giọt nước tràn ly buộc chính phủ Pakistan phải bắt giữ Ishaq vào tháng 9/2011.

Chính phủ Pakistan còn nghi ngờ Ishaq đã tổ chức nhiều buổi gặp mặt cho khoảng 50 người, trong đó có cả các thành phần khủng bố. Ishaq cũng trực tiếp tới gặp nhiều người bị cho rằng có liên quan tới hoạt động khủng bố và đang bị cơ quan tình báo theo dõi.

Khi Mỹ hối thúc Pakistan đưa các thủ lĩnh phiến quân tại Afghanistan hoạt động tự do ở khu vực vô chính phủ giữa 2 quốc gia, dường như họ không hiểu biết sâu sắc về quan hệ phức tạp trong nền chính trị nước này. Chuyện của Ishaq được coi là câu chuyện nóng hổi minh chứng cho sự phức tạp đó.

Chính phủ Pakistan có những kinh nghiệm rất phong phú về việc đối phó, đánh và đàm phán với phiến quân trên nhiều vấn đề khác nhau. Và nếu phân tích cụ thể trường hợp của Ishaq, chúng ta có thể thấy rõ cách mà người Pakistan đang chơi trong ván bài chống khủng bố.

Malik Ishaq "thể hiện"

15 năm trước đây, Ishaq thành lập tổ chức Laskhar-e-Jangvi (LeJ) và là đồng minh đối với al-Qaeda và Taliban.

LeJ chịu trách nhiệm cho hàng loạt vụ tấn công nhằm vào cộng đồng người Shiite, không phân biệt họ có liên quan tới lợi ích của Pakistan hay Mỹ.

Tới năm 1997, Ishaq bị bắt giữ và bị tố cáo hơn 200 tội danh, bao gồm cả việc giết hại 70 người Shiite.

Nhưng rất nhiều năm đã trôi qua, Pakistan vẫn không thể hoàn thành được bản án đối với trùm khủng bố vì nhân chứng, công tố viên và thậm chí cả thẩm phán đã quá sợ hãi và phải bỏ dở phiên tòa.

Theo Anis Haider Naqvi, người từng làm công tố viên tham gia 2 phiên xét xử Ishaq, thẩm phán sợ người này tới mức tỏ ra rất kính trọng và mời ông ta uống nước, ăn bánh giữa phiên tòa.

Một vị thẩm phán đã cố che dấu mặt mình nhưng Ishaq chỉ đích danh người xét xử mình bằng cách... đọc tên những đứa con của người họ. Quá sợ hãi, vị thẩm phán này bỏ dở phiên tòa.

Dù thiếu lời buộc tội, Chính phủ Pakistan vẫn giam Ishaq trong suốt 14 năm trời, bất chấp sự chậm chạp của các phiên xét xử. Nghịch lý tại Pakistan, đại diện luật pháp sợ kẻ tội phạm, AP bình luận.

Sipah-e-Sahaba Pakistan (SSP) và LeJ là một thế lực chính trị tại Punjab.

Cũng có lúc, Ishaq đã chứng minh được sự hữu dụng của ông ta đối với Quân đội Pakistan vào năm 2009, khi đóng vai là người đàm phán với nhóm quân du kích đang bắt giữ con tin đóng tại trụ sở quân đội ở Rawalpindi.

Đằng sau nỗ lực cộng tác với trùm khủng bố này, Chính phủ Pakistan tìm mọi cách để đưa họ vào vòng xoáy chính trị, thuyết phục họ ngừng tổ chức các vụ tấn công. “Tôi gặp Ishaq vài lần trong tù”, ông Ashrafi nhấn mạnh rằng Ishaq đã đảm bảo rằng ông ta sẽ trở lại với con đường hòa bình.

“Nếu ai đó muốn quay trở lại với cuôc sống bình thường, tại sao không? Tại sao không giúp đỡ anh ta? Đó là đồng bào của chúng ta mà”, Ashrafi đã rất thất vọng khi thấy Ishaq quay vào tù chỉ một thời gian ngắn sau khi được thả.

Thống đốc bang Punjab Shahbaz Sharif được cho là đã ngầm đồng ý thả Ishaq để có được sự ủng hộ của SSP.

Tuy nhiên, thực tế chỉ ra không thể nói chính quyền hay phiến quân, phe nào lợi dụng và thao túng phe nào.

Giám đốc cơ quan tư pháp bang Punjab Rana Sanaullah Khan từ chối xác nhận bất cứ thỏa thuận ngầm nào trong vụ thả Ishaq. “Chúng tôi vẫn đang liên hệ với nhiều người đã trở thành và muốn trở thành những công dân có ích”, Rana Sanaullah Khan trả lời cho qua chuyện.

Bang Punjab là một điểm nóng tranh chấp giữa đảng cầm quyền của tổng thống Asif Ali Zardari và phe đối lập, đứng đầu là ông Nawaz Sharif.

Bản thân LeJ cũng được lãnh đạo bởi một tổ chức chính trị có tên Sipah-e-Sahaba Pakistan (SSP). Ông Maulana Ahmad Ludhianvi – người đứng đầu SSP cho biết thống đốc Shahbaz Sharif – em trai của ông Nawaz Sharif đã hứa thả Ishaq vào năm 2010, trong đợt tranh cử thống đốc bang.

Theo Khaled Ahmad – một chuyên gia về các nhóm phiến quân của Pakistan, chắc chắn rằng SSP và đảng của ông Sharif đã có thỏa thuận ngầm từ trước.

Về mặt chính trị, LeJ và các nhóm phiến quân có vai trò chính trị khá lớn tại Punjav và một số tỉnh thuộc bang Sindh.

Họ có hệ thống trường học và giáo đường khắp nơi. Thậm chí, một ứng cử viên của SSP đã giành được 17.000 phiếu bầu trong cuộc tranh cử tại địa phương.

Như vậy, các nhóm phiến quân nắm giữ những quyền lực chính trị, và đảng cầm quyền của ông Zardari và đảng đối lập của ông Sharif biết rất rõ điều này.

Vũ khí mà chính phủ Pakistan thu được sau một lần đụng độ với LeJ.

LeJ có căn cứ tại miền trung và nam Punjab – nơi nổi tiếng là một lò tuyển bộ quân cho các nhóm Jihadi. Nơi đây, những gia đình người Shiite thiểu số khá giàu có với những cánh đồng trồng bông, mía và bột mì.

Ngôi nhà của Ishaq tại Islam Nagar, phía nam thành phố Punjabi được canh giữ bởi các thành viên SSP có mang súng tự động. Trên mái nhà treo cờ và biểu ngữ ca ngợi nhóm phiến quân. “Sứ mệnh của cha tôi là đúng đắn. Chúng tôi sẽ có được phần thưởng từ thánh Allah”, Malik Usman – con trai của Ishaq tự hào nói.

Hữu Nghĩa (theo AP)