Chính phủ tăng tỷ lệ điều tiết thu nộp của một số tỉnh trọng điểm thu về ngân sách trung ương là phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2015 và Hiến pháp năm 2013 nhằm bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, tăng nguồn lực để chia sẻ với các địa phương còn nhiều khó khăn.

Chinh phu tang thu ngan sach voi dia phuong trong diem la dung quy dinh - Anh 1

Sáng 14-11, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết trong Báo cáo giải trình, tiếp thu và chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2017.

Năm 2017, tổng chi vẫn cao hơn tổng thu

Với 82,15% đại biểu tán thành, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết về phân bổ ngân sách Trung ương năm 2017.

Theo đó, tổng số thu và chi cân đối ngân sách Trung ương năm 2017 như sau: Tổng số thu cân đối ngân sách Trung ương là 729.730 tỷ. Tổng số thu cân đối ngân sách địa phương là 482.450 tỷ.

Tổng số chi cân đối ngân sách Trung ương là 902.030 tỷ đồng, trong đó dự toán 254.630 tỷ đồng để bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương.

Nghị quyết quy định việc phân bổ ngân sách Trung ương năm 2017 theo từng lĩnh vực và chi tiết từng bộ, cơ quan Trung ương; quy định tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; số bổ sung cân đối ngân sách và bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương cho ngân sách địa phương.

Nghị quyết nêu rõ, tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương năm 2017 được giữ ổn định trong suốt thời kỳ ổn định ngân sách 2017-2020.

Trường hợp đặc biệt phát sinh nguồn thu từ dự án mới đi vào hoạt động trong thời kỳ ổn định ngân sách tác động tăng thu ngân sách địa phương lớn, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.

Nghị quyết cũng đề cập đến mức bội thu ngân sách, mức vay bù đắp bội chi và vay để trả nợ gốc (nếu có) của từng địa phương.

Nghị quyết giao Chính phủ: Giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách Nhà nước và mức phân bổ ngân sách Trung ương cho từng bộ, ngành, cơ quan khác ở Trung ương và từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương theo đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, Nghị quyết của Quốc hội và thông báo bằng văn bản đến từng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Chính phủ chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trình HĐND cùng cấp quyết định dự toán thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn, dự toán chi ngân sách địa phương, bội chi ngân sách địa phương, tổng mức vay của ngân sách địa phương (bao gồm vay để bù đắp bội chi và vay để trả nợ gốc), quyết định phân bổ dự toán ngân sách theo thẩm quyền, đúng quy định của pháp luật.

Chỉ đạo các bộ, cơ quan khác ở Trung ương và UBND các cấp quyết định giao dự toán thu, chi ngân sách Nhà nước năm 2017 theo đúng Nghị quyết của Quốc hội đến từng cơ quan, đơn vị có nhiệm vụ thu, chi ngân sách Nhà nước trước ngày 31-12-2016; thực hiện công khai, báo cáo kết quả phân bổ và giao dự toán ngân sách theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.

Ưu tiên bổ sung nguồn vốn cho các địa phương trọng điểm thu vào năm sau

Trước đó, trình bày báo cáo giải trình về ý kiến đề nghị cân nhắc việc giảm tỷ lệ điều tiết để lại cho ngân sách địa phương, như TP Hồ Chí Minh (giảm 5%), Đà Nẵng (giảm 17%)…, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho biết theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015, sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, các địa phương phải tăng khả năng tự cân đối, tăng tỷ lệ phần trăm điều tiết số thu nộp về ngân sách cấp trên.

Do vậy, việc Chính phủ trình tăng tỷ lệ điều tiết thu nộp của một số tỉnh trọng điểm thu về ngân sách trung ương là phù hợp với quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 và Hiến pháp năm 2013 nhằm bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, tăng nguồn lực để chia sẻ với các địa phương còn nhiều khó khăn.

Việc xác định tỷ lệ điều tiết để lại cho ngân sách địa phương đã căn cứ trên tổng số chi cân đối ngân sách nhà nước tính theo nguyên tắc tiêu chí, định mức mới trong thời kỳ ổn định ngân sách 2017-2020 về chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên từ ngân sách nhà nước, bảo đảm mặt bằng chung giữa các địa phương. Các định mức phân bổ đã có hệ số và mức ưu tiên cho các địa phương điều tiết về ngân sách trung ương. Đã ưu tiên phân bổ thêm số chi tính theo dân số từ 30% đến 70%.

Riêng TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt còn được tăng cao hơn để xử lý các vấn đề về môi trường, thị chính, bảo đảm an ninh trật tự cho dân số tại chỗ và dân số vãng lai.

Bên cạnh đó, hàng năm ngân sách trung ương còn hỗ trợ các địa phương này thông qua các dự án vốn ODA, vốn trái phiếu Chính phủ và bổ sung có mục tiêu. Đây là nguồn lực lớn đóng góp vào tổng đầu tư toàn xã hội trên địa bàn, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nói chung của các địa phương. Mức hỗ trợ này căn cứ vào từng công trình, dự án trên địa bàn. Riêng TP Hồ Chí Minh, nếu tính cả khoản bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách TP. HCM năm 2017 là 7.316 tỷ đồng (gồm: vốn ngoài nước: 4.034 tỷ đồng, vốn trong nước 3.282 tỷ đồng) để thực hiện các dự án công trình quan trọng, thì tỷ lệ điều tiết của TP.Hồ Chí Minh khoảng 22%. Đồng thời, nếu tính cả 10.000 tỷ đồng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn cho dự án chống ngập và 8.800 tỷ đồng cho hai bệnh viện tuyến cuối tại TP Hồ Chí Minh thì tổng mức hỗ trợ từ ngân sách trung ương khoảng 18.800 tỷ đồng cho TP Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh ngân sách nhà nước còn khó khăn, phải bảo đảm cân đối giữa phát triển kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội, hỗ trợ các địa phương còn khó khăn, thì cần có sự chia sẻ đồng thuận của các địa phương có tiềm lực kinh tế lớn.

Tuy nhiên, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách Nguyễn Đức Hải cũng đề nghị Chính phủ trong quá trình điều hành ngân sách nhà nước năm 2017 và các năm tiếp theo, ưu tiên bổ sung nguồn vốn đầu tư và các nguồn tài chính khác để hỗ trợ các địa phương trọng điểm thu có tỷ lệ điều tiết giảm trong giai đoạn 2017-2020, tạo điều kiện cho các địa phương này phát huy vai trò động lực kinh tế cho cả nước.