Chiến dịch Oan hồn vất vưởng và Chiến dịch Marigold là hai trong số những bí mật liên quan đến chiến tranh Việt Nam cho đến nay vẫn chưa được giải mã.

Chien tranh Viet Nam: Bi an chien dich 'Oan hon vat vuong' va Marigold - Anh 1

Binh sĩ Mỹ tại Việt Nam vào năm 1966 (Ảnh: U.S Army)

Chiến dịch OWS (Oan hồn vất vưởng)

Operation Wandering Soul (OWS) - Những linh hồn phiêu bạt hay Oan hồn vất vưởng là một chiến dịch tâm lý khai thác niềm tin của người Việt về những người đã khuất mà Mỹ và chế độ ngụy quyền Sài Gòn phối hợp thực hiện trong chiến tranh Việt Nam.

OWS lợi dụng niềm tin cho rằng, người chết nếu không được chôn cất tử tế thì oan hồn sẽ vất vưởng trên trần thế và tìm về báo oán. Đây là chiến dịch phục vụ cho công tác tâm lý chiến, nhằm làm suy yếu đối phương. Và Ghost Tape No. 10 (Cuốn băng Ma số 10) là sản phẩm mà các chuyên viên quân sự Mỹ, với sự trợ giúp đắc lực của một số tình nguyện viên Việt Nam, cất công thu những âm thanh kỳ quái ở khắp các khu rừng sâu hoang vắng.

Lần tìm trên mạng, tôi tìm ra clip trong đó có đoạn ghi âm liên quan đến chiến dịch Wandering Soul. Mặc dù đã được cảnh báo, song tự tin chẳng có gì đáng sợ, vả lại đang là ban ngày, tôi nhấn nghe thử. Quả thật, nếu vào đêm tối mà phải nghe những thanh âm rùng rợn, tiếng cười, tiếng gọi, tiếng than đầy oan khuất như thể người chết từ cõi âm vọng về, tôi sẽ không đủ vững tâm để xem hết.

Còn đây là đoạn ghi âm mà hai cựu binh Úc thu lượm được sau những trận đánh tại chiến trường miền Nam Việt Nam hơn 40 năm trước. Bob Hall và Derrill de Heer, hai nhà nghiên cứu quân sự tại trường đại học New South Wales, từng tham chiến tại Việt Nam vào khoảng cuối thập niên 1960 - đầu thập niên 1970. Đây là một trong số những di vật họ góp nhặt để mang trả lại thân nhân những người lính Việt Nam đã hi sinh.

“Ba ơi, ba ơi, ba về với con, về với con nghe ba, ba ơi!”, tiếng một người con gái thảng thốt giữa tiếng rì rào, vang vọng từ rừng sâu.

“Ai đó? Ai gọi tôi đó? Con tôi? Vợ tôi đang gọi tôi! Ba đang về với con đây. Tôi đang về với mình đây. Nhưng tôi còn đâu mảnh hình hài nữa. Tôi đã chết rồi má con bây ơi!”, tiếng một người đàn ông rờn rợn đáp lại từ thâm sâu.

Rồi tiếng người đàn ông đó lại tiếp tục ai oán kêu than mình đã chết thật oan uổng, rồi cuối cùng kêu gọi những người đồng đội của mình trở về nếu không sẽ quá muộn, v.v… và...vv…

Mặc dù “cuốn băng ma” được phát tán rộng rãi, song hiệu quả đem lại cụ thể ra sao thì hoàn toàn không được kiểm chứng. Một số cho rằng chúng vô tác dụng vì đối phương nhanh chóng phát hiện ra trò bịp bợm. Báo cáo khác lại khẳng định sự thành công của những thanh âm rùng rợn trong việc làm lung lạc tinh thần quân lính, khiến đối phương sợ hãi, rời bỏ hàng ngũ, và đầu hàng. Thế nhưng, tất cả chỉ là nghe nói và ước chừng.

Bí ẩn sự thất bại của Chiến dịch Marigold

Từ năm 1965-1968, chính quyền Mỹ và miền Bắc Việt Nam tiến hành nhiều cuộc đàm phán hòa bình với sự hỗ trợ của các nhà ngoại giao Ba Lan - gọi là Chiến dịch Marigold, và cho rằng nếu thành công, chiến tranh có thể kết thúc trong nhiệm kỳ Tổng thống Lyndon B. Johnson. Tuy nhiên, Marigold thất bại, và cho đến nay cũng chưa rõ vì nguyên nhân gì.

Thông tin liên quan đến Marigold rất mơ hồ, phần lớn dựa trên nguồn tin không chính thức. Chỉ có một số tin chung chung như các bên đã tham gia gồm Mỹ, Liên Xô, Trung Quốc; còn địa điểm lúc thì ở Ý, lúc lại ở Bắc Kinh (Trung Quốc), thậm chí ngày tháng cũng bị sai…

Sau này, thông tin về những nỗ lực ngoại giao thất bại cũng được nhắc đến trong hồi ký của ông Johnson, nhưng đã gây ra nhiều tranh cãi và đến nay vẫn chưa hạ hồi phân giải.

Được biết, phía Ba Lan muốn Mỹ và miền Bắc Việt Nam tiếp xúc trực tiếp nhưng điều này đã không xảy ra. Trong khi đó, Mỹ lại tiếp tục ném bom Hà Nội và miền Bắc Việt Nam. Đàm phán thất bại và chiến tranh tiếp diễn cho đến năm 1975 là thực tế lịch sử mà chúng ta ghi nhận được.

Theo Nhật Minh (Công Lý)