Chợ Bình Tây sẽ được trùng tu từ ngày 15/11, nhằm bảo đảm an toàn cho các tiểu thương cũng như việc bảo tồn di tích lịch sử này.

Cho Binh Tay, trung tu giu nguyen kien truc cu - Anh 1

Cổng chính chợ Bình Tây.

Sở Công thương TP.HCM đã thống nhất kế hoạch di dời 1.077/1.446 tiểu thương tại chợ Bình Tây ra khu vực chợ tạm (nhà tôn trước mặt và hai bên hông chợ) để phục vụ việc trùng tu chợ. Ngoài ra, có 369 sạp tạm ngưng kinh doanh, sử dụng làm kho không thuộc diện di dời và kinh doanh nói trên. Sở cũng lưu ý UBND quận 6 trong quá trình di dời các tiểu thương trong chợ phải quan tâm đến các vấn đề an ninh, an toàn phòng chống cháy nổ, vệ sinh và có những biện pháp hỗ trợ người dân, bảo đảm việc kinh doanh của họ không bị ảnh hưởng.

Cho Binh Tay, trung tu giu nguyen kien truc cu - Anh 2

Mái ngói và tháp chính sẽ được bảo tồn nguyên vẹn.

Cho Binh Tay, trung tu giu nguyen kien truc cu - Anh 3

Cửa sắt của cổng chính được bảo tồn.

Theo thông tin từ UBND quận 6, nguồn vốn để đầu tư dự án sẽ bằng hình thức xã hội hóa, từ đóng góp của các tiểu thương trong chợ. Sau khi chợ đã được sửa chữa xong, các tiểu thương sẽ chuyển từ chợ tạm vào lại chợ chính, tiếp tục kinh doanh tại đúng vị trí sạp của mình trước đây và ký hợp đồng sử dụng điểm kinh doanh trong 10 năm. Tổng mức đầu tư của dự án là hơn 130 tỷ đồng với sự đồng ý 100% của các chủ sạp trong chợ. Được biết, từ đầu năm nay, những hộ kinh doanh trong nhà lồng chợ Bình Tây tạm ứng trước 50 tỷ đồng, trong đó mức đóng góp 40 triệu đồng/sạp (hộ đang kinh doanh) và 20 triệu đồng/sạp (hộ đang làm kho, tạm ngưng kinh doanh). Sau khi hoàn tất, tổng diện tích sạp chợ được bố trí lại cho 1.446 sạp (diện tích mỗi sạp bình quân 5,6 m2). Một tiểu thương cho biết: “Cái chợ này xuống cấp quá rồi, không biết sập ngày nào nên việc sửa chữa bây giờ là cần thiết. Việc chuyển ra chợ tạm thế nào cũng ảnh hưởng tới việc kinh doanh nhưng chúng tôi chấp nhận, an toàn tính mạng là quan trọng nhất”. Chợ Bình Tây đã qua 2 lần trùng tu. Năm 1991, quận 6 đã chi hơn 22 tỷ đồng trùng tu chợ Bình Tây, nhưng cứ mưa là dột, những mảnh bê tông trên mái có thể rơi xuống bất kỳ lúc nào. Năm 2004, UBND quận 6 đã chi thêm 20 tỷ đồng để sửa chữa mái chợ, nhưng vẫn không thể khắc phục tình tạng dột cho tới nay.

Cho Binh Tay, trung tu giu nguyen kien truc cu - Anh 4

Tượng ông Quách Đàm sẽ được đưa về chỗ cũ.

Cho Binh Tay, trung tu giu nguyen kien truc cu - Anh 5

Mái vòm chính của chợ Bình Tây.

Tuy nhiên, do công trình nằm trong danh mục bảo tồn của thành phố, việc trùng tu chợ Bình Tây vẫn phải giữ lại những giá trị nguyên vẹn, như: Mái ngói (thay mới toàn bộ nhưng kiểu dáng cũ), rui, mè (đúc mới theo kiểu dáng và kích cỡ cũ), màu sơn, mảng tranh cẩn men trước cổng chợ và sẽ mang tượng đồng ông Quách Đàm (hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM) về dựng lại vị trí cũ. Tất cả khoảng 12 khoản, mục.

Cho Binh Tay, trung tu giu nguyen kien truc cu - Anh 6

Tiểu thương đang dọn về chợ tạm trước chợ Bình Tây.

Chợ Bình Tây được xây dựng vào năm 1928, do ông Quách Đàm (còn gọi là Thông Hiệp), người Hoa gốc Triều Châu bỏ vốn xây dựng. Ông Quách Đàm là người buôn bán lúa gạo vùng Chợ Lớn và vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ông Quách đã thuê kỹ sư người Pháp thiết kế nên chợ được xây cất theo kỹ thuật phương Tây, song mang đậm nét kiến trúc Trung Quốc. Tháp giữa vươn cao có bốn mặt đồng hồ, có “lưỡng long chầu châu”, bốn góc có bốn chòi nhỏ, toàn bộ mái chợ lợp bằng ngói âm dương theo kiểu chồng lớp để tạo sự thông thoáng. Riêng mái ở các góc có nét uốn lượn theo kiểu chùa Việt. Chính giữa chợ có khoảng sân trời rộng rãi, thoáng mát theo một lối kiến trúc phương Đông với nhà lồng chợ chính giữa. Khu vực chợ Bình Tây có diện tích khoảng 28.000 m2, trong đó nhà lồng khoảng 8.500 m2. Chợ có 12 cổng nhỏ thông ra bốn hướng và một cổng chính trực diện bến xe Chợ Lớn - là cửa ngõ về các tỉnh miền Tây Nam bộ, thuận lợi cho giao thông, vận chuyển hàng trên bến dưới thuyền.

Nguyên Quốc Ảnh: Tuấn Vương

Cho Binh Tay, trung tu giu nguyen kien truc cu - Anh 7