Trong phiên chất vấn chiều nay, Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân cho biết, đề xuất tăng lương cơ sở của cán bộ, viên chức hiện tại lên 1.300.000 nghìn đồng chưa đủ 50% mức sống tối thiểu. Do đó, lộ trình tăng lương trong thời gian sắp tới cần nhiều giải pháp, vừa thực hiện tinh giản biên chế, tiết kiệm chi và dành một phần lương, một phần ngân sách để bổ sung cho cải cách tiền lương. Ông cũng giải đáp những băn khoăn của các đại biểu Quốc hội về vấn đề bổ nhiệm cán bộ “đúng quy trình” thời gian qua.

Lương cán bộ, viên chức chưa đủ 50% mức sống tối thiểu

Đại biểu Nguyễn Thị Phúc (Bình Thuận) hỏi, thực tế hiện nay đang có sự thiếu công bằng trong thụ hưởng tiền lương và phụ cấp đối với cán bộ, công chức các cấp. Cụ thể, cũng là cán bộ, công chức nhưng phụ cấp công vụ ngành có ngành không, cũng là cán bộ khối Đảng nhưng phụ cấp 30% cấp xã, phường không có. Cũng là những ngành đặc thù như y tế, giáo dục nhưng thâm niên ngành thì ngành không ngành có. Chính sách lương cán bộ cơ sở quá thấp, thậm chí cán bộ bán chuyên trách chưa có chế độ lương, chỉ có phụ cấp mức rất thấp đã tạo ra sự bất hợp lý trong thực hiện chính sách tiền lương. Tại sao đều là cán bộ, công chức như nhau nhưng lại có sự bất hợp lý như vậy và đã kéo dài nhiều năm, dù kiến nghị nhiều lần nhưng chưa được quan tâm, giải quyết.

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân giải trình, tiền lương là vấn đề rất phức tạp, khó khăn. Theo lộ trình tiền lương đã báo cáo Bộ Chính trị tại Tờ trình số 573 của Ban Cán sự đảng Chính phủ ngày 4-4-2004. Đến nay có thể nói, lộ trình tiền lương này chúng ta đã thực hiện, đã trình qua năm lần kỳ họp của Trung ương. Bắt đầu từ năm 2013, chúng ta xác định mức lương tối thiểu trước đây và hiện nay là mức lương cơ sở 1.150.000 đồng. Trong năm 2013, 2014, 2015, hai năm liên tục tiền lương cơ sở không tăng. Năm 2016, tiền lương cơ sở chỉ tăng 7% lên là 1.210.000 đồng. Nếu như vậy, trong năm 2017 sắp tới theo đề nghị của Bộ Nội vụ, trả nợ cho những năm trước không tăng, cộng thêm phần còn lại của năm 2016, chỉ tăng 7% là phải tăng 26%. Như vậy, mức lương này lên tới 1.420.000, khiến tổng chi ngân sách quá lớn. Do đó, Ban Chỉ đạo tiền lương đã họp và quyết định đề nghị với Chính phủ và Quốc hội năm 2017 tiếp tục chỉ tăng mức lương cơ sở 7%, tương đương là dưới 90.000 đồng, nâng mức lương cơ sở lên 1.300.000 đồng.

Trong giai đoạn 2016 - 2020, thu ngân sách của cả nước tiếp tục khó và mức độ bảo đảm từ nguồn chi ngân sách, chi trả lương hiện nay chiếm khoảng 1/3 trên tổng chi ngân sách cho khoảng 6.500 nghìn người hưởng lương và các chế độ từ lương từ ngân sách của Nhà nước. Vì vậy, để thực hiện về cải cách tiền lương trong thời gian sắp tới, trước mắt, thực hiện nghiêm vấn đề tinh giản biên chế theo Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị.

Hai năm vừa rồi, chỉ tinh giản được hơn 17 nghìn người. Nếu thực hiện bình quân mỗi năm 1%, năm 2016 phải tinh giản biên chế công chức từ cấp huyện trở lên phải hơn 36 nghìn người. Do đó, đối với cơ quan hành chính nhà nước ở khối Đảng, đoàn thể, Bộ trưởng đề nghị lãnh đạo của các bộ, ngành, Trung ương và các địa phương thực hiện nghiêm chỉnh vấn đề tinh giản biên chế theo đúng tinh thần Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị.

Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân cũng cho biết, bên cạnh việc thực hiện Nghị quyết 39 của Bộ Chính trị, đề nghị các địa phương tiếp tục tạo nguồn tăng thu để dành 50% nhằm tăng lương và có thể hằng năm theo lộ trình tăng lương và theo kết luận của Bộ Chính trị. Bộ Tài chính bố trí ngân sách và tạo đủ mọi điều kiện để tổ chức nâng lương theo Kết luận của Bộ Chính trị về lộ trình tăng lương từ đây đến năm 2020 để bảo đảm thu nhập của cán bộ, công chức. Nếu thực hiện theo đúng chủ trương của Bộ Chính trị, tức là lương tối thiểu bảo đảm cuộc sống tối thiểu, hiện nay, mức lương cơ sở là mức lương tối thiểu trước đây chỉ có 1.300.000 đồng. Nếu nâng lên từ 1-7-2017, trong khi đó, cuộc sống tối thiểu hiện nay phải bảo đảm 3.300.000 đồng. Như vậy, chúng ta chưa đạt được 50% lương tối thiểu. Do đó, lộ trình tăng lương trong thời gian sắp tới phải tổng hợp nhiều giải pháp, vừa thực hiện tinh giản biên chế, vừa thực hiện tiết kiệm chi và dành một phần lương, một phần ngân sách để bổ sung cho vấn đề cải cách tiền lương để thực hiện trong thời gian sắp tới.

Trong thực hiện chế độ tiền lương lần này, cần tính lại, giảm số bậc lương ngắn lại để giảm khoảng cách giữa người có mức lương cao nhất và người có mức lương thấp nhất, trên cơ sở đưa phụ cấp vào lương, cố gắng tách phần lương của công chức hiện đang làm việc tại các cơ quan Đảng, Nhà nước ra khỏi những người nghỉ hưu hưởng bảo hiểm xã hội, tách hai phần đó và thực hiện một cách đồng bộ, có hiệu quả trong tiến trình cải cách tiền lương theo đúng chủ trương của Bộ Chính trị trong thời gian vừa qua.

Trao đổi lại, đại biểu Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa) nêu, việc tăng lương cơ sở từ 7-8% là giải pháp tạm thời, không phải là điều kiện để cải cách chính sách tiền lương. Cải cách chính sách tiền lương là phải cải cách về thang lương, bảng lương, lương cơ sở và bội số tiền lương chứ không phải thu hẹp bội số tiền lương lại.

Cần chặt chẽ việc "bổ nhiệm người nhà” vẫn đúng quy trình

Chinh sach tien luong cho cong chuc va cong tac bo nhiem can bo con nhieu bat hop ly - Anh 1

Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân trả lời chất vấn trước Quốc hội (Ảnh: Đăng Khoa).

Đại biểu Nguyễn Ngọc Phương (Quảng Bình) chất vấn, việc bổ nhiệm cán bộ đúng quy trình là rất đúng. Tuy nhiên, thời gian qua vấn đề này đã bị lợi dụng, là “bà đỡ” cho việc chọn “người nhà” chứ không chọn người tài. Và để ngăn chặn tình trạng bổ nhiệm “người nhà” thay vì bổ nhiệm người tài vào bộ máy Nhà nước, các đại biểu Nguyễn Ngọc Phương, Võ Thị Như Hoa (Đà Nẵng) đề nghị Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân có giải pháp nào để giải quyết vấn đề này.

Thừa nhận thời gian vừa qua, thẩm định hồ sơ bổ nhiệm còn nhiều sơ hở, Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân cho rằng việc phân cấp xét tuyển thì rất nhiều cấp xét. Đúng quy trình, tiêu chuẩn nhưng khi bổ nhiệm thì cán bộ có sai phạm, không đáp ứng nhiệm vụ, thậm chí vi phạm pháp luật.

Bộ trưởng cho biết, Bộ đang cùng cơ quan chức năng nghiên cứu sửa đổi Nghị định 67, Nghị định 68 và sửa quy trình theo hướng phân định rõ chức năng nhiệm vụ từng cấp, sai cấp nào thì cấp đó chịu trách nhiệm.

Làm rõ hơn vấn đề này, Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân cho biết, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ nội vụ rà soát thông tin báo chí nêu. Bộ đã tổ chức thanh tra công vụ và đã có báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, chúng tôi đề nghị Thủ tướng có chỉ đạo UBND các tỉnh trong việc bổ nhiệm cán bộ phải đúng tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình bổ nhiệm cán bộ theo quy định.

Việc tuyển chọn cán bộ phải áp dụng rộng rãi, công khai, minh bạch, dân chủ. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng cũng nên xem xét xử lý đối với những trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn, hoặc tham mưu không đúng tiêu chuẩn, điều kiện; đồng thời cũng phải đưa ra bộ máy, rút lại những quyết định bổ nhiệm không đúng theo tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình trong thời gian qua.

Cũng liên quan đến bổ nhiệm cán bộ, đại biểu Lê Thị Nga (Thái Nguyên) chất vấn, tình trạng bổ nhiệm cán bộ ồ ạt ở một số bộ ngành, địa phương. Theo đại biểu, có hay không tình trạng bổ nhiệm ồ ạt cán bộ vào thời điểm chuyển giao nhiệm kỳ, trong đó có người không đủ tiêu chuẩn, điều kiện?

“Vậy trách nhiệm của Bộ Nội vụ? Vì sao sau bốn tháng chưa có kết quả thanh tra kiểm tra theo yêu cầu của Thủ tướng? - đại biểu Lê Thị Nga nói.

Bộ trưởng Nội vụ cho biết, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngày 15-9 và 31-10, Bộ Nội vụ đã có hai báo cáo về tình hình bổ nhiệm cuối nhiệm kỳ. Thời gian tổng hợp báo cáo từ giữa năm 2015 đến nay. Đồng thời, Bộ Nội vụ cũng đã có văn bản yêu cầu địa phương báo cáo, hiện Bộ đang tổng hợp ý kiến bộ ngành, địa phương và sẽ báo cáo Quốc hội.

Cho rằng có hiện tượng bổ nhiệm ồ ạt ở cuối nhiệm kỳ, nhưng theo Bộ trưởng Lê Vĩnh Tân, cần phân tích việc bổ nhiệm lại, bổ nhiệm đúng quy hoạch. Bộ sẽ có thanh tra công vụ cụ thể và có thông tin báo cáo đại biểu thời gian tới.