Liên quan đến việc Quốc hội sẽ xem xét dừng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận với quy mô 4000 MW, bên lề Quốc hội 9-11, PV đã trao đổi nhanh với ông Dương Quang Thành - Chủ tịch Tập đoàn Điện lực Việt Nam về khả năng cung ứng điện trong thời gian tới.

PV: Quốc hội đã có lịch xem xét việc dừng đầu tư dự án điện hạt nhân Ninh Thuận với công suất lên tới 4000 MW. Việc này có ảnh hưởng đến khả năng cung ứng điện trong giai đoạn tới không?

Ông Dương Quang Thành: Chính phủ đã duyệt Quy hoạch điện VII điều chỉnh vào tháng 3-2016, trong đó không có nhà máy điện hạt nhân đến 2030. Việc cung ứng điện từ nay đến năm 2030 đã đưa rất nhiều nguồn thay thế để đáp ứng nhu cầu phát triển điện quốc gia.

Với các tính toán mới, thì giai đoạn 2016-2020 tốc độ tăng trưởng điện năng khoảng 11%/năm, và giai đoạn 2021-2030 từ 7-8%/năm, thấp hơn nhiều so với bối cảnh năm 2009 khi Chính phủ trình Quốc hội thông qua chủ trương xây dựng điện hạt nhân. Trong giai đoạn trước 2009, do tăng trưởng kinh tế ở mức cao, nên nhu cầu tăng trưởng điện được dự báo là từ 17-20%/năm, Chính phủ lấy mức tăng trưởng 22% làm phương án điều hành, để đảm bảo đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội.

Với mức tăng trưởng đó, nguồn năng lượng ở trong nước như là than, dầu khí, thủy điện không đáp ứng đủ nhu cầu. Hơn nữa, nguồn năng lượng sơ cấp nhập khẩu tại thời điểm đó giá thành cao, cho nên phương án điện hạt nhân là phương án cạnh tranh, có hiệu quả.

Sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, EVN đã thực hiện các thủ tục triển khai dự án. Nhưng tại thời điểm hiện nay, như tôi nói, nhu cầu tăng trưởng như tổng sơ đồ VII đã hiệu chỉnh là không cao. Do đó, nguồn năng lượng sơ cấp trong nước và nhập khẩu đảm bảo được đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt tại thời điểm hiện nay nguồn năng lượng sơ cấp nước ngoài như dầu mỏ, than thì giá thấp hơn nhiều so với thời điểm trước. Do đó việc đầu tư điện hạt nhân không cạnh tranh được với các nguồn năng lượng khác về mặt kinh tế. Đó là lý do khi hiệu chỉnh sơ đồ VII đã không đưa nhà máy điện hạt nhân vào nữa.

PV: Như vậy, có thể hiểu lý do chính của việc dừng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận là hiệu quả đầu tư ?

Ông Dương Quang Thành: Do hiệu quả đầu tư và nhu cầu không phải là cấp thiết so với dự báo trước đây.

Chu tich EVN thong tin ve viec Quoc hoi xem xet dung du an dien hat nhan - Anh 1

Ông Dương Quang Thành - Chủ tịch EVN

PV: Được biết, tại cuộc họp ngày 3-10 với các cơ quan chức năng, Thủ tướng có đề cập đến khả năng thiếu điện trong các năm 2018-2019, xin ông nói rõ vấn đề này?

Ông Dương Quang Thành: Tôi xin nói rõ là việc này không liên quan gì đến việc dừng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, bởi theo kế hoạch trước đây thì phải đến 2029-2030 dự án này mới đi vào cấp điện.

Giai đoạn 2018-2019 có khả năng thiếu điện ở Miền Nam do nhu cầu phát triển ở Miền Nam vẫn tăng cao, trong khi một số dự án điện than chậm tiến độ. Trước tình hình như vậy, Thủ tướng đã có cuộc họp với các bộ, ngành, EVN, PVN để thảo luận các giải pháp cung ứng điện.

Giải pháp cấp bách là xem xét đầu tư đường dây tải điện từ Miền Bắc vào Miền Trung và Miền Nam để truyền tải điện vào Nam. Thứ hai là tập trung đầu tư các nguồn năng lượng mới tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời tại chỗ, đẩy nhanh tiến độ các dự án này, để đảm bảo cung cấp điện cho giai đoạn 2018-2019.

Đồng thời với 2 phương án trên, thì việc đầu tư, đảm bảo các nguồn điện tại chỗ tại khu vực Miền Nam phải đảm bảo tiến độ đưa vào vận hành. Đây là những vấn đề sống còn đối với việc cung ứng điện cho Miền Nam. Thủ tướng chỉ đạo các chủ đầu tư sớm đưa các dự án đang xây dựng vào vận hành.

Ngoài ra, EVN cũng kiến nghị các giải pháp lâu dài hơn, đó là đầu tư các nhà máy điện ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, chuyển sang chạy khí hóa lỏng. Trước mắt, Tập đoàn đang nghiên cứu chuyển trung tâm điện lực Tân Phước trước đây chạy than chuyển sang dùng khí hóa lỏng để đáp ứng nhanh tiến độ cấp điện, đồng thời thu xếp các nguồn vốn đầu tư cho các dự án này.

PV: Vậy khả năng huy động vốn cho các dự án này có thuận lợi không?

Ông Dương Quang Thành: Với các dự án đang xây dựng thì EVN đã thu xếp đủ vốn. Còn các dự án mới thì Tập đoàn cũng đang xây dựng các phương án huy động vốn, như trung tâm điện lực Quảng Trạch mà Thủ tướng vừa giao EVN làm chủ đầu tư, rồi trung tâm điện lực Tân Phước và một số dự án khác thì ngoài vốn Tập đoàn cân đối, chúng tôi đang xây dựng phương án huy động vốn nước ngoài. Hiện nay các ngân hang thương mại trong nước cũng đồng ý cho EVN vay vốn đầu tư các dự án này.

PV: Vậy theo Tổng sơ đồ VII được điều chỉnh, EVN sẽ cung cấp bao nhiêu phần trăm cho điện lưới quốc gia ?

Ông Dương Quang Thành: Theo tỷ lệ trước đây thì EVN chiếm 38%. Tuy nhiên vừa rồi Chính phủ giao thêm một số dự án mới, thì tỷ lệ này cao hơn so với trước đây.

PV: Việc điều chỉnh cơ cấu nguồn phát này có ảnh hưởng gì đến lộ trình thực hiện thị trường điện cạnh tranh hay không?

Ông Dương Quang Thành: Về lộ trình thị trường điện, hiện nay chúng ta đang thực hiện thị trường phát điện cạnh tranh. Trong năm 2016, Bộ Công thương, EVN đang nghiên cứu mô hình cho ra đời thị trường bán buôn điện cạnh tranh, tiến tới là thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.

Đồng thời với thực hiện lộ trình này, Chính phủ đang chỉ đạo tái cơ cấu ngành điện nói chung và tái cơ cấu EVN nói riêng. Trong tái cơ cấu EVN thì ba tổng công ty phát điện sẽ được cổ phần hóa, và tiến tới sau 2 năm cổ phần hóa nếu các tổng công ty này tự chủ được thì có thể thoái hết vốn của nhà nước và có thể tách ra khỏi EVN.

Như vậy, trong cạnh tranh khâu phát điện thì EVN chỉ có quản lý các nhà máy đa mục tiêu, mà theo tiêu chí Chính phủ mới ban hành thì có 6 nhà máy đa mục tiêu (như thủy điện Hòa Bình, thủy điện Sơn La... ngoài nhiệm vụ phát điện, có nhiệm vụ tưới tiêu, thoát lũ). Đối với các nhà máy mới mà EVN xây dựng thì sau này cũng sẽ cổ phần hóa.

Vũ Hân