Hỏi: Tôi là chủ cơ sở hộ kinh doanh cá thể. Người lao động mà cơ sở của tôi ký hợp đồng lao động (HĐLĐ) phải tham gia BHXH bắt buộc, vậy tôi có phải tham gia BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) bắt buộc không?

Chu ho kinh doanh ca the co phai tham gia BHXH bat buoc? - Anh 1

Không có quy định chủ cơ sở hộ kinh doanh cá thể phải đóng BHXH bắt buộc. Ảnh minh họa: Internet

Theo Quyết định 959 của BHXH Việt Nam, trường hợp nâng lương, chậm báo sau 6 tháng mới tính lãi chậm nộp. Trong thời gian đó, đơn vị tôi vẫn trích nộp đầy đủ, hàng tháng thừa đúng bằng số tiền chênh lệch do chậm báo nâng lương. Vậy hơn 6 tháng sau mới báo nâng lương, có bị tính lãi không? Cũng liên quan đến vấn đề này, lao động tăng khi cơ quan chức năng kiểm tra, buộc truy đóng thì tính lãi, vậy đơn vị tôi có lao động tăng, hằng tháng chúng tôi vẫn đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BH thất nghiệp, sau đó mới tự khai báo thì có bị tính lãi không?

BHXH Việt Nam trả lời:

Theo quy định khoản 1, khoản 2, khoản 3 Điều 2, Luật BHXH (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016), thì người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 3 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động làm việc trong hộ kinh doanh cá thể thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Riêng người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 1 tháng đến dưới 3 tháng tham gia BHXH bắt buộc từ 1/1/2018. Không có quy định chủ hộ phải tham gia BHXH bắt buộc.

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 18 Nghị định số 115/2015 ngày 11/11/2015 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc thì trường hợp đơn vị kê khai điều chỉnh tiền lương đóng BHXH cho người lao động sau 6 tháng kể từ ngày có quyết định điều chỉnh tăng tiền lương tháng đóng BHXH cho người lao động thì phải truy đóng tiền BHXH và tiền lãi tính trên số tiền phải đóng.

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 17, khoản 1 Điều 99 và khoản 3 Điều 122 Luật BHXH, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày giao kết HĐLĐ, đơn vị phải nộp hồ sơ đăng ký tham gia, đóng BHXH cho người lao động. Trường hợp vi phạm quy định này từ 30 ngày trở lên thì ngoài việc phải đóng đủ số tiền chưa đóng, chậm đóng và bị xử lý theo quy định của pháp luật, còn phải nộp số tiền lãi tính trên số tiền, thời gian chậm đóng. Để bảo đảm quyền lợi của đơn vị và người lao động, đề nghị đơn vị bạn thực hiện theo đúng quy định của pháp luật.

Hỏi:

Tôi là công nhân của công ty nhưng trong 1 năm đầu mới làm việc chỉ được ký hợp đồng ngắn hạn là 2,5 tháng và đồng thời không được tham gia BHXH. Vậy tôi phải làm gì để được bảo vệ quyền lợi của mình?

BHXH Việt Nam trả lời:

Căn cứ quy định tại Điều 22 Bộ luật Lao động năm 2012, khi hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao kết trở thành hợp đồng lao động xác định thời hạn với thời hạn là 24 tháng. Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 1 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn.

Theo quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 2 Luật BHXH 2014, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; hợp đồng lao động có thời hạn 1 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc kể từ ngày 1/1/2018.

Đối chiếu quy định nêu trên, trường hợp của ông/bà trong 1 năm đầu chỉ ký kết hợp đồng lao động 2,5 tháng là không đúng quy định của Bộ luật Lao động. Ông/bà có quyền kiến nghị công ty thực hiện giao kết hợp đồng lao động theo đúng quy định của Bộ luật Lao động để bảo về quyền lợi cho mình. Trường hợp công ty cố tình vi phạm quy định thì kiến nghị cơ quan lao động địa phương để thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, hoặc khởi kiện ra tòa án.

Sơn Lâm