Đồng Bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) thường xuyên gặp nhiều khó khăn do tình trạng biến đổi khí hậu. Hạn hán và xâm nhập mặn làm thiệt hại nhiều diện tích cây trồng, gây thất thoát năng suất và giảm đáng kể nguồn thu nhập của nhà nông.

Chuong trinh canh tac lua thong minh thich ung voi Bien doi khi hau - Anh 1

Ruộng lúa mẫu Bình Điền

Nhằm tháo gở khó khăn, cùng chia sẻ những kinh nghiệm của các nhà khoa học, các chuyên gia đầu đàn trong lĩnh vực nông nghiệp, Công ty cổ phần phân bón Bình Điền phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông Quốc Gia, Trung tâm BVTV phía Nam và Trung tâm khuyến nông các tỉnh ĐBSCL thực hiện “Chương trình canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu".

Chương trình bắt đầu từ vụ Hè Thu 2016 được thực hiện ở tất cả 13 tỉnh thành vùng ĐBSCL, với tổng diện tích 32,5 ha và 65 hộ nông dân tham gia.

Các mô hình được xây dựng ngay tại các vùng canh tác lúa trọng điểm và gặp nhiều khó khăn do hạn hán, nhiễm phèn, nhiễm mặn…

Để đạt được những mục tiêu trên, ban tổ chức đã mời 10 nhà khoa học đầu ngành về nông nghiệp làm cố vấn, chịu trách nhiệm về việc soạn thảo tài liệu kỹ thuật, tập huấn nông dân. Công ty CP phân bón Bình Điền đã cung cấp miễn phí cho nông dân thực hiện mô hình lúa giống và toàn bộ lượng phân bón phù hợp với các điều kiện sản xuất bất lợi, trong đó đặc biệt là sản phẩm Đầu Trâu Mặn-Phèn (giúp nâng cao pH, tăng tính chống chịu của cây lúa với phèn, mặn và các điều kiện bất lợi khác) và bộ sản phẩm chuyên dùng lúa TE A1, TE A2 cung cấp dinh dưỡng cân đối và hợp lý với các giai đoạn sinh trưởng của cây lúa.

Tại Long An, mô hình được thực hiện tại ấp Hòa Hưng, xã Bắc Hòa, huyện Tân Thạnh – một trong các khu vực đất phèn và thường xuyên gặp nhiều bất lợi trong canh tác lúa vụ Hè Thu. Giống như các mô hình khác, cả 5 nông dân thực hiện mô hình tại Long An đều được các nhà khoa học tập huấn rất kỹ về các biện pháp kỹ thuật canh tác, tất cả nông dân phải áp dụng giảm giống và bón phân theo nhu cầu cây lúa. Với lượng giống gieo sạ chỉ 80 kg/ha tương đương 8kg/công, bước đầu ruộng lúa phát triển tốt.

Ngày 15.8.2016, sau hơn 3 tháng triển khai thực hiện mô hình, các ruộng lúa đã thu hoạch. Kết quả năng suất bình quân trong mô hình đạt 5,6 tấn/ha, cao hơn ruộng đối chứng 350 kg/ha, lợi nhuân trong mô hình đạt 26,4 triệu/ha, cao hơn trên 1 triệu đồng/ha so với ngoài mô hình. Theo cán bộ kỹ thuật theo dõi mô hình, vụ lúa Hè Thu năm nay tình hình sâu bệnh đặc biệt là bệnh đạo ôn và vi khuẩn tấn công rất nặng, nhiều ruộng lúa trong khu vực bị giảm năng suất rất nặng nề. Tuy nhiên, các ruộng trong mô hình tình hình sâu bệnh hại không đáng kể, từ đó góp phần giúp giảm chi phí phun thuốc bảo vệ thực vật và tăng năng suất lúa.

Việc thay đổi tập quán canh tác của nông dân là rất khó khăn, nhưng với các điều kiện sản xuất ngày càng bất lợi như hiện nay thì người nông dân phải thay đổi, phải tiếp thu nhanh các kiến thức mới và vận dụng vào trong thực tế sản xuất của mình. Mô hình canh tác lúa thông minh tại Long An đã đạt được mục tiêu của chương trình đề ra, vấn đề quan trọng nhất được ban tổ chức đặt ra với các mô hình này là người nông dân phải trở thành chuyên gia, để tự ứng phó với các điều kiện sản xuất bất lợi, nâng cao năng suất, cải thiện thu nhập và có khả năng truyền đạt các kiến thức học được cho các nông dân khác cùng áp dụng.

Trần Chấn Nam