Ngày 16.3 vừa qua, Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) và Tổ chức Sáng kiến Cạnh tranh VN (VNCI) đã công bố Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh về môi trường kinh doanh ở VN (PCI) năm 2010.

Đây là chỉ số được công bố từng năm để đánh giá và xếp hạng chất lượng điều hành kinh tế của chính quyền cấp tỉnh trong việc tạo lập môi trường, chính sách thuận lợi cho sự phát triển của các doanh nghiệp (DN). Hiện tượng Đồng Tháp, Trà Vinh Chỉ số PCI năm 2010 được mở rộng đối tượng tham khảo ý kiến sang cả các DN có vốn đầu tư nước ngoài, với tổng cộng 7.300 phiếu đánh giá của các DN dân doanh (ngoài quốc doanh). TP.Đà Nẵng tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng năm thứ 3 liên tiếp. Trên thực tế, thành phố miền Trung này đã có những bước phát triển kinh tế - xã hội rất ấn tượng, chứng tỏ chỉ số PCI phản ảnh khá chính xác tình hình phát triển, thu hút đầu tư ở các địa phương. Các tỉnh ĐBSCL trong các năm qua liên tục có bước tiến ổn định trong cải thiện chất lượng điều hành kinh tế của mình thể hiện qua chỉ số PCI hàng năm. Năm 2010, tỉnh Đồng Tháp lần đầu tiên vươn lên nhóm 3 trong bảng xếp hạng cả nước, lấy lại ngôi vị của tỉnh đại diện ĐBSCL (Vĩnh Long) đã bị mất từ năm 2008. Tuy nhiên, ấn tượng nhất ở đồng bằng trong năm qua phải kể đến Trà Vinh, khi mà tỉnh mới được tái lập còn nhiều khó khăn, thiếu thốn này đã bứt phá ngoạn mục, từ vị trí thứ 17 của năm 2009 đã vươn lên hạng 4 trong bảng xếp hạng PCI cả nước năm 2010. Cũng đầy ấn tượng là các địa phương Hậu Giang (từ hạng 13 lên hạng 8); Bến Tre (hạng 15 lên hạng 10); Cần Thơ (hạng 21 lên 13); An Giang (hạng 20 lên 14); Sóc Trăng (hạng 41 lên 17). Dù chưa đạt thứ hạng cao, nhưng Bạc Liêu cũng đã thoát khỏi nhóm cuối năm 2009 (hạng 59/63) lên hạng 30 năm 2010. Ngoài Long An giữ nguyên thứ hạng so với năm 2009 (hạng 12), có 8 tỉnh, thành phố khu vực ĐBSCL vươn lên trong năm 2010. Chỉ có 4 tỉnh bị sút giảm chỉ số PCI, đó là Vĩnh Long (hạng 5 xuống 9); Tiền Giang (hạng 9 xuống 24); Kiên Giang (hạng 19 xuống 27) và Cà Mau (hạng 22 xuống 51). Cần cù bù... cơ sở hạ tầng Khi bỏ phiếu chấm điểm để xếp hạng PCI các tỉnh ĐBSCL, các DN cho điểm cơ sở hạ tầng (CSHT) rất thấp, phản ánh thực trạng CSHT ở vùng đất này còn thua kém nhiều các vùng miền khác trên cả nước. Thực tế, đây là rào cản lớn nhất đối với đầu tư và tăng trưởng của vùng ĐBSCL. Chỉ số CSHT gồm 4 yếu tố thành phần là khu - cụm công nghiệp; đường giao thông; các dịch vụ hạ tầng công ích; ứng dụng công nghệ thông tin, truyền thông. Chỉ có TP.Cần Thơ được xếp vào nhóm 15 tỉnh, thành phố trên cả nước có CSHT tốt nhất. Các tỉnh ĐBSCL đang nỗ lực đầu tư CSHT, nhưng cần có thời gian để hoàn chỉnh và để tạo ra hiệu ứng giúp tăng điểm trong đánh giá xếp hạng PCI. Trong điều kiện đó, con đường ngắn nhất, ít tốn kém nhất, thuận tiện hơn cả để tăng vị trí trong bảng xếp hạng PCI là cải thiện chất lượng điều hành kinh tế của bộ máy hành chánh các địa phương. Và các tỉnh ĐBSCL đã được các DN đánh giá cao công tác điều hành. Không có tỉnh nào ở ĐBSCL bị xếp vào “Khu vực phát triển dưới mức tiềm năng”, tức những tỉnh có CSHT phát triển, nhưng điều hành kém năng động, dẫn đến chỉ số PCI thấp. Người đồng bằng có câu: “Cần cù bù thông minh”. Trên thực tế, cái khó của người đồng bằng không phải chuyện “thông minh”, mà là do điều kiện lịch sử, địa lý đã làm cho vùng đất này còn kém phát triển về hạ tầng. Người đồng bằng nhận thức rõ điều đó, một mặt nỗ lực phát triển CSHT, nhưng trước mắt là phải tự thân “cần cù”, sáng tạo để bù đắp những thiệt thòi về CSHT. Sẽ còn vươn lên Yếu tố CSHT góp phần quan trọng trong xếp hạng PCI hàng năm. Những năm gần đây, CSHT ở ĐBSCL đã được Nhà nước quan tâm đầu tư mạnh, các công trình lớn đã được đưa vào sử dụng như: Cầu Mỹ Thuận, cầu Cần Thơ, cầu Rạch Miễu, cầu Hàm Luông, đường cao tốc TP.HCM – Trung Lương, đường Nam sông Hậu... Các công trình lớn khác đang và sẽ được triển khai như: Cầu Cổ Chiên, cầu Mỹ Lợi, cầu Vàm Cống, cầu Cao Lãnh, đường Hồ Chí Minh xuyên qua Đồng Tháp Mười về Cà Mau, đường cao tốc Trung Lương – Mỹ Thuận, Mỹ Thuận – Cần Thơ... Các công trình này sẽ tiếp nối nhau phát huy tác dụng, giúp cải thiện dần điều kiện CSHT ở vùng đất trù phú này. Điều đó cũng có nghĩa, “điểm số” về CSHT trong cơ cấu điểm hình thành nên PCI hàng năm của các tỉnh ĐBSCL sẽ tăng dần lên. Từ đó, ta có thể tin tưởng rằng, chỉ số PCI các tỉnh ĐBSCL sẽ còn cải thiện nhiều hơn trong những năm tới. Tất nhiên, với điều kiện chính quyền các tỉnh phải tiếp tục kiên trì, sáng tạo hoạt động điều hành kinh tế của mình. Chỉ số PCI không phải là điểm “thi đua” hay “chạy theo phong trào”, mà nó được xem như một “hàn thử biểu” lâu dài để đo mức độ tin cậy của DN đối với sự điều hành chính quyền và CSHT ở các địa phương. Những khó khăn, yếu kém về CSHT, những chuyện tiêu cực, tham nhũng, thủ tục hành chính rườm rà, chất lượng giáo dục và đào tạo lao động không được quan tâm... là những “sát thủ” của xếp hạng PCI, cũng là những trở ngại lớn cho phát triển 1 địa phương. Kỳ Quan